สส.ชัชวาลซัด 3 กระทรวง ไร้หัวใจ ล้มเหลวดูแลชาวนา

ปัญหาข้าวและความเดือดร้อนของชาวนายังคงเป็นเรื่องที่สังคมจับตาอย่างต่อเนื่อง ล่าสุด นายชัชวาล แพทยาไทย สส.ร้อยเอ็ด เขต 7 พรรคไทยสร้างไทย ออกมาเรียกร้องให้ 3 กระทรวงที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงการคลัง และกระทรวงพาณิชย์ เร่งแก้ปัญหาการแต่งตั้งผู้แทนสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม หรือ ส.ป.ก. ในคณะกรรมการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร หรือ ธ.ก.ส.

ประเด็นนี้อาจดูเหมือนเป็นเรื่องของขั้นตอนราชการ แต่ในความเป็นจริงกลับเกี่ยวข้องโดยตรงกับเงินทุนที่จะช่วยให้สหกรณ์สามารถรับซื้อข้าวจากเกษตรกรได้ทันช่วงเก็บเกี่ยว หากการแต่งตั้งยังล่าช้า กลไกช่วยเหลือที่รัฐบาลประกาศไว้อาจไม่สามารถเดินหน้าได้เต็มที่ และคนที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดก็คือชาวนา

สส.ชัชวาลซัด 3 กระทรวง ไร้หัวใจ ล้มเหลวดูแลชาวนา

นายชัชวาลระบุว่า ปัญหาไม่ได้อยู่เพียงการแต่งตั้งกรรมการ แต่เป็นเรื่องความพร้อมของระบบการเงินและการบริหารจัดการผลผลิตข้าวจำนวนมาก เมื่อรัฐบาลมีมติอนุมัติมาตรการแล้ว เงินก็ควรส่งต่อถึงหน่วยงานปฏิบัติอย่างรวดเร็ว เพราะหากเงินยังไปไม่ถึงสหกรณ์ ชาวนาอาจไม่ได้รับประโยชน์จากนโยบายตามที่ตั้งใจไว้

มาตรการดูแลข้าวปีการผลิต 2569/70 มีวงเงินสินเชื่อรวม 49,275 ล้านบาท หรือเกือบ 5 หมื่นล้านบาท โดยครอบคลุมทั้งสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี และสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวพร้อมสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านสถาบันเกษตรกร เป้าหมายสำคัญคือช่วยดูดซับผลผลิต ลดปริมาณข้าวที่เข้าสู่ตลาดพร้อมกัน และลดแรงกดดันต่อราคาข้าวในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว

สส.ชัชวาลซัด 3 กระทรวง ไร้หัวใจ ล้มเหลวดูแลชาวนา เพราะเงินต้องถึงมือทันเวลา

แม้ราคาข้าวในบางช่วงยังอยู่ในระดับที่พอรับได้ แต่สหกรณ์หลายแห่งยังมีข้อจำกัดเรื่องเงินทุนหมุนเวียน หากสินเชื่อมาถึงล่าช้า สหกรณ์ก็อาจไม่สามารถรับซื้อข้าวจากสมาชิกได้เต็มกำลัง ขณะเดียวกัน ชาวนาจำนวนไม่น้อยมีทั้งหนี้สิน ค่าใช้จ่ายในครัวเรือน และต้นทุนการผลิตที่ต้องชำระ จึงไม่สามารถรอเงินช่วยเหลือได้นาน

เมื่อไม่มีเงินทุนรองรับ ชาวนาอาจจำเป็นต้องขายข้าวทันทีหลังเก็บเกี่ยว ซึ่งเป็นช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาดจำนวนมากและราคามักถูกกดดัน การมีสหกรณ์เข้ามารับซื้อจึงช่วยเพิ่มทางเลือกให้เกษตรกร แต่สหกรณ์เองก็ต้องมีเงินทุน สถานที่จัดเก็บ และระบบบริหารจัดการที่พร้อมก่อนเริ่มฤดูกาลรับซื้อ

