ใช้ดาวเทียมหาแหล่งน้ำขนาดเล็กรับมือ “ซูเปอร์ เอลนีโญ”
เชื่อว่าทุกคนคงได้ยินข่าวเกี่ยวกับปรากฏการณ์ “ซูเปอร์ เอลนีโญ” ที่คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อเนื่องตั้งแต่ช่วงกลางปี 2569 ถึงปี 2570 ซึ่งจะนำมาซึ่งอากาศที่ร้อนจัดและฝนทิ้งช่วงยาวนาน สำหรับประเทศไทยเรา การรับมือกับภาวะภัยแล้งไม่ใช่เรื่องเล่นๆ โดยเฉพาะการจัดการแหล่งน้ำต้นทุน ดังนั้นแนวคิด ใช้ดาวเทียมหาแหล่งน้ำขนาดเล็กรับมือ “ซูเปอร์ เอลนีโญ” จึงกลายเป็นนวัตกรรมที่สำคัญมากในยุคปัจจุบัน
ใช้ดาวเทียมหาแหล่งน้ำขนาดเล็กรับมือ “ซูเปอร์ เอลนีโญ”
ดร.ฐิตวดี สุวัจนานนท์ นักภูมิสารสนเทศจาก GISTDA อธิบายว่า แม้เราจะมีหน่วยงานดูแลเขื่อนหรืออ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ แต่ “แหล่งน้ำขนาดเล็ก” ที่กระจายอยู่ทั่วประเทศหลายล้านบ่อนั้นคือหัวใจสำคัญของการเกษตร การจะส่งคนลงพื้นที่ไปสำรวจทุกบ่อนั้นเป็นไปไม่ได้เลย ทางออกที่ฉลาดที่สุดคือการใช้เทคโนโลยีอวกาศเข้าช่วยเพื่อ ใช้ดาวเทียมหาแหล่งน้ำขนาดเล็กรับมือ “ซูเปอร์ เอลนีโญ” ได้อย่างแม่นยำ
SMORWAT ระบบอัจฉริยะเพื่อการบริหารจัดการน้ำ
GISTDA ได้พัฒนา “ระบบติดตามแหล่งน้ำขนาดเล็กจากข้อมูลดาวเทียม” หรือ SMORWAT ขึ้นมาเพื่อเฝ้าระวังแหล่งน้ำที่มีขนาดตั้งแต่ 2 ไร่ขึ้นไป ระบบนี้ทำงานได้ละเอียดถึงระดับ 50 เซนติเมตร ทำให้เราเห็นว่าบ่อน้ำไหนยังใช้งานได้ หรือบ่อไหนแห้งเหือดไปแล้ว ช่วยให้วางแผนรับมือวิกฤตได้ล่วงหน้า
- ระบุตำแหน่งได้แม่นยำ: เห็นขอบเขตและรูปร่างของแหล่งน้ำทั่วประเทศอย่างชัดเจน
- จำแนกประเภทได้: ใช้ Near Infrared ดูว่าบ่อน้ำนั้นกลายเป็นพื้นที่เกษตรอื่นไปแล้วหรือไม่
- คำนวณปริมาตรด้วยโมเดลขั้นสูง: ผสานข้อมูลจากดาวเทียม ข้อมูลความลึก และค่าอุตุนิยมวิทยา
ความล้ำสมัยไม่ได้จบแค่นี้ เพราะยังมีแอปพลิเคชันอย่าง WatRec และ Geo Caching ที่ให้เจ้าหน้าที่และประชาชนร่วมกันรายงานข้อมูลจริง เพื่อให้แบบจำลองมีค่าความคลาดเคลื่อนน้อยที่สุด ข้อมูลทั้งหมดนี้จะถูกส่งต่อไปยังกองอำนวยการน้ำแห่งชาติ (กอนช.) เพื่อใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายระดับประเทศ
ทุกท่านสามารถเข้าไปติดตามสถานการณ์น้ำในแหล่งน้ำขนาดเล็กใกล้บ้านของท่านได้ผ่านเว็บไซต์ https://water.gistda.or.th ซึ่งแสดงข้อมูลผ่าน Dashboard ที่เข้าใจง่ายและใช้งานได้ฟรี สิ่งที่น่าสนใจคือเราสามารถดูข้อมูลย้อนหลังเพื่อเปรียบเทียบสถานการณ์น้ำในแต่ละปีได้ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้เตือนใจเราเสมอว่าความแห้งแล้งไม่ใช่เรื่องไกลตัว
ในมุมมองของผม การนำเทคโนโลยีมาปรับใช้ในรูปแบบนี้คือการลดความเสี่ยงที่ดีที่สุด เพราะข้อมูลที่แม่นยำจะเปลี่ยนจากการตั้งรับภัยแล้งแบบสุ่มสี่สุ่มห้า เป็นการบริหารจัดการที่วางแผนได้จริง เตรียมพร้อมไว้ก่อนย่อมดีกว่าแก้ไขในวันที่น้ำแห้งขอดครับ
ที่มา – ใช้ดาวเทียมหาแหล่งน้ำขนาดเล็กรับมือ “ซูเปอร์ เอลนีโญ”
