ม็อบ 3 จังหวัดต้านเจ้าพระยา 2 เปิดข้อกังวลชาวบ้าน
เวทีรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับโครงการคลองระบายน้ำหลากชัยนาท-ป่าสัก-อ่าวไทย หรือโครงการเจ้าพระยา 2 กลายเป็นประเด็นร้อน หลังชาวบ้านจากนครนายก ฉะเชิงเทรา และสระบุรี รวมตัวแสดงจุดยืนคัดค้านอย่างชัดเจน เหตุการณ์เกิดขึ้นระหว่างเวทีประชาคมระดับอำเภอที่ศาลาประชาคมประจำที่ว่าการอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ซึ่งจัดขึ้นเพื่อรับฟังข้อมูลและรวบรวมความคิดเห็นจากประชาชนในพื้นที่
บรรยากาศภายในงานค่อนข้างตึงเครียด เมื่อกลุ่มชาวบ้านลุกจากที่นั่งและเดินไปรวมตัวบริเวณหน้าเวที พร้อมถือป้ายข้อความคัดค้านโครงการ เช่น “ไม่เอาโครงการเจ้าพระยา 2” และ “ไม่ถามกูสักคำ” สะท้อนความรู้สึกว่าประชาชนบางส่วนยังไม่ได้รับข้อมูลหรือโอกาสมีส่วนร่วมอย่างเพียงพอ การเคลื่อนไหวครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงการแสดงความไม่เห็นด้วย แต่ยังเป็นการเรียกร้องให้ภาครัฐรับฟังผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับชีวิตและทรัพย์สินของคนในพื้นที่อย่างจริงจัง
ม็อบ 3 จังหวัดต้านเจ้าพระยา 2 ย้ำเสียงประชาชนต้องถูกบันทึก
ตัวแทนชาวบ้านระบุว่า การออกมาเคลื่อนไหวเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานตามระบอบประชาธิปไตย และต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องบันทึกข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการคัดค้านไว้อย่างครบถ้วน ทั้งฝ่ายความมั่นคง ฝ่ายข่าวกรอง ฝ่ายวิชาการ และหน่วยงานราชการที่เข้าร่วมเวที ทั้งนี้ ชาวบ้านกังวลว่าผลการรับฟังความคิดเห็นอาจถูกสื่อสารคลาดเคลื่อน จึงขอให้ทุกฝ่ายนำเสนอจุดยืนของประชาชนอย่างตรงไปตรงมา
ประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือกระบวนการจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม หรือ EIA รวมถึงขั้นตอนการทำประชาพิจารณ์ที่ผ่านมา ตัวแทนชาวบ้านตั้งคำถามว่ากระบวนการดังกล่าวเปิดโอกาสให้คนในพื้นที่มีส่วนร่วมมากน้อยเพียงใด และข้อมูลผลกระทบที่ประชาชนได้รับนั้นมีความชัดเจนเพียงพอสำหรับการตัดสินใจหรือไม่
ม็อบ 3 จังหวัดต้านเจ้าพระยา 2 เสนอทางเลือกพัฒนาคลองเดิม
แทนที่จะขุดคลองสายใหม่ ชาวบ้านเสนอให้ภาครัฐพิจารณาปรับปรุงคลองระบายน้ำเดิมที่มีอยู่ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น แนวทางดังกล่าวอาจช่วยลดผลกระทบต่อบ้านเรือน ที่ดินทำกิน และชุมชน โดยยังคงเป้าหมายด้านการบริหารจัดการน้ำไว้ได้ อย่างไรก็ตาม การเปรียบเทียบระหว่างการพัฒนาคลองเดิมกับการก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่จำเป็นต้องอาศัยข้อมูลทางวิชาการที่เปิดเผย ตรวจสอบได้ และนำเสนอให้ประชาชนเข้าใจง่าย
