สกร. เปิดตัวเรียนรู้ฟรี จุดแรกที่ร้อยเอ็ด

โครงการ สกร. เปิดตัวเรียนรู้ฟรี เดินหน้าสร้างโอกาสทางการศึกษาให้เด็กและเยาวชนอย่างเป็นรูปธรรม โดยเริ่มต้นกิจกรรม Kick off จุดแรกที่จังหวัดร้อยเอ็ด เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ หรือ สกร. ลงพื้นที่ศูนย์วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมเพื่อการศึกษาร้อยเอ็ด เพื่อเยี่ยมชมกิจกรรมการเรียนรู้และให้กำลังใจนักเรียนโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 63 จังหวัดร้อยเอ็ด จำนวน 244 คน พร้อมผู้บริหาร 1 คน และครู 10 คน

กิจกรรมครั้งนี้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการและรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ที่ต้องการขยายโอกาสการเรียนรู้ ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และพัฒนาคุณภาพชีวิตของเด็กและเยาวชนกลุ่มเปราะบาง โครงการจึงไม่ได้มุ่งให้ผู้เรียนได้รับความรู้จากตำราเท่านั้น แต่ยังเปิดพื้นที่ให้เด็กได้ค้นพบความสนใจ ลงมือทำจริง และมองเห็นแนวทางการวางแผนอนาคตของตนเอง

สกร. เปิดตัวเรียนรู้ฟรี เพื่อสร้างโอกาสการเรียนรู้

หัวใจสำคัญของโครงการคือการทำให้แหล่งเรียนรู้เข้าถึงเด็กและเยาวชนได้ง่ายขึ้น นักเรียนที่เข้าร่วมกิจกรรมมีโอกาสสัมผัสประสบการณ์นอกห้องเรียนผ่านท้องฟ้าจำลองและนิทรรศการวิทยาศาสตร์จำนวน 11 นิทรรศการ บรรยากาศภายในศูนย์ฯ เต็มไปด้วยความสนุกสนานและความสนใจใฝ่รู้ เด็ก ๆ สามารถตั้งคำถาม ทดลองสังเกต และเชื่อมโยงสิ่งที่พบเห็นเข้ากับบทเรียนและชีวิตประจำวัน

การเรียนรู้ในลักษณะนี้ช่วยส่งเสริมทักษะสำคัญหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การทำงานร่วมกับผู้อื่น และการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ นอกจากนี้ การนำเนื้อหาวิทยาศาสตร์มาเชื่อมโยงกับบริบททางวัฒนธรรมยังช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจว่า ความรู้ไม่ได้อยู่แค่ในห้องเรียน แต่เกี่ยวข้องกับชุมชน ทรัพยากร และวิถีชีวิตรอบตัว

สกร. เปิดตัวเรียนรู้ฟรี ผ่านประสบการณ์จริง

หนึ่งในนิทรรศการที่ได้รับความสนใจคือ “สัตว์โลกล้านปี” ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจเรื่องสิ่งมีชีวิตและวิวัฒนาการได้ชัดเจนขึ้น จากการเรียนรู้ผ่านภาพ ตัวอย่าง และสื่อจัดแสดงที่ช่วยกระตุ้นจินตนาการ ขณะเดียวกัน นิทรรศการ “ข้าวหอมมะลิโลก” ยังสะท้อนเอกลักษณ์ของจังหวัดร้อยเอ็ด ทำให้นักเรียนเห็นคุณค่าของทรัพยากรท้องถิ่นและภาคภูมิใจในรากฐานของตนเอง

นางสาวอันทิราษฎร์ ภูมิไชย นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 ตัวแทนนักเรียนโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 63 กล่าวว่า การเยี่ยมชมครั้งนี้เปิดโลกการเรียนรู้นอกห้องเรียนและทำให้ได้รับความรู้ใหม่ที่เข้าใจง่าย เธอประทับใจทั้งนิทรรศการสัตว์โลกล้านปีและนิทรรศการข้าวหอมมะลิโลก พร้อมตั้งใจนำความรู้ไปปรับใช้และส่งต่อแรงบันดาลใจให้เพื่อนนักเรียนต่อไป

ประสบการณ์ของนักเรียนสะท้อนให้เห็นว่า การเปิดโอกาสให้เด็กได้เรียนรู้จากสถานที่จริงสามารถสร้างแรงบันดาลใจได้มากกว่าการรับข้อมูลเพียงอย่างเดียว เมื่อผู้เรียนได้เห็น ได้ทดลอง และได้พูดคุยกับผู้ดูแลแหล่งเรียนรู้ พวกเขาจะกล้าคิด กล้าถาม และเริ่มมองเห็นความเป็นไปได้ในการศึกษาต่อหรือประกอบอาชีพในอนาคต

