เมืองปาน สานพลัง “ชุมชนล้อมรักษ์” เปลี่ยนการบำบัดให้เป็นพลังคืนคนสู่สังคม
เมืองปาน สานพลัง “ชุมชนล้อมรักษ์” เปลี่ยนการบำบัดให้เป็นพลังคืนคนสู่สังคม
การแก้ปัญหายาเสพติดในประเทศไทยกำลังเข้าสู่ยุคใหม่ที่เน้นความเข้าใจมากกว่าการตีตรา โดยโครงการ เมืองปาน สานพลัง “ชุมชนล้อมรักษ์” เปลี่ยนการบำบัดให้เป็นพลังคืนคนสู่สังคม ถือเป็นต้นแบบสำคัญที่แสดงให้เห็นว่า ชุมชนที่เข้มแข็งคือเกราะป้องกันชั้นดีเยี่ยม สสส. ร่วมกับกระทรวงสาธารณสุข และมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาการเรียนรู้ ได้ลงพื้นที่อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง เพื่อถอดบทเรียนการใช้กลไกการบำบัดฟื้นฟูโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน หรือ CBTx ซึ่งเปลี่ยนผู้ที่เคยหลงผิดให้กลับมาเป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจในท้องถิ่นได้อีกครั้ง
ก้าวสำคัญสู่ความยั่งยืนผ่านกระบวนการ CBTx
หัวใจสำคัญของโครงการนี้ไม่ใช่เพียงการเลิกยา แต่คือกระบวนการฟื้นฟูระยะยาวอย่างน้อย 1 ปี นพ.หม่อมหลวงสมชาย จักรพันธุ์ ที่ปรึกษากรมสุขภาพจิต ได้เน้นย้ำว่า เมืองปาน สานพลัง “ชุมชนล้อมรักษ์” เปลี่ยนการบำบัดให้เป็นพลังคืนคนสู่สังคม ได้อย่างเป็นรูปธรรมผ่าน 4 ขั้นตอนหลัก คือ:
- การสร้างสัมพันธภาพ: ทลายกำแพงความกลัวและสร้างความไว้วางใจระหว่างผู้ป่วยและทีมสหวิชาชีพ
- การสำรวจและปรับทัศนคติ: วิเคราะห์ปัจจัยกระตุ้นและฝึกทักษะการปฏิเสธ
- การพัฒนาทักษะชีวิต: ฝึกการใช้ชีวิตและปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นในสังคม
- การเตรียมความพร้อมคืนสังคม: สร้างพื้นที่ปลอดภัยและโอกาสในการสร้างรายได้ เช่น การทำเกษตรกรรมเลี้ยงกบ
ความสำเร็จนี้เกิดขึ้นได้จากการทำงานร่วมกันของทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายปกครอง ตำรวจ อสม. และผู้นำชุมชน ที่ไม่ได้มองว่าผู้ป่วยคือปัญหา แต่คือคนในชุมชนที่ต้องการโอกาสการสนับสนุนในการกลับตัว
หากเราต้องการสร้างสังคมที่ไร้ยาเสพติดอย่างแท้จริง ต้องเริ่มจากการเลิกตีตราผู้ป่วยและหันมาให้โอกาสดังเช่นที่โครงการ เมืองปาน สานพลัง “ชุมชนล้อมรักษ์” เปลี่ยนการบำบัดให้เป็นพลังคืนคนสู่สังคม ได้พิสูจน์ให้เราเห็นแล้วว่า ความรัก ความเข้าใจ และโอกาส คือยาขนานเอกที่จะเปลี่ยนผู้เสพให้เป็นผู้สร้าง และคืนทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่ากลับสู่ครอบครัวได้อย่างยั่งยืน
ที่มา – เมืองปาน สานพลัง “ชุมชนล้อมรักษ์” เปลี่ยนการบำบัดให้เป็นพลังคืนคนสู่สังคม
