ภัยแล้งโยงเอลนีโญ ดันราคากาแฟอเมริกากลางพุ่งสูงสุดรอบ 3 ปี

สถานการณ์กาแฟในอเมริกากลางกำลังถูกจับตามองอย่างใกล้ชิด หลังราคาส่วนเพิ่มของกาแฟอาราบิกาคุณภาพสูงจากภูมิภาคนี้ปรับตัวขึ้นแตะระดับสูงสุดในรอบเกือบ 3 ปี ปัจจัยสำคัญมาจากภัยแล้งที่เชื่อมโยงกับปรากฏการณ์เอลนีโญ โดยเฉพาะในช่วงเดือนกรกฎาคมและสิงหาคม ซึ่งเป็นช่วงที่สภาพอากาศแห้งแล้งรุนแรงในพื้นที่ที่เรียกว่า “ระเบียงแห้งแล้ง”

ข่าว ภัยแล้งโยงเอลนีโญ ดันราคากาแฟอเมริกากลางพุ่งสูงสุดรอบ 3 ปี ไม่ได้สะท้อนเพียงราคากาแฟที่อาจแพงขึ้นเท่านั้น แต่ยังชี้ให้เห็นถึงความเปราะบางของเกษตรกรและห่วงโซ่อาหารในภูมิภาคด้วย เพราะอเมริกากลางเป็นหนึ่งในแหล่งผลิตกาแฟอาราบิกาคุณภาพสูงที่ตลาดโลกให้ความสำคัญ

ภัยแล้งโยงเอลนีโญ ดันราคากาแฟอเมริกากลางพุ่งสูงสุดรอบ 3 ปี

ราคาส่วนเพิ่ม หรือพรีเมียมของกาแฟ คือเงินที่ผู้ซื้อจ่ายเพิ่มจากราคาซื้อขายล่วงหน้าในตลาดโลก เพื่อสะท้อนคุณภาพ ความต้องการของตลาด และปริมาณสินค้าที่มีอยู่ในช่วงเวลานั้น เมื่อปริมาณกาแฟจากแหล่งผลิตสำคัญมีแนวโน้มลดลง ผู้ซื้อจึงต้องเสนอราคาสูงขึ้นเพื่อรักษาการจัดหาเมล็ดกาแฟคุณภาพดี

ปัจจุบันกาแฟจากฮอนดูรัส กัวเตมาลา เอลซัลวาดอร์ และนิการากัว มีราคาส่วนเพิ่มอยู่ในระดับสูงสุดหรือใกล้เคียงระดับสูงสุดในรอบกว่า 3 ปี โดยอเมริกากลางผลิตกาแฟอาราบิกาประมาณ 15% ของผลผลิตทั่วโลก การเปลี่ยนแปลงในภูมิภาคจึงมีผลต่อราคากาแฟในตลาดโลกอย่างหลีกเลี่ยงได้ยาก

ภัยแล้งโยงเอลนีโญ ดันราคากาแฟอเมริกากลางพุ่ง และกระทบเกษตรกร

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่ที่ผู้ปลูกกาแฟเท่านั้น หน่วยงานช่วยเหลือหลายแห่งเตือนว่า ภัยแล้งครั้งนี้อาจนำไปสู่วิกฤติอาหาร เนื่องจากเกษตรกรรายย่อยและเกษตรกรยังชีพประมาณ 3-5 ล้านคนได้รับความเสียหายอย่างหนัก พืชอาหารหลักอย่างข้าวโพดและถั่วมีผลผลิตลดลง ทำให้หลายครัวเรือนต้องเผชิญทั้งรายได้ที่หายไปและค่าอาหารที่สูงขึ้น

พื้นที่ที่เรียกว่า “ระเบียงแห้งแล้ง” ครอบคลุมเอลซัลวาดอร์ กัวเตมาลา ฮอนดูรัส และนิการากัว ภูมิภาคนี้เผชิญทั้งภัยแล้งและพายุรุนแรงซ้ำแล้วซ้ำเล่าตลอดทศวรรษที่ผ่านมา สภาพอากาศที่แปรปรวนทำให้เกษตรกรวางแผนเพาะปลูกได้ยากขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงต่อการสูญเสียผลผลิตในแต่ละฤดูกาล

ผลผลิตกาแฟอาจลดลงมากกว่าที่คาดการณ์

ประมาณการผลผลิตเบื้องต้นในฤดูกาล 2569-2570 ระบุว่า ฮอนดูรัสอาจมีผลผลิตลดลงประมาณ 7% ขณะที่กัวเตมาลาอาจลดลงราว 10% ทั้งสองประเทศผลิตกาแฟรวมกันคิดเป็นประมาณสองในสามของผลผลิตกาแฟในอเมริกากลาง จึงมีบทบาทสำคัญต่อปริมาณกาแฟที่ส่งออกสู่ตลาดโลก

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวอาจปรับลดลงได้อีก หากสภาพอากาศยังคงแห้งแล้งต่อเนื่องหรือเกิดความเสียหายระหว่างช่วงเก็บเกี่ยว ผู้เชี่ยวชาญด้านกาแฟมองว่าอเมริกากลางกำลังเผชิญสภาพอากาศผิดปกติ และสถานการณ์นี้อาจเป็นสัญญาณแรกที่สะท้อนผลกระทบจากเอลนีโญที่มีความรุนแรงมากขึ้น

• ฮอนดูรัส: คาดการณ์ผลผลิตฤดูกาลใหม่ลดลงประมาณ 7%
• กัวเตมาลา: คาดการณ์ผลผลิตลดลงประมาณ 10%
• ประเทศในระเบียงแห้งแล้ง: เผชิญภัยแล้งและพายุรุนแรงเป็นระยะ
• ตลาดโลก: ราคาส่วนเพิ่มสูงขึ้นและช่วยพยุงราคากาแฟไม่ให้ลดลงมาก

แม้กาแฟจะได้รับผลกระทบจากภัยแล้งน้อยกว่าข้าวโพดและถั่ว เพราะเป็นพืชยืนต้นที่มีระบบรากหยั่งลึกกว่า แต่ไม่ได้หมายความว่าต้นกาแฟจะปลอดภัยจากความเสี่ยงทั้งหมด ต้นกาแฟยังต้องอาศัยน้ำในช่วงออกดอก ติดผล และพัฒนาคุณภาพเมล็ด หากขาดน้ำเป็นเวลานาน ผลผลิตอาจลดลง ขนาดเมล็ดเล็กลง หรือมีคุณภาพไม่สม่ำเสมอ

สำหรับผู้บริโภค ราคากาแฟในร้านค้าอาจยังไม่ปรับขึ้นทันที เพราะผู้ประกอบการมักมีสต็อกเดิมและทำสัญญาซื้อขายล่วงหน้าไว้ก่อนแล้ว แต่หากปริมาณผลผลิตลดลงต่อเนื่อง ราคาวัตถุดิบและต้นทุนการนำเข้าอาจส่งผลต่อราคากาแฟในอนาคต ขณะเดียวกันผู้คั่วกาแฟอาจต้องปรับสูตรผสม เลือกใช้แหล่งปลูกที่หลากหลาย หรือเพิ่มสัดส่วนกาแฟจากภูมิภาคอื่นเพื่อบริหารต้นทุน

ภาพรวมของ ภัยแล้งโยงเอลนีโญ ดันราคากาแฟอเมริกากลางพุ่งสูงสุดรอบ 3 ปี จึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับทั้งเกษตรกร ผู้ส่งออก ผู้คั่วกาแฟ ร้านกาแฟ และผู้บริโภค การรับมือในระยะยาวจำเป็นต้องอาศัยการจัดการน้ำ การพัฒนาสายพันธุ์ที่ทนต่อสภาพอากาศ การประกันภัยผลผลิต และการสนับสนุนเกษตรกรรายย่อยอย่างต่อเนื่อง

มุมมองที่น่าสนใจคือ ราคากาแฟที่เพิ่มขึ้นอาจช่วยสะท้อนคุณค่าของแรงงานและความเสี่ยงที่เกษตรกรต้องรับ แต่การปรับราคาควรเกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมตลอดห่วงโซ่ เพื่อให้ผู้ปลูกกาแฟมีรายได้เพียงพอสำหรับดูแลสวนและรับมือกับสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง หากคุณเป็นคอกาแฟ ลองติดตามแหล่งที่มาของเมล็ดกาแฟและเลือกสนับสนุนผู้ผลิตที่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืน เพราะทุกแก้วมีส่วนช่วยกำหนดอนาคตของกาแฟในวันข้างหน้า

ที่มา – ภัยแล้งโยงเอลนีโญ ดันราคากาแฟอเมริกากลางพุ่งสูงสุดรอบ 3 ปี