รัฐบาลเดินหน้าตรวจสอบมูลนิธิเปิดรับบริจาค
รัฐบาลเดินหน้าตรวจสอบมูลนิธิเปิดรับบริจาค เพื่อสร้างความมั่นใจให้ประชาชนที่ต้องการช่วยเหลือสังคมผ่านการบริจาคเงินหรือทรัพย์สิน โดยให้ความสำคัญกับการบริหารงานที่ถูกต้องตามกฎหมาย โปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน แนวทางนี้มีเป้าหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ รวมถึงป้องกันไม่ให้มูลนิธิถูกนำไปใช้เป็นเครื่องมือในการแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ
ประเด็นดังกล่าวได้รับการเปิดเผยโดย น.ส.พลอยทะเล ลักษมีแสงจันทร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งระบุว่า มูลนิธิทุกแห่งควรดำเนินกิจการตามวัตถุประสงค์ที่จดทะเบียนไว้ โดยเฉพาะการจัดการเงินบริจาคและทรัพย์สิน ต้องนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ตามภารกิจขององค์กร ไม่ใช่นำไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตัวหรือกิจกรรมที่ไม่เกี่ยวข้องกับวัตถุประสงค์ของมูลนิธิ
รัฐบาลเดินหน้าตรวจสอบมูลนิธิเปิดรับบริจาค
กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย จึงออกประกาศเกี่ยวกับการดำเนินกิจการของมูลนิธิ เพื่อยกระดับมาตรฐานด้านความโปร่งใสและเพิ่มช่องทางให้ประชาชนสามารถติดตามตรวจสอบได้ โดยมูลนิธิทุกแห่งมีหน้าที่จัดทำรายงานผลการดำเนินงานประจำปี และยื่นต่อนายทะเบียนมูลนิธิตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด
การรายงานประจำปีไม่ได้เป็นเพียงขั้นตอนด้านเอกสารเท่านั้น แต่ยังเป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยแสดงให้เห็นว่า มูลนิธิใช้เงินบริจาคอย่างเหมาะสม มีการดำเนินงานจริง และยังคงทำงานตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้ ผู้บริจาคจึงสามารถใช้ข้อมูลเหล่านี้ประกอบการตัดสินใจก่อนสนับสนุนองค์กรใดองค์กรหนึ่งได้
รัฐบาลเดินหน้าตรวจสอบมูลนิธิเปิดรับบริจาคอย่างไร
มูลนิธิสามารถยื่นรายงานผลการดำเนินงานต่อนายทะเบียนได้ทั้งแบบเดินทางไปยื่นด้วยตนเองและแบบออนไลน์ โดยมีช่องทางหลักที่ควรรู้ดังนี้
- ยื่นด้วยตนเองในกรุงเทพมหานคร: ติดต่อสำนักงานเขตที่สำนักงานใหญ่ของมูลนิธิตั้งอยู่
- ยื่นด้วยตนเองในต่างจังหวัด: ติดต่อที่ว่าการอำเภอในพื้นที่ตั้งสำนักงานใหญ่
- ยื่นผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์: ใช้ระบบบริหารจัดการภาครัฐเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยและบริการประชาชน
- ใช้งานระบบ i-Service: มูลนิธิต้องลงทะเบียนผู้ใช้งานตามขั้นตอนของกรมการปกครอง โดยในกรุงเทพมหานครติดต่อกลุ่มงานพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อความสงบเรียบร้อย ศูนย์บริการประชาชน กรมการปกครอง หรือในต่างจังหวัดติดต่อที่ว่าการอำเภอ
กรมการปกครองเน้นย้ำให้มูลนิธิทุกแห่งจัดส่งรายงานเป็นประจำทุกปี หากละเลยหรือฝ่าฝืน อาจถูกดำเนินคดีตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ดังนั้นคณะกรรมการมูลนิธิควรเตรียมเอกสารทางการเงิน รายละเอียดโครงการ ผลการดำเนินงาน และข้อมูลทรัพย์สินให้ครบถ้วน เพื่อช่วยลดความผิดพลาดและทำให้การตรวจสอบเป็นไปอย่างราบรื่น
การเปิดรับบริจาคต้องได้รับอนุญาต
อีกเรื่องที่ประชาชนควรให้ความสนใจคือ การเปิดรับบริจาคหรือการเชิญชวนให้ประชาชนมอบเงินและทรัพย์สิน อาจเข้าข่ายการเรี่ยไรตามกฎหมาย มูลนิธิจึงต้องขออนุญาตให้ทำการเรี่ยไรตามพระราชบัญญัติควบคุมการเรี่ยไร พ.ศ. 2487 ก่อนเริ่มดำเนินการ หากเปิดรับบริจาคโดยไม่ได้รับอนุญาต อาจมีความผิดและส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือขององค์กร
สำหรับประชาชน ก่อนโอนเงินหรือมอบทรัพย์สินให้มูลนิธิ ควรตรวจสอบชื่อองค์กร เลขทะเบียน ที่อยู่ ช่องทางติดต่อ และวัตถุประสงค์ให้ชัดเจน หากเป็นการระดมทุนเพื่อเหตุการณ์เฉพาะ ควรพิจารณาว่ามีรายละเอียดโครงการ ผู้รับผิดชอบ และหลักฐานการอนุญาตหรือไม่ นอกจากนี้ควรเก็บสลิปการโอนเงินและหลักฐานการบริจาคไว้เสมอ เผื่อใช้ตรวจสอบในภายหลัง
มูลนิธิและผู้เกี่ยวข้องยังต้องปฏิบัติตามกฎหมายอื่นอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการไม่กระทำความผิดทางอาญา และไม่ฝ่าฝืนพระราชบัญญัติกำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด สมาคม และมูลนิธิ พ.ศ. 2499 ความรับผิดชอบดังกล่าวไม่ได้จำกัดเฉพาะตัวมูลนิธิเท่านั้น แต่อาจครอบคลุมถึงผู้บริหาร คณะกรรมการ หรือผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินงานด้วย
การกำกับดูแลครั้งนี้ถือเป็นเรื่องที่เป็นประโยชน์ต่อทั้งมูลนิธิและผู้บริจาค เพราะองค์กรที่ทำงานอย่างโปร่งใสจะได้รับความไว้วางใจในระยะยาว ขณะที่ประชาชนก็มีข้อมูลเพียงพอในการเลือกสนับสนุนกิจกรรมเพื่อสังคม รัฐบาลเดินหน้าตรวจสอบมูลนิธิเปิดรับบริจาค จึงไม่ใช่การขัดขวางการทำงานเพื่อสาธารณะ แต่เป็นการสร้างมาตรฐานให้การช่วยเหลือเกิดขึ้นอย่างถูกต้องและตรงถึงผู้ได้รับประโยชน์มากที่สุด
หากคุณกำลังจะบริจาค ควรตรวจสอบข้อมูลของมูลนิธิทุกครั้ง และเลือกสนับสนุนองค์กรที่เปิดเผยข้อมูลอย่างชัดเจน เพราะความโปร่งใสจากทุกฝ่ายจะช่วยทำให้การทำบุญและการช่วยเหลือสังคมมีพลังอย่างแท้จริง
ที่มา – รัฐบาล เดินหน้าตรวจสอบมูลนิธิเปิดรับบริจาค ยกระดับความโปร่งใส ป้องกันแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