โรงเรียนผู้นำชุมชนประโยชน์สุข สร้างชุมชนยั่งยืน

โรงเรียนผู้นำชุมชนประโยชน์สุข คือโมเดลพัฒนาชุมชนของเอสซีจีที่มุ่งสร้างการเปลี่ยนแปลงจากคนในพื้นที่ โดยเชื่อว่าชุมชนจะเข้มแข็งและเติบโตอย่างยั่งยืนได้ เมื่อคนในชุมชนมีความรู้ ทักษะ และความมั่นใจในการลุกขึ้นมาแก้ปัญหาด้วยตัวเอง โครงการนี้ต่อยอดจากประสบการณ์การทำงานพัฒนาชุมชนของเอสซีจีตลอด 12 ปี ภายใต้แนวคิด Inclusive Society และ Inclusive Green Growth ที่เปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนเติบโตไปด้วยกัน

หัวใจของโครงการไม่ได้อยู่ที่การมอบความช่วยเหลือเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการพัฒนาศักยภาพผู้นำให้สามารถวิเคราะห์ปัญหา วางแผน และลงมือทำจริงในพื้นที่ โดยน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้เป็นแนวทางสำคัญ ทั้งเรื่องความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน รวมถึงการใช้ความรู้ควบคู่กับคุณธรรม

โรงเรียนผู้นำชุมชนประโยชน์สุข กับการเรียนรู้ที่ลงมือทำจริง

การเรียนรู้ของ โรงเรียนผู้นำชุมชนประโยชน์สุข แตกต่างจากการอบรมทั่วไป เพราะผู้เข้าร่วมไม่ได้เรียนเฉพาะทฤษฎีในห้องเรียน แต่ต้องนำความรู้ไปทดลองใช้กับปัญหาจริงของตัวเองและชุมชน กระบวนการเรียนรู้ประกอบด้วย Active Learning, Project-based Learning และการโค้ชอย่างใกล้ชิดตลอดระยะเวลา 7 เดือน เพื่อให้ผู้เรียนมองเห็นปัญหาอย่างเป็นระบบและสามารถสร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้

หลักสูตรพัฒนาทักษะสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ ทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ และทักษะการขับเคลื่อนชุมชน โดยแบ่งเป็น 2 ระดับให้เหมาะกับประสบการณ์ของผู้เรียน ดังนี้

หลักสูตรของโรงเรียนผู้นำชุมชนประโยชน์สุข

  • หลักสูตรผู้นำตั้งหลัก เหมาะสำหรับผู้ที่เริ่มต้นบทบาทผู้นำ เน้นการจัดการชีวิต วางแผนหนี้สิน พัฒนาอาชีพ และสร้างความมั่นคงให้ครัวเรือน
  • หลักสูตรผู้นำก้าวหน้า เหมาะสำหรับผู้นำที่มีประสบการณ์ มุ่งพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง การบริหารความเสี่ยง ธรรมาภิบาล และการสื่อสารเพื่อสร้างความร่วมมือ

ตลอดการดำเนินงาน มีผู้นำชุมชนกว่า 436 คนเข้าร่วมโครงการ และมีผู้สำเร็จหลักสูตร 70 คนที่นำเสนอผลงานในงาน “ประโยชน์สุข Day” เวทีดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าการพัฒนาคนสามารถต่อยอดไปสู่การสร้างอาชีพ ลดปัญหาหนี้สิน เพิ่มรายได้ และยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนได้จริง

จากการเปลี่ยนวิธีคิด สู่การเปลี่ยนแปลงในชุมชน

ตัวอย่างที่น่าสนใจคือ นางสาวอมรพรรณ สกุลงาม จากวิสาหกิจชุมชนตำบลคลองโยง จังหวัดนครปฐม ซึ่งมองเห็นคุณค่าของใบบัวที่ชาวบ้านเคยไถทิ้งและนำมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์แฟชั่นรักษ์โลก ก่อนเข้าร่วมโครงการ เธอยังมีข้อจำกัดด้านการจัดการบัญชี การแบ่งงาน และการวางแผนธุรกิจ แต่หลังจากเรียนรู้ผ่านโครงการ เธอสามารถกำหนดกลุ่มลูกค้า สร้างแบรนด์ และเปิดช่องทางออนไลน์เพื่อเข้าถึงคนที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมได้มากขึ้น