นายชัชวาลยังเคยเตือนว่า การประกาศมาตรการเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ รัฐบาลควรเตรียมเครื่องมือทุกด้านให้พร้อมล่วงหน้า ไม่ว่าจะเป็นวงเงินสินเชื่อ จุดรับซื้อ พื้นที่จัดเก็บ บุคลากร และขั้นตอนการเบิกจ่าย หากรอจนผลผลิตออกสู่ตลาดแล้วจึงค่อยแก้ปัญหา มาตรการพยุงราคาก็อาจไม่ทันต่อสถานการณ์

ประเด็นที่รัฐบาลต้องเร่งชี้แจงต่อชาวนา

อีกเรื่องที่ถูกทวงถามคือเงินช่วยเหลือไร่ละ 1,000 บาท โดยควรแยกให้ชัดเจนระหว่างเงินตกค้างของปีการผลิต 2568/69 กับแนวทางช่วยเหลือสำหรับปีการผลิต 2569/70 เพราะเกษตรกรที่ยังไม่ได้รับเงินจำเป็นต้องรู้กำหนดเวลาที่แน่นอน ไม่ควรต้องรอโดยไม่มีข้อมูลหรือคำตอบจากหน่วยงานรัฐ

• เงินช่วยเหลือปีการผลิต 2568/69: รัฐบาลควรชี้แจงว่าเกษตรกรที่ยังตกค้างจะได้รับเงินเมื่อใด
• มาตรการปีการผลิต 2569/70: ควรเปิดเผยรูปแบบ เงื่อนไข และกรอบเวลาการดำเนินงานอย่างชัดเจน
• สินเชื่อผ่าน ธ.ก.ส.: ต้องเร่งทำให้เงินถึงสหกรณ์และเกษตรกรก่อนพ้นช่วงเก็บเกี่ยว
• การรับซื้อข้าว: ควรติดตามราคาและกำลังรับซื้อของสหกรณ์อย่างใกล้ชิด
• การแก้ปัญหาระยะยาว: ต้องลดต้นทุน เพิ่มแหล่งน้ำ พัฒนาคุณภาพผลผลิต และเพิ่มอำนาจต่อรองให้เกษตรกร

สำหรับการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน รัฐบาลไม่ควรเน้นเพียงการจ่ายเงินเยียวยาเป็นครั้งคราว แต่ควรสร้างระบบที่ช่วยให้ชาวนามีรายได้และอำนาจต่อรองมากขึ้น เช่น การสนับสนุนเมล็ดพันธุ์คุณภาพ การลดต้นทุนปุ๋ยและพลังงาน การพัฒนาแหล่งน้ำ และการส่งเสริมการแปรรูปข้าวให้มีมูลค่าสูงขึ้น

นอกจากนี้ หน่วยงานที่รับผิดชอบควรกำหนดตัวชี้วัดและกรอบเวลาที่ตรวจสอบได้ เพื่อให้ประชาชนติดตามความคืบหน้าได้อย่างเป็นรูปธรรม การประสานงานระหว่างกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงการคลัง กระทรวงพาณิชย์ และ ธ.ก.ส. จึงต้องมีความชัดเจนมากกว่าการส่งต่อเอกสารหรือรอการอนุมัติไปมา

ข้อเรียกร้องของ สส.ชัชวาลซัด 3 กระทรวง ไร้หัวใจ ล้มเหลวดูแลชาวนา สะท้อนว่าความสำเร็จของนโยบายไม่ได้วัดจากวงเงินที่ประกาศ แต่ต้องวัดจากเงินทุนที่ไปถึงสหกรณ์และเกษตรกรได้ทันเวลา รัฐบาลควรเร่งชี้แจงและลงมือทำให้เห็นผล เพราะทุกวันที่ล่าช้าอาจหมายถึงโอกาสที่ชาวนาต้องขายข้าวในราคาที่เสียเปรียบ

ในมุมของผู้บริโภคและคนไทยทุกคน การช่วยกันติดตามการทำงานของภาครัฐเป็นเรื่องสำคัญ หากมาตรการต่าง ๆ เดินหน้าอย่างโปร่งใสและตรงเวลา ชาวนาก็จะมีทางเลือกมากขึ้น และระบบข้าวไทยจะมีโอกาสแข็งแรงในระยะยาว

ที่มา – ‘สส.ชัชวาล’ ซัด 3 กระทรวง ‘เกษตรฯ -คลัง -พาณิชย์’ ไร้หัวใจ ล้มเหลวดูแลชาวนา