ไทยนำอนาคตสุขภาพและสุขภาวะโลก
ประเทศไทยกำลังส่งสัญญาณสำคัญบนเวทีสุขภาพโลกว่า เราพร้อมก้าวจากประเทศที่มีบริการทางการแพทย์ที่โดดเด่น ไปสู่การเป็นศูนย์กลางสุขภาพและสุขภาวะระดับนานาชาติ แนวคิด ไทยนำอนาคตสุขภาพและสุขภาวะโลก ถูกนำเสนออย่างชัดเจนในพิธีปิดการประชุม Global Wellness Summit 2026 หรือ GWS 2026 ที่จังหวัดภูเก็ต โดยมุ่งเชื่อมโยงการแพทย์ วิทยาศาสตร์ ภูมิปัญญาท้องถิ่น เทคโนโลยี และการท่องเที่ยวเข้าด้วยกัน
การประชุมครั้งนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “The Science, Art and Soul of Wellness” สะท้อนว่า สุขภาวะในยุคใหม่ไม่ได้หมายถึงการไม่มีโรคเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสุขภาพกาย สุขภาพใจ คุณภาพชีวิต ความสัมพันธ์ในสังคม และการใช้ชีวิตอย่างสมดุล เศรษฐกิจสุขภาวะทั่วโลกจึงเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยมีมูลค่าประมาณ 6.8 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2024 และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นถึง 9.75 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2029
ไทยนำอนาคตสุขภาพและสุขภาวะโลก
สำหรับประเทศไทย เศรษฐกิจสุขภาวะในปี 2024 มีมูลค่าประมาณ 42.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่การท่องเที่ยวเชิงสุขภาวะมีมูลค่าสูงถึง 14 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และเติบโตจากปีก่อนหน้ากว่า 36 เปอร์เซ็นต์ ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนโอกาสของไทยในตลาดโลก แต่การเติบโตจะมีความหมายมากขึ้นเมื่อรายได้และประโยชน์กลับคืนสู่ประชาชน ชุมชน บุคลากรทางการแพทย์ และผู้ประกอบการรายย่อยอย่างทั่วถึง
จุดแข็งที่ทำให้ไทยพร้อมก้าวสู่เวทีโลก
ประเทศไทยมีต้นทุนด้านสุขภาพที่แข็งแรงและเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ จุดแข็งแรกคือระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าที่เริ่มบรรลุผลตั้งแต่ปี 2002 ช่วยให้ประชาชนเข้าถึงบริการสาธารณสุขได้อย่างเป็นธรรม จุดแข็งที่สองคือเครือข่ายอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน หรือ อสม. ประมาณ 1 ล้านคน ซึ่งทำหน้าที่เชื่อมโยงระบบสุขภาพกับชุมชนได้อย่างใกล้ชิด
อีกหนึ่งจุดแข็งสำคัญคือ “นวดไทย” ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติโดย UNESCO ในปี 2019 นอกจากสร้างชื่อเสียงให้ประเทศแล้ว นวดไทยยังเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม และสามารถต่อยอดสู่บริการสุขภาวะที่มีมาตรฐาน มีความปลอดภัย และแข่งขันในตลาดโลกได้
- ระบบสุขภาพถ้วนหน้า: วางรากฐานการเข้าถึงบริการที่จำเป็นสำหรับคนไทย
- เครือข่าย อสม.: สนับสนุนการส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคในระดับชุมชน
- การแพทย์แผนไทย: นำภูมิปัญญาดั้งเดิมมาพัฒนาให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล
- การท่องเที่ยว: เชื่อมโยงการพักผ่อน การรักษา และการดูแลสุขภาพเข้าด้วยกัน
ยุทธศาสตร์ 10 ปี สู่ Medical & Wellness Hub
