เผยหัวอกสมภาร เจ้าอาวาสไม่ได้สุขสบาย

หลายคนมักมองภาพลักษณ์ของ เจ้าอาวาส ว่าเป็นตำแหน่งที่สุขสบาย มีพระลูกวัดคอยดูแล เงินทำบุญไหลมาเทมา แต่ความจริงแล้ว หัวอกสมภาร นั้นหนักหน่วงกว่าที่คิดมาก! เมื่อวันที่ 27 เมษายน นายบุญเชิด กิตติธรางกูร รองผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) ได้โพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก เผยมุมมองที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับภาระของสมภารหรือเจ้าอาวาส ซึ่งเป็นเรื่องที่คนภายนอกมักมองข้ามไป

หัวอกสมภาร: ภาระหนักที่ซ่อนไว้เบื้องหลัง

การเป็นเจ้าอาวาสไม่ใช่แค่นั่งสวดมนต์หรือเทศน์ธรรมะเท่านั้น แต่ต้องบริหารจัดการวัดทั้งหมดราวกับเป็น CEO ขององค์กรขนาดย่อม ท่านต้องเผชิญกดดันหลายด้านที่ชาวบ้านทั่วไปอาจนึกไม่ถึง มาดูกันว่ามีอะไรบ้าง

1. แบกภาระค่าใช้จ่ายภายในวัด

วัดส่วนใหญ่ไม่มีรายได้ประจำเหมือนบริษัททั่วไป รายได้หลักมาจากการบริจาคและทำบุญ ซึ่งไม่แน่นอน เจ้าอาวาสต้องจ่ายค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าซ่อมแซมเสนาสนะที่เก่าแก่ทรุดโทรม หากเงินไม่พอ ท่านต้องวิ่งหาสปอนเซอร์หรือแบกเอง สมมติวัดใหญ่ที่มีพระ 50 รูป ค่าไฟเดือนละหลายหมื่นบาท มันเครียดขนาดไหนลองคิดดู!

2. คนกลางในความขัดแย้ง

เจ้าอาวาสต้องทำหน้าที่ผู้พิพากษาในวัด ไม่ว่าจะเป็นทะเลาะกันระหว่างพระลูกวัด หรือชาวบ้านในชุมชนมาปรึกษา ตัดสินทางไหนก็มีคนไม่พอใจ เข้าตำรา “ทำดีไม่ได้ดี ทำชั่วเจอคนด่า” ทำให้หัวอกสมภารยิ่งอึดอัด

หัวอกสมภาร ยังรวมถึงการรองรับความคาดหวังที่หลากหลายจากสังคม พระต้องเคร่งครัดตามวินัย แต่ก็ต้องตามใจชาวบ้านในพิธีกรรม เช่น งานแต่ง งานศพ ถ้าเข้มงวดเกินไปโดนหาว่าดุ ถ้าหย่อนยานโดนด่าว่าไม่น่าเลื่อมใส

3. ปัญหาการจัดการคน

พระลูกวัดมาจากทั่วประเทศ บางรูปบวชเพื่อหลบปัญหาชีวิตหรือมีพฤติกรรมยากควบคุม เจ้าอาวาสต้องปกครองเหมือนพ่อกับลูกที่ดื้อสุดๆ แต่ไม่มีอำนาจไล่ง่ายๆ เว้นแต่ผิดวินัยร้ายแรง ต้องใช้ศิลปะการนำที่ละเอียดอ่อนมาก

4. ความโดดเดี่ยวในตำแหน่งสูง

ยิ่งตำแหน่งสูง ยิ่งเหงา หาเพื่อนคู่คิดยาก เพราะปรึกษาพระลูกวัดไม่ได้ ระบายให้ชาวบ้านฟังก็ไม่เหมาะสม ท่านจึงต้องแบกความเครียดคนเดียว “เป็นสมภารยาก แต่ครองใจคนยิ่งยากกว่า” คำนี้โดนใจจริงๆ

นอกจากนี้ หัวอกสมภาร ยังมีเรื่องสังฆะสังคมและกิจการคณะสงฆ์ ท่านต้องปฏิบัติตามระเบียบ มติจากผู้บังคับบัญชา เคร่งครัดทั้งธรรมวินัยและกฎหมายบ้านเมือง รวมถึงงานสังคมชุมชนอีกเพียบ ไม่ใช่สุขสบายอย่างที่พระลูกวัดหรือชาวบ้านคิดแน่นอน

• บริหารวัดให้เรียบร้อย
• ดูแลพระลูกวัด
• รับมือความขัดแย้ง
• หาเงินบำรุงวัด
• ปฏิบัติหน้าที่คณะสงฆ์

จากประสบการณ์ที่เห็นมา การเข้าใจ หัวอกสมภาร จะช่วยให้ญาติโยมสนับสนุนวัดได้ดีขึ้น เช่น ช่วยบริจาคประจำ หรือร่วมพัฒนาชุมชน ลองนึกภาพเจ้าอาวาสที่เหนื่อยล้าแต่ยังยิ้มรับญาติโยม มันน่าชื่นชมจริงๆ

สุดท้ายนี้ หัวอกสมภารสอนให้เราพิจารณาเบื้องหลังภาพลักษณ์ ถ้าคุณเคยบริจาคหรือทำบุญ ลองคิดถึงภาระเหล่านี้ดู แล้วคุณจะเห็นคุณค่ามากขึ้น คุณคิดยังไงกับเรื่องนี้? แชร์ความเห็นในคอมเมนต์ด้านล่างได้เลยนะ!

ที่มา – เผย ‘หัวอกสมภาร’ ชี้เป็น ‘เจ้าอาวาส’ ไม่ได้สุขสบายอย่างที่ชาวบ้านคิด