เรื่องน่ารู้ : สะระแหน่ สรรพคุณและประโยชน์
คุณรู้จักสะระแหน่ดีพอหรือยัง? สมุนไพรไทยที่หอมกรุ่น ใช้แต่งจานยำ ลาบ น้ำตก หรือแม้แต่แหนมเนือง ให้อาหารดูน่ารับประทานและรสชาติกลมกล่อม ในบทความเรื่องน่ารู้ : สะระแหน่นี้ เราจะพาคุณไปเจาะลึกทุกแง่มุม ตั้งแต่ลักษณะเด่น สรรพคุณทางยา คุณค่าทางโภชนาการ วิธีนำไปใช้ รวมถึงเคล็ดลับปลูกเองที่บ้าน เพื่อให้คุณนำไปปรับใช้ได้ทันที!
สะระแหน่
สะระแหน่จัดอยู่ในตระกูลมินต์หรือกะเพรา มีลำต้นเหลี่ยมสีแดงอมม่วง เลื้อยคลุมดิน สูงได้ถึง 70-150 เซนติเมตร ใบรูปรี ขอบหยัก ผิวใบย่น มีกลิ่นหอมคล้ายใบมะนาว ชอบสภาพอากาศอบอุ่น ปลายฤดูร้อนจะออกดอกสีขาวเล็กๆ เต็มไปด้วยน้ำหอมและน้ำหวาน ดึงดูดผึ้งมาดูดกิน รสชาติของสะระแหน่คล้ายตะไคร้หอม มะนาวผสมแอลกอฮอล์เบาๆ ทำให้เป็นที่นิยมในอาหารไทย
ในครัวไทยสะระแหน่ไม่ใช่แค่เครื่องปรุง แต่ยังช่วยดับกลิ่นปาก เพิ่มความสดชื่นให้มื้ออาหาร ไม่ว่าจะโรยบนลาบ น้ำตก ยำต่างๆ หรือกินสดกับแหนมเนือง ก็ช่วยเสริมรสชาติให้อร่อยยิ่งขึ้น
ลักษณะทางกายภาพของสะระแหน่
ใบและลำต้นสะระแหน่อุดมไปด้วยน้ำมันหอมระเหย เช่น เมนทอล (Menthol), ไลโมนีน (Limonene), นีโอเมนทอล (Neomenthol) ซึ่งเป็นสารที่ให้กลิ่นหอมและคุณสมบัติเย็น
คุณค่าทางโภชนาการของสะระแหน่
สะระแหน่ 100 กรัม ให้พลังงานเพียง 47 กิโลแคลอรี แต่ packed ด้วยสารอาหารสำคัญ ดังนี้
- แคลเซียม 40 มิลลิกรัม ช่วยบำรุงกระดูก
- เหล็ก 4.8 มิลลิกรัม ป้องกันโลหิตจาง
- วิตามินบี 1 0.13 มิลลิกรัม สนับสนุนระบบประสาท
- วิตามินบี 2 0.29 มิลลิกรัม ช่วยเผาผลาญพลังงาน
- ไนอะซิน 0.7 มิลลิกรัม บำรุงผิวพรรณ
- วิตามินซี 88 มิลลิกรัม เสริมภูมิคุ้มกัน
- เบต้าแคโรทีน 538.35 มิลลิกรัม บำรุงสายตา
กินสะระแหน่สดๆ วันละน้อยๆ ช่วยเติมสารอาหารได้โดยไม่เพิ่มแคลอรีเยอะ เหมาะสำหรับคนควบคุมน้ำหนัก
สรรพคุณของสะระแหน่
สะระแหน่มีสรรพคุณทางยามากมาย โดยเฉพาะสารเมนทอลที่ให้ความเย็น นี่คือสรรพคุณเด่นๆ
- ใบสดตำพอก แก้ปวดบวม ผื่นคัน ลดการอักเสบ
- ชงชาดื่ม บรรเทาอาการหวัด ขับเหงื่อ ระบายความร้อน ขับลม ย่อยอาหาร
- รักษาอาการอ่อนเพลีย ปวดหัวไมเกรน หลอดลมอักเสบ หอบหืด
- บรรเทาปวดศีรษะ ปวดฟัน ปวดท้อง ท้องร่วง อุจจาระเป็นเลือด
- ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด เหมาะสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน
ในแพทย์แผนไทยสะระแหน่ใช้แก้บิดมูกเลือดหรือโรคท้องร่วงได้ดี นอกจากนี้ยังช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ ลดอาการคลื่นไส้จากการตั้งครรภ์หรือเมารถ
วิธีปลูกสะระแหน่ที่บ้านง่ายๆ
อยากมีสะระแหน่สดใช้ตลอดปี? ปลูกเองได้ไม่ยาก เลือกกระถางที่มีรูระบายน้ำ ผสมดินร่วนปนทราย ใส่ปุ๋ยคอก ให้น้ำสม่ำเสมอ แสงแดดรำไร อุณหภูมิ 20-30 องศาเซลเซียส ปักชำใบหรือกิ่งได้ เก็บเกี่ยวใบได้ทุก 2-3 สัปดาห์ ปลูกง่าย เติบโตเร็ว เหมาะสำหรับสวนครัวหลังบ้าน
เมนูเด็ดจากสะระแหน่
ลองทำเมนูเหล่านี้ดูสิ เพิ่มความหอมอร่อยให้มื้ออาหาร
- ยำสะระแหน่: สะระแหน่สด หอยนางรม ใบโหระพา มะนาว พริก มะเขือเทศ คลุกเคล้า กินเพรี้ยงแซ่บ!
- ชาสะระแหน่แก้หวัด: ต้มใบสะระแหน่กับขิง น้ำผึ้ง ดื่มร้อนๆ สดชื่น ขับเสมหะ
- น้ำพริกสะระแหน่: สะระแหน่ปั่นกับกระเทียม พริก หอมแดง กินกับปลาย่าง
- สมูทตี้สะระแหน่: ผสมกล้วย มะนาว สะระแหน่ ปั่นดื่ม detox
ข้อควรระวังในการใช้สะระแหน่
แม้สะระแหน่จะดี แต่กินมากเกินอาจทำให้อยากอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง วิงเวียน ทาบผิวอาจระคายเคือง โดยเฉพาะคนแพ้น้ำมันหอมระเหย หญิงตั้งครรภ์ควรงดดื่มเข้มข้น ใช้ในปริมาณพอเหมาะปลอดภัยที่สุด
สรุปแล้วสะระแหน่คือสมุนไพรที่คุ้มค่า ทั้งหอม อร่อย สุขภาพดี ควรมีติดครัวไว้ ลองปลูกเองหรือหยิบมาใช้ในอาหารวันนี้ เพื่อชีวิตสดชื่นยิ่งขึ้น! คุณมีสูตรเด็ดจากสะระแหน่ไหม? แชร์ในคอมเมนต์ได้เลยนะ
ที่มา – เรื่องน่ารู้ : สะระแหน่