เตือน! ‘พระสงฆ์’ ใช้ ‘เอไอ’ ต้องสำเหนียก

เมื่อวันที่ 12 พ.ย. ที่วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร พระธรรมวชิรเมธี เจ้าอาวาสวัดหงส์รัตนาราม เจ้าคณะภาค 1 รองประธานศูนย์พระปริยัตินิเทศก์แห่งคณะสงฆ์ประจำหนกลาง เป็นประธานในพิธีเปิดโครงการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ “การพัฒนาศักยภาพบุคลากรศูนย์พระปริยัตินิเทศก์แห่งคณะสงฆ์ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร” โดยมีบุคลากรผู้เข้าร่วมอบรมจำนวน 170 รูป/คน เพื่อศึกษาหลักสูตรการวิเคราะห์และประยุกต์ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง “การเรียนรู้แบบวิเคราะห์ เจาะลึก ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการพัฒนาสมรรถนะการใช้งานอย่างมืออาชีพ” โดยโครงการนี้ไม่เพียงเน้นการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านเทคนิคเท่านั้น แต่ยังเน้นย้ำถึงความจำเป็นของการปรับกระบวนทัศน์ของบุคลากรในองค์กรศาสนา ให้สามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือในการสืบสานและเผยแผ่พระพุทธศาสนา

พระธรรมวชิรเมธี กล่าวเปิดโครงการตอนหนึ่ง ว่า อย่าไปคิดว่าพระสงฆ์เราจะใช้เอไอ ได้ในทุกเรื่องเหมือนเช่นญาติโยม อย่าไปคิดว่าพระสงฆ์มีความรู้ด้านเอไอแล้วจะใช้เอไอได้ทั้งหมด ซึ่งการใช้ ‘เอไอ’ ของ ‘พระสงฆ์’ ต้องมีความสำเหนียกในการเป็น ‘สมณะ’ อยากให้สำเหนียกใน 4 ประการ เป็นเบื้องต้น คือ 1.สมณสัญญา ต้องรู้ตัวเองว่าเราเป็นสมณะ เพราะบางครั้งการที่พระสงฆ์ใช้เอไอในบางเรื่องอาจะไปกระทบสังคม เกิดความสงสัยในสังคม 2.สมณสารูป แม้จะมีความรู้เรื่องเอไอมากเพียงใด ต้องตระหนักรู้ในเรื่องเสขิยวัตรด้วย เช่น เวลาถ่ายรูป หรือทำอะไรด้วยเอไอ ต้องเข้าใจสมณสารูปด้วย รวมทั้งการสั่งการอะไรด้วยเอไอ ต้องสอดคล้องกับพระธรรมวินัย ต้องให้ความสำคัญในเรื่องพระธรรมวินัย การจะเรียนรู้สิ่งใหม่นั้นต้องไม่ทำลายสิ่งเก่าด้วย 3.สมณภาวะ หรือ สมณสำนึก ให้คำนึงภาวะความเป็นสมณะ ยิ่งเรียนรู้เอไอ ยิ่งต้องเก่งพระธรรมวินัยมาก และ4. สมณธรรม แม้เราจะเรียนรู้เทคโลยีมากขึ้น แต่ต้องมีจริยวัตรเช่นเดิม นอกจากนี้ยังต้องตระหนักและให้ความสำคัญเรื่องกฎหมายพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ด้วย

เตือน ‘พระสงฆ์’ ใช้ ‘เอไอ’ ต้องมีความสำเหนียกในการเป็น ‘สมณะ’ ด้วย

จากกรณีดังกล่าว สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการใช้เทคโนโลยีอย่างมีสติและความรับผิดชอบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของพระสงฆ์ ซึ่งเป็นบุคคลที่สังคมให้ความเคารพและศรัทธา การนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI มาใช้ จึงต้องพิจารณาอย่างรอบคอบถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ทั้งในแง่ของพระธรรมวินัย จริยวัตร และความเหมาะสมกับบทบาทของสมณะ

แนวทางการใช้ AI อย่างเหมาะสมสำหรับพระสงฆ์

เพื่อให้การใช้ ‘เอไอ’ ของ ‘พระสงฆ์’ ต้องมีความสำเหนียกในการเป็น ‘สมณะ’ เป็นไปอย่างถูกต้องและเหมาะสม ควรคำนึงถึงหลักการดังต่อไปนี้:

• การศึกษาและทำความเข้าใจอย่างถ่องแท้: ก่อนนำ AI มาใช้ ควรศึกษาและทำความเข้าใจถึงศักยภาพ ข้อจำกัด และความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้งาน AI อย่างละเอียด
• การยึดมั่นในพระธรรมวินัย: การใช้ AI ต้องสอดคล้องกับพระธรรมวินัย และไม่ขัดต่อหลักคำสอนของพระพุทธศาสนา
• การรักษาจริยวัตร: การใช้ AI ต้องไม่นำไปสู่การกระทำที่ไม่เหมาะสม หรือขัดต่อจริยวัตรของสงฆ์
• การตระหนักถึงผลกระทบต่อสังคม: การใช้ AI ต้องคำนึงถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อสังคม และหลีกเลี่ยงการใช้งานที่อาจก่อให้เกิดความเข้าใจผิด หรือความเสื่อมศรัทธา

ใช้ ‘เอไอ’ ของ ‘พระสงฆ์’ ต้องมีความสำเหนียกในการเป็น ‘สมณะ’ คือการตระหนักถึงบทบาทและความรับผิดชอบของตนเองในฐานะพระสงฆ์ และใช้เทคโนโลยีอย่างมีสติ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อพระพุทธศาสนาและสังคมโดยรวม

การนำเทคโนโลยี AI มาใช้ในวงการสงฆ์เป็นเรื่องที่น่าสนใจและมีศักยภาพในการพัฒนา แต่สิ่งสำคัญคือการใช้เทคโนโลยีอย่างมีสติและความรับผิดชอบ โดยคำนึงถึงหลักพระธรรมวินัยและจริยวัตรของสงฆ์ เพื่อให้การใช้ AI เป็นไปในทิศทางที่ถูกต้องและเป็นประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา

ที่มา – เตือน ‘พระสงฆ์’ ใช้ ‘เอไอ’ ต้องมีความสำเหนียกในการเป็น ‘สมณะ’ ด้วย