ประมูลภาพวาดคันดินสกีที่นาซีปล้น 1,400 ล้าน

วงการศิลปะนานาชาติกลับมาเป็นที่สนใจอีกครั้ง หลังสถาบันประมูลคริสตีส์ปิดการขายภาพวาดชิ้นสำคัญของ วัสซีลี คันดินสกี ศิลปินระดับตำนานชาวรัสเซีย ด้วยราคาสูงถึง 43 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 1,400 ล้านบาท ผลงานชิ้นนี้มีประวัติซับซ้อน เพราะเคยเป็นสมบัติของตระกูลเลเวนสไตน์ และถูกทหารนาซีนำออกไปในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

เหตุการณ์ ประมูลภาพวาดคันดินสกีที่นาซีปล้น 1,400 ล้าน ไม่ได้สะท้อนเพียงมูลค่าของงานศิลปะเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงกับประเด็นสิทธิความเป็นเจ้าของ การทวงคืนทรัพย์สิน และความพยายามแก้ไขความอยุติธรรมที่เกิดขึ้นกับครอบครัวชาวยิวในยุคนาซีอีกด้วย

ประมูลภาพวาดคันดินสกีที่นาซีปล้น 1,400 ล้าน

ภาพวาดดังกล่าวมีชื่อว่า “เดอะ คัลเลอร์ฟูล ไลฟ์” หรือ “The Colorful Life” สร้างสรรค์ขึ้นในปี ค.ศ. 1907 โดยถือเป็นหนึ่งในผลงานยุคแรกที่มีความสำคัญต่อเส้นทางศิลปินของคันดินสกี ขณะนั้นเขาอาศัยอยู่ในกรุงปารีสและได้รับแรงบันดาลใจจากบรรยากาศ ศิลปวัฒนธรรม และสีสันของเมือง

เดิมทีภาพนี้เป็นของเอ็มมานูเอล เลเวนสไตน์ นักธุรกิจและนักสะสมศิลปะชาวดัตช์เชื้อสายยิว กับเฮดวิก เลเวนสไตน์ เวย์เออร์มันน์ ภรรยาของเขา ทั้งคู่ตัดสินใจนำภาพไปฝากไว้ที่พิพิธภัณฑ์สเตเดอลิกในปี ค.ศ. 1933 เพื่อความปลอดภัย ก่อนที่สถานการณ์ในยุโรปจะเข้าสู่ช่วงตึงเครียดจากการขยายอำนาจของนาซีเยอรมนี

ประวัติภาพวาดก่อนเข้าสู่การประมูล

เมื่อกองทัพนาซีเข้ายึดครองเนเธอร์แลนด์ในปี ค.ศ. 1940 เอ็มมานูเอลและเฮดวิกเสียชีวิตไปแล้ว ทรัพย์สินรวมถึงภาพวาดจึงตกทอดแก่ลูก ๆ คือ โรเบิร์ต กอตต์ชอล์ก เลเวนสไตน์ และวิลเฮลมิเนอ เฮเลเน เลเวนสไตน์ อย่างไรก็ตาม ทั้งสองต้องหลบหนีออกจากประเทศเพื่อความปลอดภัย โดยวิลเฮลมิเนเดินทางไปโมซัมบิกในปี ค.ศ. 1938 ส่วนโรเบิร์ตเดินทางไปนิวยอร์กในปี ค.ศ. 1939

ครอบครัวเลเวนสไตน์ระบุว่า ภาพวาดถูกนำออกประมูลในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1940 โดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของหรือทายาท เหตุการณ์นี้ทำให้ภาพหายออกจากการครอบครองของครอบครัวเป็นเวลาหลายทศวรรษ ก่อนจะปรากฏเส้นทางการถือครองผ่านสถาบันและผู้ครอบครองหลายราย

• ภาพวาดสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1907 โดยวัสซีลี คันดินสกี
• เดิมเป็นทรัพย์สินของตระกูลเลเวนสไตน์
• ถูกนำออกจากครอบครัวในช่วงที่นาซียึดครองเนเธอร์แลนด์
• ขายผ่านคริสตีส์ในราคา 43 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
• ทายาทได้รับภาพคืนในปี ค.ศ. 2023 ตามคำแนะนำของคณะกรรมการลิมบาค

เส้นทางของภาพยังคงมีรายละเอียดที่ต้องตรวจสอบอีกมาก โดยมีรายงานว่า ธนาคารบาเยิร์นแอลบีของเยอรมนีซื้อภาพนี้ในปี ค.ศ. 1972 จากนั้นภาพถูกนำไปจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ในนครมิวนิก ธนาคารเคยยืนยันว่าครอบครองภาพอย่างถูกต้องตามกฎหมาย และพร้อมให้มีการตรวจสอบจากคณะกรรมการลิมบาค ซึ่งเป็นคณะกรรมการที่ให้คำแนะนำเกี่ยวกับผลงานศิลปะที่ถูกนาซียึดหรือปล้น

ต่อมาในปี ค.ศ. 2023 ธนาคารได้ส่งคืนภาพวาดให้แก่ทายาทของตระกูลเลเวนสไตน์ ตามคำแนะนำของคณะกรรมการลิมบาค การคืนผลงานครั้งนี้ถือเป็นอีกตัวอย่างของความพยายามจัดการกับมรดกจากยุคนาซี และสะท้อนว่าการตรวจสอบที่มาของงานศิลปะมีความสำคัญไม่แพ้การประเมินราคา

ทำไมภาพคันดินสกีจึงมีมูลค่าสูง

คันดินสกีได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในผู้บุกเบิกศิลปะนามธรรม ผลงานของเขามีอิทธิพลต่อพัฒนาการของศิลปะสมัยใหม่อย่างมาก “เดอะ คัลเลอร์ฟูล ไลฟ์” จึงมีคุณค่าในหลายด้าน ทั้งด้านประวัติศาสตร์ศิลป์ อายุของผลงาน ความหายาก และเรื่องราวเบื้องหลังการครอบครอง

การ ประมูลภาพวาดคันดินสกีที่นาซีปล้น 1,400 ล้าน จึงเป็นข่าวใหญ่ที่ดึงดูดความสนใจจากทั้งนักสะสม พิพิธภัณฑ์ และผู้ติดตามประเด็นการคืนงานศิลปะ แม้จะไม่มีการเปิดเผยชื่อผู้ชนะการประมูล แต่ราคาที่ทำได้แสดงให้เห็นว่าตลาดยังให้คุณค่ากับผลงานระดับมาสเตอร์พีซที่มีทั้งความงดงามและเรื่องราวทางประวัติศาสตร์

กรณีนี้ยังเตือนให้เห็นว่า ก่อนการซื้อขายงานศิลปะ ผู้เกี่ยวข้องควรตรวจสอบแหล่งที่มาอย่างละเอียด โดยเฉพาะผลงานที่เคยอยู่ในพื้นที่สงครามหรือมีประวัติเปลี่ยนมือหลายครั้ง เพราะการครอบครองที่ถูกต้องตามเอกสารในช่วงหนึ่ง อาจยังมีข้อสงสัยด้านจริยธรรมและสิทธิของทายาทในภายหลัง

เรื่องราวของภาพ “เดอะ คัลเลอร์ฟูล ไลฟ์” ทำให้เห็นว่าศิลปะไม่ได้มีคุณค่าเฉพาะบนผืนผ้าใบ แต่ยังบันทึกความทรงจำ ความสูญเสีย และการต่อสู้เพื่อความยุติธรรม หากคุณสนใจประวัติศิลปะและข่าวการประมูลระดับโลก ควรติดตามที่มาของผลงานควบคู่กับราคาขาย เพื่อเข้าใจคุณค่าของงานอย่างรอบด้าน

ที่มา – ประมูลภาพวาดศิลปินดังที่เคยโดนนาซีปล้น เคาะราคาที่ 1,400 ล้าน