อีกหนึ่งข้อกังวลคือเรื่องการเวนคืนที่ดิน แม้ภาครัฐอาจมีการชดเชยตามหลักเกณฑ์ แต่ชาวบ้านบางส่วนยืนยันว่าไม่ได้ต้องการเงินค่าเวนคืน เพราะไม่ต้องการให้โครงการเกิดขึ้นตั้งแต่ต้น สำหรับคนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่มานาน บ้านและที่ดินไม่ได้มีความหมายเพียงด้านราคา แต่ยังเกี่ยวข้องกับอาชีพ ความผูกพันของครอบครัว และวิถีชีวิตที่สั่งสมมาหลายรุ่น
- ชาวบ้านจาก 3 จังหวัดแสดงจุดยืนไม่เห็นด้วยกับโครงการเจ้าพระยา 2
- ประชาชนตั้งคำถามต่อความโปร่งใสของ EIA และกระบวนการประชาพิจารณ์
- ข้อเสนอหลักคือการปรับปรุงคลองระบายน้ำเดิมแทนการขุดคลองใหม่
- ภาครัฐควรเปิดเผยข้อมูลผลกระทบและทางเลือกต่าง ๆ อย่างรอบด้าน
โครงการเจ้าพระยา 2 กับเป้าหมายแก้น้ำท่วมลุ่มเจ้าพระยาตอนล่าง
ข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องระบุว่า โครงการคลองระบายน้ำหลากชัยนาท-ป่าสัก-อ่าวไทย เป็นส่วนหนึ่งของแผนหลักในการบรรเทาอุทกภัยลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่าง แผนดังกล่าวไม่ได้มุ่งแก้ปัญหาน้ำท่วมเพียงอย่างเดียว แต่ยังครอบคลุมปัญหาการขาดแคลนน้ำ คุณภาพน้ำ และการบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของหน่วยงานรัฐ
การเปิดเวทีระดับอำเภอมีเป้าหมายเพื่อรวบรวมข้อมูลจากหลายฝ่าย โดยเฉพาะข้อกังวลเกี่ยวกับโครงสร้างพื้นฐาน บ้านเรือน ถนน และสาธารณูปโภคในพื้นที่ แม้เป้าหมายของโครงการจะเกี่ยวข้องกับการลดความเสี่ยงน้ำท่วม แต่การดำเนินงานจะได้รับการยอมรับในระยะยาวก็ต่อเมื่อประชาชนเชื่อมั่นว่ากระบวนการตัดสินใจมีความเป็นธรรมและตรวจสอบได้
ในมุมของชาวบ้าน การแก้ปัญหาน้ำท่วมควรพิจารณาทั้งระบบ ไม่ใช่ดูเฉพาะเส้นทางระบายน้ำขนาดใหญ่ แต่ต้องประเมินผลกระทบต่อพื้นที่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ รวมถึงผลต่อพื้นที่เกษตร ชุมชน และระบบนิเวศด้วย หากมีหลายทางเลือก ภาครัฐควรนำข้อมูลด้านงบประมาณ ประโยชน์ที่จะได้รับ ระยะเวลาก่อสร้าง และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นมาเปรียบเทียบให้เห็นอย่างชัดเจน
ท้ายที่สุด เวทีครั้งนี้ยังเดินหน้าต่อหลังแกนนำและเจ้าหน้าที่เจรจาขอความร่วมมือให้ผู้ชุมนุมกลับเข้าสู่ที่นั่ง เพื่อหารือร่วมกันตามปกติ เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนว่าการรับฟังความคิดเห็นไม่ควรเป็นเพียงขั้นตอนตามระเบียบ แต่ควรเป็นพื้นที่ที่ประชาชนสามารถตั้งคำถาม เสนอทางเลือก และได้รับคำตอบอย่างจริงใจ
สำหรับม็อบ 3 จังหวัดต้านเจ้าพระยา 2 ประเด็นสำคัญจึงอยู่ที่การทำให้เสียงของผู้ได้รับผลกระทบถูกนำไปพิจารณาอย่างเป็นรูปธรรม ภาครัฐควรสื่อสารข้อมูลอย่างโปร่งใส เปิดรับความเห็นต่าง และศึกษาทางเลือกที่ลดผลกระทบให้ได้มากที่สุด เพราะโครงการแก้ปัญหาน้ำจะยั่งยืนได้ เมื่อเดินหน้าไปพร้อมกับความเข้าใจและความไว้วางใจของคนในพื้นที่
ที่มา – ม็อบ 3 จังหวัดลุกฮือต้านเมกะโปรเจกต์ ‘เจ้าพระยา 2’ ช่วยแก้ปัญหานํ้าท่วมลุ่มเจ้าพระยาตอนล่าง



