เตือนภัยพืชผักช่วงฝนตก เกษตรกรเฝ้าระวังโรคใบจุดและเน่าเละ
ในช่วงฤดูฝนที่มีปริมาณฝนตกหนัก ทำให้ความชื้นในอากาศสูงขึ้น ส่งผลให้พืชผักเกิดโรคจากเชื้อราและเชื้อแบคทีเรียได้ง่าย หนึ่งในโรคที่น่ากังวลมากคือ โรคใบจุด หรือที่เรียกกันว่า “ใบจุดตากบ” ที่มักทำลายผลผลิตผักสลัด หัวผักกาด และพืชตระกูลกะหล่ำ ซึ่งหากเกษตรกรไม่เฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด อาจสูญเสียผลผลิตอย่างหนัก
เตือนภัยพืชผักช่วงฝนตก เกษตรกรเฝ้าระวังโรคใบจุดและเน่าเละ
อาการของโรคใบจุดเกิดจากเชื้อรา Cercospora lactucae-sativae ซึ่งมีลักษณะเริ่มต้นเป็นจุดเล็กๆ สีน้ำตาลอ่อน หากเพิกเฉย แผลจะขยายใหญ่เป็นรูปวงกลม ขอบสีน้ำตาล กลางสีขาวเทา และเรียงซ้อนกันเป็นชั้น คล้ายตาตากบ รุนแรงถึงขั้นทำให้ใบตายแห้ง และในบางกรณีใบอ่อนจะงอหรือบิดเบี้ยวไปจากผลของการติดเชื้อ
พืชที่เสี่ยงต่อโรคใบจุดตากบ
พืชที่มีใบกว้างและมีเนื้อใบอ่อน เช่น กรีนคอส, บัตเตอร์เฮด, และ ผักสลัด ทุกชนิด ล้วนมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคใบจุด
วิธีป้องกันและกำจัดโรคใบจุด
- ใช้เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพ ปราศจากโรค
- แช่เมล็ดในน้ำอุ่น 50 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 20-25 นาที
- ไถพรวนดินลึก ทิ้งไว้ไม่น้อยกว่า 30 วันก่อนปลูก
- จัดการแปลงให้มีระบบระบายน้ำดี และมีอากาศถ่ายเท
- ตรวจสอบพืชอย่างสม่ำเสมอ
- พ่นสารป้องกันกำจัดโรค เช่น เบโนมิล 50%WP หรือ แมนโคเซบ 80%WP ตามคำแนะนำ
- ในพื้นที่ที่มีการระบาด ควรปลูกพืชหมุนเวียนอื่นอย่างน้อย 3 ปี
โรคเน่าเละในผักตระกูลกะหล่ำและผักกาด
นอกจากโรคใบจุดแล้ว โรคเน่าเละ ก็เป็นโรคสำคัญในช่วงฝนที่ควรระวัง โดยเฉพาะกับพืชตระกูลกะหล่ำ เช่น กะหล่ำปลี กะหล่ำดอก บรอกโคลี ผักกาดขาว และอื่นๆ โรคนี้เกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่สามารถเข้าทำลายพืชได้ทั้งทางใบ ลำต้น และราก ทำให้พืชตายเร็ว
อาการเริ่มจากการเกิดจุดเล็กๆ สีน้ำตาล ตามลำต้นหรือบนใบ ต่อมากจะมีกลิ่นเหม็นรุนแรง เนื้อพืชยุบตัว และมีเมือกเยิ้มไหลออกมา การแพร่กระจายของโรคเกิดขึ้นได้รวดเร็ว เมื่อความชื้นสูง และอากาศถ่ายเทไม่ดี
วิธีป้องกันโรคเน่าเละ
- เลือกพื้นที่ที่ยังไม่เคยมีโรคระบาด
- ระบบระบายน้ำต้องดี และตากดินให้แห้งก่อนปลูก
- ไถพรวนดินลึกกว่า 20 เซนติเมตรก่อนปลูก
- ปรับการปลูกให้เหมาะสม ไม่แน่นเกินไป
- หลีกเลี่ยงการให้พืชขาดแคลนธาตุ แคลเซียม และ โบรอน เพราะจะทำให้พืชมีจุดอ่อนและเสียหายง่าย
- ทำความสะอาดอุปกรณ์เกษตรหลังใช้งาน
หากตรวจพบต้นที่ป่วย ควรนำออกทำลายทันที หลังเก็บเกี่ยวควรไถกลบเศษซากพืชแล้วตากดิน และไถกลบอีกครั้ง เพื่อป้องกันการสะสมของเชื้อในดินในฤดูถัดไป
โรคใบจุดและโรคเน่าเละ ส่งผลกระทบอย่างมากต่อผลผลิตในฤดูฝน ดังนั้นการเฝ้าระวัง ป้องกัน และการจัดการแปลงปลูกอย่างถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญที่เกษตรกรทุกคนควรปฏิบัติ เพื่อรักษาผลผลิต รายได้ และคุณภาพอาหารที่ปลอดภัยต่อผู้บริโภค
ที่มา – เตือนภัยพืชผักช่วงฝนตก เกษตรกรเฝ้าระวังโรคใบจุดและเน่าเละ