กระทรวงสาธารณสุขวางยุทธศาสตร์ระหว่างปี 2025–2034 เพื่อผลักดันประเทศไทยสู่การเป็น Medical & Wellness Hub โดยพัฒนา 5 ศูนย์กลางที่เชื่อมโยงกัน ได้แก่ ศูนย์บริการทางการแพทย์ ศูนย์สุขภาวะ ศูนย์วิชาการและวิจัย ศูนย์ผลิตภัณฑ์สมุนไพรและนวัตกรรม และศูนย์การประชุมกับการจัดแสดงสินค้าด้านสุขภาพ
เป้าหมายไม่ได้จำกัดอยู่ที่การดึงดูดผู้ป่วยหรือนักท่องเที่ยวต่างชาติเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเพิ่มศักยภาพโรงพยาบาลรัฐ การอำนวยความสะดวกแก่ผู้ที่ต้องการรับบริการระยะยาว และการนำรายได้จากตลาดต่างประเทศกลับมาลงทุนเพื่อพัฒนาระบบสุขภาพของคนไทย โดยต้องรักษาสมดุลไม่ให้การขยายบริการสากลกระทบต่อสิทธิและโอกาสในการรักษาของประชาชนในประเทศ
แนวทางดังกล่าวยังให้ความสำคัญกับการรับมือปัญหาสุขภาพที่มีความซับซ้อนมากขึ้น ทั้งโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs ปัญหาสุขภาพจิต สังคมผู้สูงอายุ และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การส่งเสริมให้คนดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวันจึงเป็นหัวใจสำคัญ เพราะการป้องกันย่อมช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายและเพิ่มคุณภาพชีวิตได้ในระยะยาว
สามเสาหลักขับเคลื่อนสุขภาพไทย
การเปลี่ยนวิสัยทัศน์ให้เกิดผลจริงอาศัย 3 เสาหลัก เสาหลักแรกคือการผสานภูมิปัญญาดั้งเดิมเข้ากับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น การแพทย์แม่นยำ วิทยาศาสตร์ด้านการมีอายุยืน สุขภาพดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์ เสาหลักที่สองคือการสร้างความไว้วางใจผ่านมาตรฐานสากล ตั้งแต่การรับรองคุณภาพ การพัฒนาบุคลากร ไปจนถึงการขยายบริการด้านสุขภาพจิตและการสูงวัยอย่างมีสุขภาพดี
เสาหลักที่สามคือการเปลี่ยนมรดกภูมิปัญญาให้กลายเป็นโอกาสในตลาดโลกอย่างเป็นธรรม การพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพร อาหารสุขภาพ การนวดไทย และบริการสุขภาวะควรสร้างรายได้กลับคืนสู่เกษตรกร ชุมชน และผู้ดูแลภูมิปัญญา ไม่ใช่กระจุกตัวอยู่กับผู้ประกอบการรายใหญ่เพียงไม่กี่ราย
การที่องค์การอนามัยโลกเลือกกรุงเทพมหานครเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดการแพทย์แผนไทยระดับโลก ครั้งที่ 3 ในปี 2027 เป็นอีกก้าวที่ช่วยตอกย้ำบทบาทของไทยในเวทีนานาชาติ หากทุกภาคส่วนร่วมกันพัฒนางานวิจัย มาตรฐานบริการ และนวัตกรรมอย่างจริงจัง ไทยก็มีโอกาสสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้คนจากทั่วโลกได้มากขึ้น
ท้ายที่สุด แนวคิด ไทยนำอนาคตสุขภาพและสุขภาวะโลก จะเกิดขึ้นได้จริงเมื่อการเติบโตทางเศรษฐกิจเดินหน้าไปพร้อมกับความเท่าเทียม สุขภาพที่ดีควรเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของทุกคน ไม่ใช่สิทธิพิเศษของคนบางกลุ่ม เราทุกคนจึงสามารถมีส่วนร่วมได้ตั้งแต่การดูแลสุขภาพของตนเอง สนับสนุนบริการที่มีคุณภาพ และร่วมผลักดันให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางสุขภาพที่เติบโตอย่างรับผิดชอบและยั่งยืน
