อย.สหรัฐเตือนปากกาลดน้ำหนักเสี่ยงตาบอดฉับพลัน

อย.สหรัฐเตือนปากกาลดน้ำหนักเสี่ยงตาบอดฉับพลัน หลังมีรายงานพบผู้ใช้ยากลุ่ม GLP-1 เกิดภาวะเส้นประสาทตาส่วนหน้าขาดเลือดชนิดที่ไม่ได้เกิดจากการอักเสบของหลอดเลือด หรือ NAION แม้ภาวะนี้จะพบได้ไม่บ่อย และยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าปากกาลดน้ำหนักเป็นสาเหตุโดยตรง แต่ผู้ใช้ยาควรรู้ข้อมูลและเฝ้าระวังอาการอย่างเหมาะสม

ยากลุ่ม GLP-1 เดิมพัฒนาขึ้นเพื่อใช้ดูแลผู้ป่วยเบาหวาน โดยช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและทำให้รู้สึกอิ่มเร็วขึ้น ต่อมาในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ยากลุ่มนี้ได้รับความนิยมมากขึ้นในกลุ่มผู้ที่ต้องการลดน้ำหนัก เพราะช่วยลดความอยากอาหารและสนับสนุนการควบคุมน้ำหนัก อย่างไรก็ตาม การใช้ยาควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ เนื่องจากแต่ละคนมีสุขภาพ โรคประจำตัว และความเสี่ยงแตกต่างกัน

อย.สหรัฐเตือนปากกาลดน้ำหนักเสี่ยงตาบอดฉับพลัน

องค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา หรือ USFDA ได้กำหนดให้มีคำเตือนบนบรรจุภัณฑ์ของผลิตภัณฑ์ปากกาลดน้ำหนักกลุ่ม GLP-1 เพื่อให้ผู้บริโภครับทราบถึงความเป็นไปได้ในการเกิดภาวะ NAION ภาวะนี้เกิดจากเลือดไปเลี้ยงขั้วประสาทตาลดลงอย่างเฉียบพลัน ทำให้การมองเห็นของตาข้างใดข้างหนึ่งลดลงอย่างรวดเร็ว

ผู้เชี่ยวชาญด้านจักษุวิทยาระบุว่า NAION สามารถเกิดขึ้นได้กับคนทั่วไป แม้ไม่ได้ใช้ยากลุ่ม GLP-1 ก็ตาม โดยปกติพบไม่บ่อย แต่รายงานบางส่วนพบว่าผู้ที่ใช้ยากลุ่มนี้อาจมีโอกาสพบภาวะดังกล่าวมากกว่าคนทั่วไป จึงนำไปสู่การออกคำเตือนเพื่อให้ผู้ใช้ยาและบุคลากรทางการแพทย์มีข้อมูลประกอบการติดตามอาการ

อย.สหรัฐเตือนปากกาลดน้ำหนักเสี่ยงตาบอดฉับพลัน แต่ยังไม่ยืนยันสาเหตุโดยตรง

ประเด็นสำคัญคือ ปัจจุบันยังไม่มีงานวิจัยที่ยืนยันชัดเจนว่ายากลุ่ม GLP-1 เป็นต้นเหตุโดยตรงของ NAION หรือมีกลไกใดที่ทำให้เกิดโรค นักวิชาการจึงมองว่าข้อมูลในเวลานี้เป็นความสัมพันธ์ทางสถิติที่ควรติดตาม ไม่ใช่ข้อสรุปว่ายาทำให้ผู้ใช้ทุกคนตาบอด

รายงานที่มีการกล่าวถึงระบุว่า ความชุกของโรคอาจเพิ่มขึ้นจากประมาณ 1 รายต่อประชากร 100,000 คน หรือหลายแสนคน เป็นประมาณ 1 รายต่อ 10,000 คนในกลุ่มที่ใช้ยา อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าผู้ใช้ยาทุกคนจะเกิดอาการ และยังต้องพิจารณาปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วมด้วย

อาการเตือนที่ผู้ใช้ยาควรสังเกต

ผู้ใช้ปากกาลดน้ำหนักหรือยากลุ่ม GLP-1 ควรสังเกตการมองเห็นของตัวเองเป็นระยะ วิธีง่าย ๆ คือปิดตาทีละข้างแล้วลองมองวัตถุเดิม สลับกันทุกวันหรือทุกสัปดาห์ เพื่อดูว่ามีความผิดปกติหรือไม่ อาการที่ควรใส่ใจ ได้แก่