แหล่งเรียนรู้เชื่อมต่อสู่การวางแผนอนาคต

อธิบดี สกร. เน้นย้ำว่า สกร. พร้อมสนับสนุนพื้นที่และแหล่งเรียนรู้ผ่านศูนย์ฝึก 11 แห่ง และศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา 20 แห่งทั่วประเทศ โดยมีเป้าหมายให้เด็กและเยาวชนได้รับการแนะแนวเชิงลึกตั้งแต่เนิ่น ๆ การวางแผนจะพิจารณาข้อมูลพื้นฐานของเด็กและผู้ปกครอง รวมถึงความสนใจ ความถนัด และเงื่อนไขชีวิตของแต่ละครอบครัว เพื่อเชื่อมโอกาสการเรียนรู้กับการวางแผนอนาคตอย่างเหมาะสม

แนวทางดังกล่าวมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับเด็กกลุ่มเปราะบาง เพราะการสนับสนุนที่เหมาะสมอาจช่วยลดข้อจำกัดด้านเศรษฐกิจ สังคม หรือการเข้าถึงข้อมูลได้ เด็กแต่ละคนมีต้นทุนชีวิตและความฝันแตกต่างกัน การให้คำแนะนำแบบรายบุคคลจึงช่วยให้พวกเขาเห็นเส้นทางที่สอดคล้องกับศักยภาพของตนเอง ไม่ว่าจะเป็นการศึกษาต่อ การฝึกทักษะอาชีพ หรือการพัฒนาความสามารถเฉพาะด้าน

• เปิดโอกาสให้เด็กเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณภาพ
• ส่งเสริมการลงมือปฏิบัติและการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง
• พัฒนาทักษะการคิด วิเคราะห์ ตั้งคำถาม และแก้ปัญหา
• เชื่อมโยงความสนใจของผู้เรียนกับการศึกษาต่อและอาชีพ
• ลดความเหลื่อมล้ำและสนับสนุนเด็กกลุ่มเปราะบางอย่างทั่วถึง

ใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นเป็นฐานการเรียนรู้ตลอดชีวิต

ในโอกาสเดียวกัน อธิบดี สกร. ยังเป็นประธานการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การพัฒนาแนวทางการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตโดยใช้วัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่นเป็นฐาน” ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 7–9 พฤศจิกายน 2569 ณ ศูนย์วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมเพื่อการศึกษาร้อยเอ็ด มีผู้เข้าร่วมทั้งหมด 206 คน ประกอบด้วยผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัด 41 คน ผู้บริหารสถานศึกษา 41 คน และบุคลากรในสังกัด 124 คน

การประชุมมุ่งพัฒนาแนวทางนำวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่นมาต่อยอดเป็นการเรียนรู้ที่ประชาชนทุกช่วงวัยเข้าถึงได้และนำไปใช้จริง ความร่วมมือระหว่างศูนย์การเรียนรู้ ชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน และภาคีเครือข่าย จะช่วยให้ความรู้ท้องถิ่นได้รับการอนุรักษ์ สืบสาน และถ่ายทอดไปสู่คนรุ่นใหม่อย่างต่อเนื่อง

เมื่อแหล่งเรียนรู้เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตของชุมชน ผู้เรียนจะมองเห็นคุณค่าของสิ่งใกล้ตัวมากขึ้น และสามารถนำความรู้ไปต่อยอดเป็นทักษะอาชีพหรือแนวคิดใหม่ ๆ ได้ โครงการ สกร. เปิดตัวเรียนรู้ฟรี จึงเป็นมากกว่ากิจกรรมทัศนศึกษา เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างแรงบันดาลใจ พัฒนาทักษะ และวางรากฐานอนาคตให้เด็กและเยาวชนอย่างยั่งยืน

มุมมองส่งท้าย: การเรียนรู้ที่ดีไม่จำเป็นต้องจำกัดอยู่ในห้องเรียน หากทุกภาคส่วนร่วมกันเปิดพื้นที่ให้เด็กได้ทดลอง ค้นหา และได้รับคำแนะนำที่เหมาะสม โอกาสเล็ก ๆ ในวันนี้อาจกลายเป็นพลังสำคัญที่ช่วยเปลี่ยนอนาคตของผู้เรียนและชุมชนได้ ขอชื่นชมการเดินหน้าโครงการนี้ และหวังว่าจะขยายไปสู่จังหวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศอย่างต่อเนื่อง

ที่มา – สกร. Kick off “เรียนรู้ฟรี! เปิดโอกาส สร้างทักษะ สู่อนาคต” จุดแรกที่ร้อยเอ็ด