พิธีคำนับครูโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอนสีดา

พิธีคำนับครูโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอนสีดา จัดขึ้นเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่คณะผู้แสดงและทีมงาน ก่อนเตรียมความพร้อมสำหรับการแสดงโขนครั้งยิ่งใหญ่แห่งปี โดยมีพลอากาศเอก สถิตย์พงษ์ สุขวิมล ราชเลขานุการในพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รองประธานกรรมการและเลขาธิการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เป็นประธานในพิธี ณ อาคารศึกษาทั่วไป วิทยาลัยนาฏศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ จังหวัดนครปฐม เมื่อวันที่ 20 ตุลาคมที่ผ่านมา

พิธีสำคัญครั้งนี้จัดขึ้นสำหรับคณะนักแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เรื่องรามเกียรติ์ ตอน “สีดา” ซึ่งเป็นการแสดงที่รวมพลังของศิลปินชั้นครู ผู้เชี่ยวชาญด้านนาฏศิลป์ อาจารย์ผู้ฝึกซ้อม นักแสดงมืออาชีพ และเยาวชนจากหลายสถาบัน ทุกคนต่างมาร่วมแสดงความเคารพต่อครูบาอาจารย์และศิลปวัฒนธรรมไทย ก่อนเริ่มการฝึกซ้อมและการแสดงอย่างเป็นทางการ

พิธีคำนับครูโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอนสีดา

นายไพฑูรย์ เข้มแข็ง ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ด้านนาฏศิลป์ไทย โขน-ละคร ปี 2564 เป็นครูผู้ประกอบพิธีคำนับครู โดยพิธีเริ่มจากประธานจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย ถวายความเคารพพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จากนั้นจึงจุดธูปเทียนบริเวณหน้าศีรษะครูและถวายเครื่องสังเวยตามขนบธรรมเนียม

ช่วงสำคัญของพิธีคือการกล่าวคำบูชาครู ซึ่งถือเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานในวงการนาฏศิลป์และดุริยางคศิลป์ พิธีนี้สะท้อนความกตัญญู ความเคารพ และการระลึกถึงพระคุณของครูผู้ถ่ายทอดวิชาความรู้ให้แก่ศิษย์ นอกจากจะสร้างความเป็นสิริมงคลแล้ว ยังช่วยสร้างขวัญกำลังใจและความมั่นใจให้แก่นักแสดงทุกคนก่อนเข้าสู่การฝึกซ้อมและการแสดงจริง

ความหมายของพิธีคำนับครูต่อคณะนักแสดง

สำหรับผู้ที่อยู่ในวงการโขน พิธีคำนับครูไม่ได้เป็นเพียงขั้นตอนตามประเพณีเท่านั้น แต่ยังเป็นช่วงเวลาที่ทำให้ศิลปินและผู้ปฏิบัติงานทุกฝ่ายได้หยุดระลึกถึงรากฐานของศิลปะการแสดงไทย ผู้แสดงจะได้ตระหนักว่าทุกท่วงท่ารำ การขับร้อง การพากย์ และการเจรจา ล้วนเกิดจากการเรียนรู้ ฝึกฝน และการถ่ายทอดจากครูรุ่นก่อน พิธีจึงมีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงคนรุ่นใหม่เข้ากับมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ

ภายในงานมีคณะกรรมการ ผู้กำกับการแสดง ครูผู้เชี่ยวชาญ อาจารย์ผู้ฝึกซ้อม นักแสดงโขน ศิลปินชั้นครู เยาวชน และผู้ปฏิบัติงานจากทุกภาคส่วนเข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง บรรยากาศเต็มไปด้วยความสงบและความเคารพ ขณะเดียวกันก็สะท้อนให้เห็นถึงความตั้งใจของทุกคนที่ต้องการสร้างสรรค์การแสดงโขนให้มีคุณภาพ ทั้งด้านศิลปะ ความประณีตของท่ารำ ดนตรี เครื่องแต่งกาย ฉาก และการถ่ายทอดอารมณ์ของตัวละคร

