ม.นครพนมจัดอบรมหลักสูตรหมอพราหมณ์ รุ่น 2
มหาวิทยาลัยนครพนมเดินหน้าสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง ด้วยการจัดโครงการ ม.นครพนมจัดอบรมหลักสูตรหมอพราหมณ์ รุ่น 2 ภายใต้หัวข้อ “มูอย่างไรให้ได้ผล” โดยมุ่งเปิดพื้นที่ให้ผู้สนใจได้เรียนรู้เรื่องพิธีกรรมอีสานจากผู้ทรงคุณวุฒิ ปราชญ์ชุมชน และผู้มีประสบการณ์ตรง หลักสูตรนี้ไม่ได้เน้นเพียงการจดจำขั้นตอนต่าง ๆ แต่ยังให้ความสำคัญกับความเข้าใจที่ถูกต้อง ความเหมาะสมทางวัฒนธรรม และจริยธรรมของผู้ประกอบพิธีกรรม
การอบรมจัดขึ้นระหว่างวันที่ 31 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายน 2569 รวมระยะเวลา 2 วัน โดยคณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม ตั้งใจให้กิจกรรมครั้งนี้เป็นมากกว่าการอบรมทั่วไป เพราะผู้เข้าร่วมจะได้เรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ พร้อมทำความเข้าใจบทบาทของหมอพราหมณ์ในบริบทของสังคมอีสานที่เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย
ม.นครพนมจัดอบรมหลักสูตรหมอพราหมณ์ รุ่น 2
หมอพราหมณ์ถือเป็นบุคคลสำคัญของชุมชนอีสานในหลายโอกาส ไม่ว่าจะเป็นพิธีบายศรีสู่ขวัญ พิธีทำขวัญ การตั้งบ้านใหม่ งานบุญประเพณี หรือพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่น บทบาทดังกล่าวต้องอาศัยทั้งความรู้ด้านความเชื่อ ภาษา บทสวด ลำดับพิธี และความสามารถในการสื่อสารกับผู้คน การจัดอบรมจึงช่วยให้ผู้เรียนมองเห็นภาพรวมขององค์ความรู้ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
ม.นครพนมจัดอบรมหลักสูตรหมอพราหมณ์ รุ่น 2 เพื่อสืบทอดภูมิปัญญา
หัวใจสำคัญของ ม.นครพนมจัดอบรมหลักสูตรหมอพราหมณ์ รุ่น 2 คือการเชื่อมโยงความรู้ทางวิชาการเข้ากับภูมิปัญญาที่มีชีวิตอยู่ในชุมชน ผู้เข้าอบรมจะได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์กับผู้รู้ และเรียนรู้ว่าพิธีกรรมแต่ละประเภทมีความหมายอย่างไร รวมถึงควรดำเนินการให้เหมาะสมกับสถานที่ เวลา ผู้ร่วมพิธี และบริบทของเจ้าภาพ
เนื้อหาการอบรมครอบคลุมประเด็นที่น่าสนใจหลายด้าน ได้แก่
- ความเป็นมาและบทบาทของหมอพราหมณ์ในสังคมอีสาน
- ความหมายของพิธีกรรมและประเพณีสำคัญในท้องถิ่น
- ขั้นตอนการประกอบพิธีกรรมและการเตรียมอุปกรณ์
- การทำขวัญและการสื่อสารกับผู้เข้าร่วมพิธีอย่างเหมาะสม
- การฝึกปฏิบัติจริง ณ ลานพญาศรีสัตตนาคราช
- จริยธรรม ความรับผิดชอบ และการเคารพความเชื่อที่หลากหลาย
นอกจากความรู้ด้านพิธีกรรมแล้ว ผู้เข้าร่วมยังได้เรียนรู้ว่าหมอพราหมณ์ควรทำหน้าที่ด้วยความรอบคอบ ไม่สร้างความหวาดกลัวหรือใช้ความเชื่อเพื่อเอาเปรียบผู้อื่น การประกอบพิธีที่ดีควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของความสุจริต ความเคารพ และการคำนึงถึงประโยชน์ของชุมชนเป็นสำคัญ ประเด็นนี้ถือเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้ภูมิปัญญาดั้งเดิมยังคงอยู่ได้อย่างเหมาะสมในสังคมปัจจุบัน
การฝึกปฏิบัติจริงยังช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจบรรยากาศและลำดับขั้นตอนของพิธีมากขึ้น ตั้งแต่การเตรียมสถานที่ การจัดเครื่องประกอบพิธี การกล่าวคำเชิญ การทำขวัญ ไปจนถึงการดูแลผู้เข้าร่วมงาน ผู้เรียนจึงสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง โดยไม่ละเลยรายละเอียดทางวัฒนธรรมและความรู้สึกของคนในชุมชน
โครงการนี้ยังสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยนครพนมในฐานะแหล่งเรียนรู้ที่ทำงานร่วมกับท้องถิ่นอย่างใกล้ชิด การนำองค์ความรู้จากห้องเรียนมาพบกับประสบการณ์ของปราชญ์ชาวบ้าน ช่วยให้เกิดการแลกเปลี่ยนที่มีคุณค่า และทำให้คนรุ่นใหม่เห็นความสำคัญของประเพณีอีสานมากขึ้น ขณะเดียวกัน ผู้มีประสบการณ์ด้านพิธีกรรมก็มีโอกาสถ่ายทอดความรู้ให้คนรุ่นต่อไปอย่างเป็นระบบ
ในมุมหนึ่ง ม.นครพนมจัดอบรมหลักสูตรหมอพราหมณ์ รุ่น 2 ไม่ได้หมายถึงการส่งเสริมความเชื่อเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการชวนให้สังคมเรียนรู้รากวัฒนธรรมอย่างมีเหตุผล เข้าใจที่มาและความหมายของพิธีกรรม พร้อมเลือกนำไปใช้ด้วยความเคารพและพอดี หากมีการสืบทอดอย่างถูกต้อง ภูมิปัญญาเหล่านี้ก็จะยังคงเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์อีสาน และสามารถปรับตัวให้เข้ากับวิถีชีวิตสมัยใหม่ได้
สำหรับผู้สนใจเรื่องวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาอีสาน กิจกรรมลักษณะนี้ถือเป็นโอกาสที่ดีในการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง และอาจเป็นจุดเริ่มต้นของการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น ขอชื่นชมมหาวิทยาลัยนครพนมที่สร้างพื้นที่ให้ความรู้ดั้งเดิมได้รับการถ่ายทอดอย่างสร้างสรรค์ เพราะการสืบสานที่ยั่งยืนไม่ได้เกิดจากการเก็บรักษาไว้เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการทำให้คนรุ่นใหม่เข้าใจ เห็นคุณค่า และนำไปใช้ด้วยความรับผิดชอบ
ที่มา – ม.นครพนม จัดอบรมหลักสูตร ‘หมอพราหมณ์’ รุ่น 2 มุ่งสืบสานภูมิปัญญาและพิธีกรรมอีสาน
