ม.กาฬสินธุ์ ‘พลิกห้องเรียน’ ลุยสหัสขันธ์
ม.กาฬสินธุ์ ‘พลิกห้องเรียน’ ลุยสหัสขันธ์ ด้วยการนำองค์ความรู้ด้านภาษา ดนตรี และศิลปวัฒนธรรมออกจากห้องเรียนไปสู่ชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม โดยใช้ประเพณีตักบาตรเทโวโรหณะ ประจำปี 2569 เป็นเวทีสำคัญให้นักเรียนได้เรียนรู้ ลงมือทำ และแสดงความสามารถต่อหน้าผู้ชมจริง
โครงการดังกล่าวดำเนินการโดยคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ ตามนโยบายของมหาวิทยาลัยที่มุ่งเป็นสถาบันเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน แนวคิดสำคัญคือการเชื่อมโยงบทเรียนกับทุนทางวัฒนธรรมของอำเภอสหัสขันธ์ เพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่มีความหมาย และช่วยต่อยอดศักยภาพของชุมชนให้สามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ได้ในอนาคต
ม.กาฬสินธุ์ ‘พลิกห้องเรียน’ ลุยสหัสขันธ์
การทำงานครั้งนี้เกิดขึ้นภายใต้โครงการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จากทุนทางวัฒนธรรม เพื่อยกระดับเศรษฐกิจสร้างสรรค์จังหวัดกาฬสินธุ์ บุคลากรและคณาจารย์ได้นำความรู้จากรายวิชาต่าง ๆ มาบูรณาการกับกิจกรรมในชุมชน ทำให้เด็กและเยาวชนไม่ได้เรียนรู้เพียงจากตำรา แต่ได้ฝึกการทำงานเป็นทีม การสื่อสาร การแสดงออก และการรับผิดชอบต่อผลงานของตัวเอง
ม.กาฬสินธุ์ ‘พลิกห้องเรียน’ ผ่านเวทีวัฒนธรรม
ระหว่างวันที่ 27–30 ตุลาคม 2569 คณะศิลปศาสตร์จัดกิจกรรม Workshop ดนตรีและศิลปวัฒนธรรม ณ โรงเรียนผู้สูงวัย ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ โดยมีนักเรียนจาก 4 โรงเรียนเข้าร่วม ได้แก่ โรงเรียนสูงวัยโฮมสุขรัตตัญญูวิทยา โรงเรียนอนุบาลจันทรัตน์ โรงเรียนสหัสขันธ์ศึกษา และโรงเรียนโนนศิลาไกรฤกษ์ราษฎร์อำนวย
กิจกรรมเปิดโอกาสให้เด็ก เยาวชน ผู้สูงวัย ครู และคนในชุมชนได้เรียนรู้ร่วมกัน ผู้เข้าร่วมได้ฝึกตั้งแต่การเตรียมการแสดง การซ้อมดนตรี การร้องเพลง การทำงานเบื้องหลัง ไปจนถึงการนำเสนอผลงานต่อสาธารณชน บรรยากาศการเรียนรู้จึงเป็นไปอย่างสนุกสนานและใกล้ชิด ทุกคนสามารถแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างวัย และช่วยกันถ่ายทอดเรื่องราวของท้องถิ่นผ่านศิลปะที่เข้าใจง่าย
ผลลัพธ์จาก Workshop ถูกนำไปแสดงในงานประเพณีตักบาตรเทโวโรหณะ ประจำปี 2569 ซึ่งเป็นงานวัฒนธรรมสำคัญของอำเภอสหัสขันธ์ การแสดงชุดแรกคือโชว์กลองยาวจากนักเรียนโรงเรียนอนุบาลจันทรัตน์ จังหวะที่สนุกสนานช่วยสร้างสีสันและความคึกคักให้แก่ผู้ร่วมงาน ขณะเดียวกัน นักเรียนยังได้ฝึกความพร้อมเพรียง วินัย และความมั่นใจในการขึ้นเวที
การแสดงอีกชุดเป็นดนตรีประกอบเพลง “ฮักกาฬสินธุ์” ซึ่งนำเสนอทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ นักดนตรีจากโรงเรียนสหัสขันธ์ศึกษาร่วมบรรเลง ขณะที่นักร้องประสานเสียงภาษาอังกฤษมาจากโรงเรียนอนุบาลจันทรัตน์ และนักร้องภาษาไทยมาจากโรงเรียนโนนศิลาไกรฤกษ์ราษฎร์อำนวย การนำเสนอแบบสองภาษาช่วยให้บทเพลงมีความหลากหลาย และทำให้วัฒนธรรมท้องถิ่นสามารถสื่อสารกับผู้ชมได้กว้างขึ้น
ประโยชน์ที่ชุมชนได้รับจากการเรียนรู้นอกห้องเรียน
- นักเรียนได้ประสบการณ์จริง ตั้งแต่การฝึกซ้อมจนถึงการแสดงต่อหน้าผู้ชม
- ชุมชนมีส่วนร่วม ในการสืบสานประเพณีและถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น
- เกิดความภาคภูมิใจในรากเหง้า เด็กและเยาวชนเห็นคุณค่าของภาษา ดนตรี และวัฒนธรรมของบ้านเกิด
- ต่อยอดการท่องเที่ยว การแสดงที่มีเอกลักษณ์ช่วยสร้างประสบการณ์ใหม่ให้แก่นักท่องเที่ยว
- เปิดโอกาสสู่ผู้ชมต่างชาติ การใช้ภาษาอังกฤษทำให้เรื่องราวของกาฬสินธุ์เข้าถึงนักท่องเที่ยวได้มากขึ้น
ความสำเร็จของโครงการสะท้อนว่า ม.กาฬสินธุ์ ‘พลิกห้องเรียน’ ลุยสหัสขันธ์ ไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมการแสดงชั่วคราว แต่เป็นกระบวนการสร้างทักษะและแรงบันดาลใจให้เยาวชนได้เรียนรู้จากสถานการณ์จริง การนำบทเรียนมาผูกกับประเพณีที่ชุมชนมีอยู่แล้ว ทำให้ความรู้มีชีวิตและเกิดประโยชน์กับผู้คนในพื้นที่โดยตรง
นอกจากนี้ โครงการยังช่วยวางรากฐานให้สหัสขันธ์เติบโตอย่างสมดุลทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม หากชุมชนสามารถพัฒนากิจกรรมลักษณะนี้อย่างต่อเนื่อง ก็มีโอกาสสร้างเส้นทางท่องเที่ยวใหม่ที่เชื่อมโยงวัด ประเพณี ดนตรี อาหาร และวิถีชีวิตของคนท้องถิ่นเข้าด้วยกัน
มุมมองที่น่าสนใจคือ การเรียนรู้ไม่จำเป็นต้องจำกัดอยู่ภายในห้องเรียนเสมอไป เมื่อมหาวิทยาลัย โรงเรียน และชุมชนร่วมมือกัน เด็ก ๆ จะได้ทั้งความรู้ ทักษะชีวิต และความภาคภูมิใจในบ้านเกิด ขอชื่นชมความร่วมมือครั้งนี้ และหวังว่าจะมีการต่อยอดเวทีให้เยาวชนกาฬสินธุ์ได้แสดงศักยภาพอย่างต่อเนื่องในอนาคต
ที่มา – ม.กาฬสินธุ์ ‘พลิกห้องเรียน’ ลุยสหัสขันธ์ ดึงเด็ก 4 โรงเรียนขึ้นเวที ‘ตักบาตรเทโวฯ’