อีกหนึ่งเรื่องราวคือ นางสาวจตุพร รัตนบุรี ผู้นำวิสาหกิจชุมชนจากจังหวัดนครศรีธรรมราช ผู้ต้องการพัฒนาโรงอบและสวนสมุนไพรให้เป็นพื้นที่ดูแลสุขภาพและสร้างอาชีพ แม้จะมีวัตถุดิบและเครือข่ายพร้อม แต่เดิมยังติดขัดเรื่องระบบบริการและการตลาด เมื่อเข้าร่วมหลักสูตร เธอได้เรียนรู้การวางแผนอย่างเป็นขั้นตอน ทดลองเปิดบริการจริง ปรับปรุงระบบเตาอบ และออกแบบแพ็กเกจบริการให้เหมาะกับลูกค้า รวมถึงใช้ LINE ช่วยจัดการจองคิว

ด้านนางสาวสุภาภรณ์ ลำดวน จากวิสาหกิจชุมชนบ้านรักผักฟาร์ม จังหวัดลำปาง ก็สามารถเปลี่ยนความฝันให้เป็นรูปธรรมมากขึ้น จากการปลูกผักอินทรีย์เพื่อบริโภคในครอบครัว สู่การพัฒนาผงผักและขนมข้าวอบกรอบ พร้อมขยายเครือข่ายให้สมาชิก 52 ครัวเรือนมีส่วนร่วมในการผลิต เธอเรียนรู้ว่าความสำเร็จไม่ได้เกิดจากการทำงานของคนเพียงคนเดียว แต่เกิดจากการแบ่งปันโอกาสและการทำงานร่วมกัน

พลังความร่วมมือเพื่อชุมชนที่เติบโตอย่างยั่งยืน

ความสำเร็จของโครงการเกิดจากความร่วมมือของหลายภาคส่วน เอสซีจีทำหน้าที่เป็นผู้ริเริ่มและสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้ ขณะที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รวมถึงมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย ร่วมเติมเต็มองค์ความรู้และการโค้ชในพื้นที่

ธนาคารไทยพาณิชย์เข้ามาช่วยวางรากฐานด้านการเงิน การทำบัญชีครัวเรือน และการจัดการหนี้สินอย่างเป็นระบบ ส่วนสำนักงานพระคลังข้างที่ช่วยเชื่อมโยงบทเรียนไปสู่การประยุกต์ใช้จริง ความร่วมมือเหล่านี้ทำให้ผู้นำชุมชนได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้าน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องชีวิต อาชีพ การเงิน หรือการบริหารคน

สิ่งที่น่าสนใจของ โรงเรียนผู้นำชุมชนประโยชน์สุข คือการมองผู้นำไม่ใช่เพียงผู้ที่ทำงานแทนชุมชน แต่เป็นผู้ที่สร้างพื้นที่ให้คนอื่นเข้ามามีส่วนร่วมและเติบโตไปพร้อมกัน เมื่อผู้นำหนึ่งคนสามารถถ่ายทอดความรู้และสร้างผู้นำรุ่นต่อไปได้ การเปลี่ยนแปลงก็จะไม่หยุดอยู่แค่โครงการ แต่จะขยายผลไปสู่ครอบครัว กลุ่มอาชีพ และชุมชนโดยรวม

ในมุมมองของผู้เขียน การพัฒนาชุมชนที่ยั่งยืนควรเริ่มจากการเชื่อมั่นในศักยภาพของคนในพื้นที่ โครงการนี้จึงเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่า เมื่อคนได้รับทั้งความรู้ โอกาส และพี่เลี้ยงที่เข้าใจบริบท พวกเขาสามารถลุกขึ้นมาแก้ปัญหาและสร้างอนาคตด้วยตัวเองได้ หากทุกภาคส่วนร่วมกันสนับสนุนผู้นำแบบนี้อย่างต่อเนื่อง ชุมชนไทยก็มีโอกาสก้าวไปสู่การอยู่รอด อยู่ดี อยู่ร่วม และอยู่ยืนได้อย่างแท้จริง

ที่มา – เอสซีจี ยกระดับโมเดลพัฒนาชุมชน สู่ “โรงเรียนผู้นำชุมชนประโยชน์สุข”

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *