สว. หนุนโซลาร์รูฟท็อปภาคประชาชน

สว. หนุนโซลาร์รูฟท็อปภาคประชาชน เพื่อเปิดโอกาสให้ครัวเรือนไทยมีส่วนร่วมในการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสะอาด และช่วยสร้างความมั่นคงทางพลังงานในระยะยาว แนวคิดดังกล่าวสอดคล้องกับทิศทางการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของโลกที่ให้ความสำคัญกับการลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล เพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียน และกระจายโอกาสให้ประชาชนเป็นทั้งผู้ใช้และผู้ผลิตไฟฟ้า

คณะกรรมาธิการการพลังงาน วุฒิสภา ได้ชี้แจงรายละเอียดโครงการโซลาร์รูฟท็อปภาคประชาชน หลังพบว่าประชาชนบางส่วนยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับเงื่อนไข ค่าใช้จ่าย เงินค้ำประกัน และความคุ้มค่าในการติดตั้ง โดยย้ำว่าครัวเรือนทั่วไป รวมถึงผู้ประกอบการรายเล็ก สามารถพิจารณาเข้าร่วมได้ตามความพร้อม ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้ประกอบการรายใหญ่ที่มีเงินทุนสูงเท่านั้น

สว. หนุนโซลาร์รูฟท็อปภาคประชาชน เพิ่มโอกาสผลิตไฟฟ้าใช้เอง

โครงการนี้ตั้งเป้าหมายให้ครอบคลุมประมาณ 1 ล้านครัวเรือน โดยรองรับการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ขนาด 5–10 กิโลวัตต์ ทั้งนี้ ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถนำไฟฟ้าที่ผลิตได้มาใช้ภายในบ้านก่อน เพื่อลดการซื้อไฟฟ้าจากระบบหลัก และสามารถขายไฟฟ้าส่วนเกินกลับเข้าสู่โครงข่ายได้ไม่เกิน 5 กิโลวัตต์

อัตรารับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินอยู่ที่หน่วยละ 2.20 บาท เป็นระยะเวลา 20 ปี อย่างไรก็ตาม รายได้จากการขายไฟฟ้าจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ขนาดของระบบ สภาพอากาศ ทิศทางและองศาของแผงโซลาร์เซลล์ ปริมาณการใช้ไฟฟ้าในแต่ละช่วงเวลา รวมถึงประสิทธิภาพของอุปกรณ์ ดังนั้น ผู้สนใจควรประเมินข้อมูลจริงของครัวเรือนก่อนตัดสินใจติดตั้ง

รายละเอียดสำคัญของโครงการโซลาร์รูฟท็อปภาคประชาชน

• เป้าหมายโครงการ: รองรับประมาณ 1 ล้านครัวเรือน
• ขนาดระบบ: ติดตั้งได้ประมาณ 5–10 กิโลวัตต์ตามความเหมาะสม
• การขายไฟฟ้าส่วนเกิน: ขายเข้าระบบได้ไม่เกิน 5 กิโลวัตต์
• อัตรารับซื้อ: หน่วยละ 2.20 บาท เป็นระยะเวลา 20 ปี
• เงินค้ำประกัน: จำนวน 50,000 บาท และมีข้อมูลว่าจะคืนเมื่อเชื่อมต่อระบบกับโครงข่ายไฟฟ้าสำเร็จ
• วงเงินติดตั้งโดยประมาณ: ประมาณ 90,000 บาทสำหรับผู้ที่จำเป็นต้องกู้เงิน
• เงื่อนไขสินเชื่อ: ผ่อนชำระได้นานสูงสุด 7 ปี อัตราดอกเบี้ยประมาณร้อยละ 2.5 ต่อปี
• ค่างวดโดยประมาณ: ราว 1,000–1,200 บาทต่อเดือน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของผู้ให้สินเชื่อ

สำหรับผู้ที่ต้องกู้เงินติดตั้งระบบ ค่างวดรายเดือนอาจอยู่ที่ประมาณ 1,000–1,200 บาท รายได้จากการขายไฟฟ้าส่วนเกินอาจช่วยลดภาระดังกล่าวได้ แต่ไม่ควรคาดหวังว่ารายได้จะครอบคลุมค่าใช้จ่ายทั้งหมดในทุกเดือน เพราะการผลิตไฟฟ้าขึ้นอยู่กับแสงแดดและพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าของแต่ละบ้าน

ใครเหมาะกับโครงการนี้

กรรมาธิการการพลังงานให้มุมมองว่า ครัวเรือนที่มีค่าไฟฟ้าประมาณ 3,000 บาทต่อเดือนขึ้นไปอาจเป็นกลุ่มที่มีความน่าสนใจ เพราะมีปริมาณการใช้ไฟฟ้ามากพอที่จะนำพลังงานจากแผงโซลาร์เซลล์มาใช้เองได้อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะบ้านที่ใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวัน เช่น บ้านที่มีผู้สูงอายุทำงานที่บ้าน ร้านค้า โฮมออฟฟิศ หรือกิจการขนาดเล็ก

การใช้ไฟฟ้าที่ผลิตได้เองมักมีความสำคัญมากกว่าการติดตั้งเพื่อขายไฟเพียงอย่างเดียว เนื่องจากอัตรารับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินหน่วยละ 2.20 บาทอาจไม่เพียงพอให้คุ้มกับต้นทุนและภาระทางการเงิน หากเจ้าของบ้านผลิตไฟฟ้าได้แต่ไม่ได้ใช้ในช่วงเวลาที่ผลิต ก็อาจต้องพึ่งพารายได้จากการขายไฟฟ้ามากขึ้น ซึ่งมีความไม่แน่นอน ดังนั้น ขนาดระบบควรสอดคล้องกับพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้า ไม่ควรเลือกขนาดใหญ่ที่สุดโดยไม่คำนวณความต้องการ

ก่อนสมัครหรือทำสัญญา ผู้สนใจควรตรวจสอบค่าไฟย้อนหลังอย่างน้อย 6–12 เดือน สำรวจช่วงเวลาที่มีการใช้ไฟฟ้าสูง และเปรียบเทียบต้นทุนอุปกรณ์ ค่าติดตั้ง ค่าบำรุงรักษา รวมถึงเงื่อนไขการรับประกัน นอกจากนี้ ควรสอบถามให้ชัดเจนว่าใครเป็นผู้รับผิดชอบการขออนุญาต การติดตั้งมิเตอร์ การเชื่อมต่อระบบ และการแก้ไขปัญหาหลังการขาย

ประโยชน์และข้อควรระวังของโซลาร์รูฟท็อป

ประโยชน์สำคัญของโซลาร์รูฟท็อปคือช่วยลดการพึ่งพาไฟฟ้าจากระบบหลัก ลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว และเพิ่มทางเลือกให้ครัวเรือนบริหารจัดการพลังงานด้วยตัวเอง นอกจากนี้ ยังช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสร้างความตระหนักเรื่องการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อมีผู้ผลิตไฟฟ้ารายย่อยเพิ่มขึ้น ประเทศก็มีโอกาสพัฒนาระบบพลังงานที่ยืดหยุ่นและกระจายศูนย์มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผู้บริโภคควรระวังการโฆษณาที่รับประกันผลตอบแทนสูงหรือระบุว่าจะคืนทุนได้อย่างแน่นอนในระยะเวลาสั้น เพราะผลลัพธ์จริงแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ ควรเลือกผู้ติดตั้งที่มีประสบการณ์ ใช้อุปกรณ์ได้มาตรฐาน และมีเอกสารรับประกันชัดเจน รวมถึงตรวจสอบความแข็งแรงของหลังคา ระบบสายไฟ อุปกรณ์ป้องกันไฟฟ้า และความปลอดภัยจากอัคคีภัยก่อนเริ่มงาน

คณะกรรมาธิการยังให้ความสำคัญกับการควบคุมคุณภาพ โดยจะติดตามการกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมและมาตรฐานต่างประเทศที่เกี่ยวข้อง เพื่อคุ้มครองประชาชนจากอุปกรณ์ที่ไม่ได้มาตรฐานและการติดตั้งที่ไม่ปลอดภัย หากมีปัญหาหรืออุปสรรคในการดำเนินโครงการ ก็จะนำข้อมูลเสนอต่อฝ่ายบริหารเพื่อพิจารณาปรับปรุงแนวทางให้เหมาะสมยิ่งขึ้น

ในภาพรวม สว. หนุนโซลาร์รูฟท็อปภาคประชาชน ถือเป็นสัญญาณสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด แต่ความคุ้มค่าจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อแต่ละครัวเรือนวางแผนอย่างรอบคอบ เลือกขนาดระบบให้เหมาะกับการใช้ไฟ และเข้าใจต้นทุนกับรายได้ที่อาจเกิดขึ้นอย่างตรงไปตรงมา ผู้สนใจควรเปรียบเทียบข้อเสนอจากหลายแหล่ง อ่านสัญญาให้ละเอียด และตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ เพื่อให้โซลาร์รูฟท็อปช่วยลดค่าไฟและสร้างประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน

ที่มา – ‘สว.’ หนุนโซลาร์รูฟท็อปภาคประชาชน สร้างความมั่นคงพลังงานยั่งยืน