• การมองเห็นลดลงอย่างฉับพลัน โดยมักเกิดกับตาข้างใดข้างหนึ่ง
• เห็นภาพไม่ชัดหรือมีบางส่วนของลานสายตาหายไป
• มองเห็นสีผิดเพี้ยน หรือสีดูมืดกว่าปกติ
• รู้สึกว่าการมองเห็นของตาสองข้างไม่เท่ากันอย่างชัดเจน
• มีความผิดปกติของสายตาที่เกิดขึ้นรวดเร็วและไม่ดีขึ้น

หากพบอาการเหล่านี้ ควรรีบไปพบจักษุแพทย์หรือโรงพยาบาลโดยเร็ว พร้อมแจ้งชื่อยา ขนาดยา วันที่เริ่มใช้ยา และยาหรืออาหารเสริมอื่นที่รับประทานอยู่ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แพทย์ประเมินสาเหตุและวางแผนดูแลได้แม่นยำขึ้น

ใครบ้างที่ควรระวังเป็นพิเศษ

แม้ NAION จะพบไม่บ่อย แต่ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงบางอย่างควรพูดคุยกับแพทย์อย่างละเอียดก่อนใช้ยา ปัจจัยที่เกี่ยวข้องอาจรวมถึงโรคเบาหวาน ภาวะอ้วน ความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือด หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ เนื่องจากโรคเหล่านี้อาจส่งผลต่อหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงขั้วประสาทตาอยู่เดิม

ผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้ยา GLP-1 เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลก็มีโอกาสเกิดภาวะดังกล่าวได้เช่นกัน ไม่ได้จำกัดเฉพาะผู้ที่ใช้ยาเพื่อการลดน้ำหนัก ดังนั้นการตัดสินใจใช้ยา ควรพิจารณาประโยชน์และความเสี่ยงเป็นรายบุคคล ไม่ควรซื้อยาจากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือ หรือใช้ตามคำแนะนำจากโฆษณาและประสบการณ์ของคนอื่น

คำแนะนำสำคัญก่อนหยุดหรือเปลี่ยนยา

ผู้ที่กำลังใช้ยากลุ่ม GLP-1 ไม่ควรตื่นตระหนกหรือหยุดยาเองทันที เพราะการหยุดยาอาจทำให้การควบคุมเบาหวานหรือแผนการรักษาสะดุดได้ หากกังวลเรื่องความเสี่ยงด้านสายตา ควรนัดพูดคุยกับแพทย์ผู้ดูแล เพื่อประเมินอาการ โรคประจำตัว ขนาดยา และทางเลือกอื่นที่เหมาะสม

• ใช้ยาตามคำสั่งและขนาดที่แพทย์กำหนด
• แจ้งแพทย์ทันทีหากมีอาการมองเห็นเปลี่ยนแปลง
• ไม่แบ่งยา ไม่ซื้อยาออนไลน์ และไม่ใช้ยาของผู้อื่น
• ตรวจติดตามโรคประจำตัว เช่น เบาหวานและความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ
• หากต้องหยุดยา ควรให้แพทย์เป็นผู้ประเมินและวางแผน

สำหรับประเทศไทย ยังไม่มีรายงานยืนยันว่าผู้ใช้ยากลุ่มนี้เกิดภาวะตาบอดฉับพลันจากยาโดยตรง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะพิจารณาคำเตือนบนฉลากอย่างไรยังเป็นเรื่องของการติดตามข้อมูลต่อไป ประเด็นนี้จึงควรสื่อสารอย่างสมดุล ไม่ทำให้ผู้ป่วยกลัวจนหยุดการรักษา แต่ก็ไม่ควรมองข้ามอาการผิดปกติ

โดยทั่วไป ผู้เชี่ยวชาญระบุว่าอาการตามัวรุนแรงจากภาวะนี้บางส่วนอาจไม่ฟื้นกลับมาเป็นปกติ การรู้จักสังเกตอาการและเข้ารับการตรวจเร็วจึงมีความสำคัญมาก แม้ความเสี่ยงจะต่ำก็ตาม หากคุณกำลังใช้ปากกาลดน้ำหนัก ควรใช้ยาอย่างมีข้อมูลและติดตามสุขภาพกับแพทย์อย่างต่อเนื่อง สุขภาพที่ดีไม่ควรเริ่มจากการซื้อยามาใช้เอง แต่ควรเริ่มจากแผนการรักษาที่ปลอดภัยและเหมาะกับร่างกายของแต่ละคน

ที่มา – อย.สหรัฐ เตือนปักปากกาลดน้ำหนัก เสี่ยงตาบอดฉับพลัน พบได้แต่ไม่บ่อย