มอบทุนพระราชทานแก่นักแสดงรุ่นใหม่

หลังเสร็จสิ้นพิธีคำนับครู พลอากาศเอก สถิตย์พงษ์ สุขวิมล ได้มอบทุนพระราชทานมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ประจำปี 2569 ให้แก่นักแสดงที่ผ่านการคัดเลือกจากทั่วประเทศ รวมทั้งหมด 15 ทุน แบ่งเป็น 5 กลุ่ม กลุ่มละ 3 ทุน ได้แก่ ละครพระ ละครนาง โขนพระ โขนยักษ์ และโขนลิง การคัดเลือกพิจารณาจากความสามารถ ความพร้อม และทักษะที่เหมาะสมกับการร่วมแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ

• สาขาละครพระ: นฤภร จันทร์คง พรรณปพร วรอินทร์ และพรรวลัย วิสุทธิแพทย์
• สาขาละครนาง: อาภัสร อัศวเสวี ชญาภา สายสุวรรณนที และชนันท์ธนิดา วิเศษเปี่ยมสิน
• สาขาโขนพระ: กรวิชญ์ วิสูงเร นัฐพล รักศรี และอรรถนนท์ สอนนนฐี
• สาขาโขนยักษ์: รัฐนันท์ สว่างแข จิรยวัฒน์ เทียนพันธ์ และพิริยากร อมรพันธ์
• สาขาโขนลิง: วายุบุตร เลี้ยงสอน ธันย์ชนก อุ่นบางหลวง และเมธี วินิจฉัย

ทุนพระราชทานดังกล่าวนับเป็นกำลังใจสำคัญสำหรับนักแสดงรุ่นใหม่ เพราะช่วยสนับสนุนให้เยาวชนและศิลปินที่มีความสามารถได้พัฒนาทักษะอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังเป็นการเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการสืบสานโขน ซึ่งเป็นศิลปะการแสดงชั้นสูงที่มีเอกลักษณ์และคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของไทย

เตรียมชมโขนตอนสีดา ณ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน “สีดา” มีกำหนดจัดแสดงระหว่างวันที่ 5 พฤศจิกายน ถึง 10 ธันวาคม 2569 ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย การแสดงครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณและสืบสานพระราชปณิธานของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง รวมถึงร่วมเฉลิมฉลองในปีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 4 รอบของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี

เนื้อเรื่องดำเนินตามบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 ถ่ายทอดเรื่องราวของสีดา สตรีผู้ถือกำเนิดมาพร้อมความบริสุทธิ์และความงดงาม ก่อนนำไปสู่เรื่องราวความรัก การพลัดพราก การต่อสู้ และการพิสูจน์ความบริสุทธิ์ด้วยความซื่อสัตย์และความจงรักภักดี ผู้ชมจะได้สัมผัสอารมณ์ที่หลากหลาย พร้อมชมฉากขนาดใหญ่ เครื่องแต่งกายอันวิจิตร และลีลาการแสดงที่ผสมผสานความงดงามแบบโขนไทยเข้ากับการนำเสนอที่น่าติดตาม

พิธีคำนับครูโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอนสีดา จึงเป็นมากกว่าพิธีเปิดทางความเชื่อ แต่เป็นภาพสะท้อนของการเคารพครู การรักษาขนบธรรมเนียม และการส่งต่อศิลปะไทยจากรุ่นสู่รุ่น หากต้องการสัมผัสความยิ่งใหญ่ของโขนและร่วมสนับสนุนศิลปินไทย สามารถซื้อบัตรได้ที่ไทยทิคเก็ตเมเจอร์ เว็บไซต์ www.thaiticketmajor.com หรือโทรศัพท์ 0-2262-3456 แนะนำให้วางแผนจองบัตรล่วงหน้า เพื่อไม่พลาดการแสดงสำคัญที่ทั้งงดงามและเปี่ยมด้วยคุณค่าทางวัฒนธรรม

ที่มา – จัดพิธี ‘คำนับครู’ เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่คณะนักแสดง ‘โขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ’ ตอน ‘สีดา’