ยันกัมพูชาเสนอ Mohasangkran chnam thmey ไม่กระทบสงกรานต์

มีข่าวลือในโซเชียลมีเดียว่ากัมพูชา เสนอ ‘Mohasangkran chnam thmey’ ต่อยูเนสโก จะกระทบต่อการขึ้นทะเบียนสงกรานต์ของไทยหรือไม่? วันนี้เรามีข้อมูลยืนยันจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) ที่ชี้แจงเรื่องนี้อย่างชัดเจน ไม่ต้องกังวลนะครับ เพราะยัน ‘กัมพูชา’ เสนอ ‘Mohasangkran chnam thmey’ ต่อยูเนสโก ไม่กระทบ ‘สงกรานต์ในประเทศไทย’ แน่นอน

กัมพูชา เสนอ ‘Mohasangkran chnam thmey’ ต่อยูเนสโก: ข้อมูลจริงแต่ยังอยู่ในขั้นตอน

นางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ได้ตรวจสอบข้อมูลจากเว็บไซต์ทางการของยูเนสโกแล้ว พบว่าเป็นเรื่องจริงที่กัมพูชาเสนอรายการ “Mohasangkran chnam thmey, the traditional Khmer New Year in Cambodia” เข้าสู่กระบวนการพิจารณาเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ โดยรายการนี้อยู่ในขั้นตอนเตรียมการสำหรับปี พ.ศ. 2569 ร่วมกับรายการ Traditional Khmer wedding ที่รอพิจารณาในปีเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญคือ สงกรานต์ในประเทศไทยของเราได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้เรียบร้อยแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ. 2566 โดยกระทรวงวัฒนธรรมยื่นเสนอในปี 2564 และได้รับการรับรองอย่างสมบูรณ์ การเสนอของประเทศอื่นจึงไม่กระทบต่อสถานะของเรา

สงกรานต์ไทยขึ้นทะเบียนยูเนสโกเรียบร้อยแล้ว

สงกรานต์ หรือปีใหม่ไทย เป็นเทศกาลที่เต็มไปด้วยการสรงน้ำ การรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ และกิจกรรมวัฒนธรรมที่สืบทอดมายาวนาน การที่ยูเนสโกขึ้นทะเบียน “Songkran in Thailand, traditional Thai New Year festival” ถือเป็นความภาคภูมิใจของชาติ เพราะช่วยยกระดับให้โลกเห็นคุณค่าของประเพณีนี้ แม้กัมพูชาจะมีประเพณีคล้ายคลึงอย่าง Mohasangkran chnam thmey ซึ่งเป็นปีใหม่เขมร แต่ทั้งสองเป็นเอกลักษณ์ในบริบทของแต่ละประเทศ

อนุสัญญายูเนสโก 2003: ไม่ใช่การแย่งชิงความเป็นเจ้าของ

ตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ค.ศ. 2003 ของยูเนสโก มีเป้าหมายเพื่อคุ้มครอง อนุรักษ์ และส่งเสริมมรดกภูมิปัญญาให้สืบทอดต่อไป ไม่ใช่การประกาศความเป็นเจ้าของแต่เพียงผู้เดียว มรดกเหล่านี้สามารถปรากฏในหลายประเทศได้ เช่น กรณีเมียนมาเสนอ “Myanmar traditional New Year Atā Thingyan festival” และได้รับการขึ้นทะเบียนในปี พ.ศ. 2567 ซึ่งเป็นประเพณีปีใหม่สุริยคติช่วงกลางเดือนเมษายนเช่นเดียวกับเราภูมิภาคอาเซียน

การพิจารณาของยูเนสโกจะดูที่การปฏิบัติจริงในชุมชน แผนการคุ้มครอง และหลักฐานทางวิชาการของประเทศผู้เสนอเท่านั้น กัมพูชาจึงมีสิทธิเสนอได้เต็มที่ภายใต้ฐานะรัฐภาคี

รายการมรดกวัฒนธรรมไทยที่ได้รับการยอมรับจากยูเนสโก

ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาตั้งแต่ปี 2559 และปัจจุบันมีรายการที่ขึ้นทะเบียนระดับนานาชาติถึง 6 รายการในบัญชีตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ นอกจากนี้ยังมีอีก 4 รายการที่เตรียมเสนอ ดังนี้

• โขน (พ.ศ. 2561)
• นวดไทย (พ.ศ. 2562)
• โนรา (พ.ศ. 2564)
• สงกรานต์ (พ.ศ. 2566)
• ต้มยำกุ้ง (พ.ศ. 2567)
• เคบายา (พ.ศ. 2567, เสนอร่วมหลายประเทศ)

รายการที่กำลังเตรียม: ชุดไทย (พิจารณาปี 2569), มวยไทย, ผ้าขาวม้า, ลอยกระทง สวธ. ติดตามทุกความเคลื่อนไหวอย่างใกล้ชิด และประสานงานกับประเทศเพื่อนบ้านเพื่อความเข้าใจร่วมกัน

การขึ้นทะเบียนเหล่านี้ไม่ใช่การแข่งขัน แต่เป็นเครื่องมือช่วยรักษาวัฒนธรรมให้ยั่งยืน สร้างความตระหนักในระดับท้องถิ่น ชาติ และโลก สงกรานต์ของเรายังคงเป็นสมบัติล้ำค่าที่คนไทยทุกคนภาคภูมิใจ

สุดท้ายนี้ วัฒนธรรมคือมรดกร่วมของมนุษยชาติ ไม่ควรมีความขัดแย้ง ลองคิดดูสิครับ ถ้าเราร่วมมือกันอนุรักษ์ จะยิ่งทำให้ประเพณีเหล่านี้เบ่งบาน คุณล่ะ พร้อมร่วมฉลองสงกรานต์ปีหน้าแบบสืบสานมรดกหรือยัง? แสดงความคิดเห็นในคอมเมนต์ด้านล่าง และแชร์บทความนี้เพื่อให้ข้อมูลถูกต้องแพร่กระจาย!

ที่มา – ยัน ‘กัมพูชา’ เสนอ ‘Mohasangkran chnam thmey’ ต่อยูเนสโก ไม่กระทบ ‘สงกรานต์ในประเทศไทย’