ไอเซนคอตคว้าโอกาสตั้งรัฐบาล ท้าทายเนทันยาฮู

การเมืองอิสราเอลกำลังเข้าสู่ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อครั้งสำคัญ หลังประธานาธิบดีไอแซค เฮอร์ซอก มอบหมายให้ พล.ท.กาดี ไอเซนคอต หัวหน้าพรรคยาชาร์ เป็นบุคคลแรกในการจัดตั้งรัฐบาลชุดใหม่ ผลลัพธ์ครั้งนี้ทำให้ ไอเซนคอตคว้าโอกาสตั้งรัฐบาล ท้าทายเนทันยาฮู อย่างเป็นทางการ แม้เส้นทางสู่การเป็นนายกรัฐมนตรีจะยังเต็มไปด้วยเงื่อนไขและความไม่แน่นอน

ไอเซนคอตคว้าโอกาสตั้งรัฐบาล ท้าทายเนทันยาฮู

การเลือกตั้งทั่วไปของอิสราเอลเมื่อวันที่ 27 ต.ค. 2569 เป็นการเลือกตั้งครั้งแรกนับตั้งแต่กลุ่มฮามาสโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2566 และเหตุการณ์ดังกล่าวพัฒนาไปสู่สงครามที่ยืดเยื้อ ผลการเลือกตั้งสะท้อนภาพการเมืองที่แบ่งขั้วอย่างชัดเจน เพราะไม่มีพรรคหรือกลุ่มการเมืองใดได้รับเสียงข้างมากในรัฐสภาเนสเซต ซึ่งมีสมาชิกทั้งหมด 120 คน

แม้พรรคลิคุดของนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู จะยังเป็นพรรคที่ครองที่นั่งมากที่สุด แต่กลุ่มพรรคร่วมรัฐบาลเดิมมีเสียงรวมเพียง 53 ที่นั่ง ต่ำกว่าเกณฑ์เสียงข้างมากที่ต้องมีอย่างน้อย 61 ที่นั่ง ทำให้เนทันยาฮูไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้โดยง่าย และเปิดพื้นที่ให้คู่แข่งทางการเมืองเข้ามาเจรจาเพื่อรวบรวมเสียงสนับสนุน

ไอเซนคอตคว้าโอกาสตั้งรัฐบาล ท้าทายเนทันยาฮูจากเสียงสนับสนุน 67 ที่นั่ง

ในการหารือกับประธานาธิบดี พรรคการเมืองของชาวอิสราเอลเชื้อสายอาหรับ รวมถึงพรรคฝ่ายค้านอื่น ๆ ได้เสนอชื่อไอเซนคอตให้เป็นผู้จัดตั้งรัฐบาล เมื่อรวมเสียงสนับสนุนทั้งหมดแล้ว เขาได้รับการเสนอชื่อจากสมาชิกสภา 67 คน มากกว่านายเนทันยาฮูอย่างเห็นได้ชัด ตัวเลขดังกล่าวจึงเป็นสัญญาณทางการเมืองที่สำคัญ และทำให้ไอเซนคอตได้รับสิทธิ์เริ่มต้นการจัดตั้งรัฐบาลก่อน

อย่างไรก็ตาม เสียงเสนอชื่อ 67 เสียงไม่ได้หมายความว่าทุกพรรคจะเข้าร่วมรัฐบาลผสมกับไอเซนคอตโดยอัตโนมัติ พรรคการเมืองอาหรับบางพรรคเพียงต้องการสนับสนุนให้เขาได้รับโอกาสจัดตั้งรัฐบาล แต่ยังไม่ได้ให้คำมั่นว่าจะเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของคณะรัฐมนตรี ความแตกต่างระหว่างการสนับสนุนในขั้นตอนเสนอชื่อกับการร่วมรัฐบาลจึงเป็นโจทย์ใหญ่ที่ไอเซนคอตต้องเร่งแก้ไข

โจทย์ใหญ่ในการรวบรวมเสียงข้างมาก

ตามขั้นตอนทางการเมืองของอิสราเอล ไอเซนคอตมีเวลา 28 วันในการรวบรวมเสียงสนับสนุนอย่างน้อย 61 ที่นั่ง เพื่อจัดตั้งรัฐบาล หากยังไม่สามารถดำเนินการได้ ประธานาธิบดีอาจขยายเวลาให้อีก 14 วัน แต่หากการเจรจายังไม่ประสบความสำเร็จ สิทธิ์ในการจัดตั้งรัฐบาลอาจถูกมอบหมายให้บุคคลอื่นแทน

กรอบเวลานี้ทำให้ทุกการเจรจามีความหมายอย่างมาก เพราะอิสราเอลอาจต้องกลับไปเลือกตั้งใหม่ หากไม่มีผู้ใดสามารถรวบรวมเสียงข้างมากได้ภายในระยะเวลาประมาณ 100 วัน ภาวะดังกล่าวจะเพิ่มความไม่แน่นอนให้กับประเทศ ซึ่งกำลังเผชิญทั้งสงคราม ปัญหาความมั่นคง และแรงกดดันจากนานาชาติ

• ไอเซนคอตต้องประสานงานกับพรรคฝ่ายค้านที่มีแนวคิดแตกต่างกัน
• พรรคการเมืองอาหรับอาจให้การสนับสนุนแบบมีเงื่อนไข
• ประเด็นความมั่นคงและสงครามยังเป็นเรื่องอ่อนไหวในการเจรจา
• รัฐบาลใหม่ต้องสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนและประเทศพันธมิตร

ความท้าทายที่ละเอียดอ่อนที่สุดคือความร่วมมือกับพรรคการเมืองอาหรับ เนทันยาฮูใช้ประเด็นนี้โจมตีฝ่ายตรงข้าม โดยยืนยันว่าการจัดตั้งรัฐบาลที่พึ่งพาเสียงจากพรรคอาหรับเป็นสิ่งที่ไม่เหมาะสม พร้อมเสนอแนวคิดจัดตั้งรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติร่วมกับไอเซนคอต แต่ข้อเสนอดังกล่าวถูกปฏิเสธ

อดีตนายพลกับภาพลักษณ์ทางการเมืองใหม่

ไอเซนคอตเป็นทหารอาชีพที่มีประสบการณ์ด้านความมั่นคงมาอย่างยาวนาน และเคยดำรงตำแหน่งสูงสุดในกองทัพอิสราเอล ประสบการณ์ดังกล่าวทำให้เขาได้รับการยอมรับจากประชาชนกลุ่มหนึ่ง ซึ่งให้ความสำคัญกับความมั่นคงและการรับมือภัยคุกคามจากกลุ่มติดอาวุธ

เขายังเป็นที่รู้จักจากแนวคิดทางการทหารที่เรียกว่า หลักนิยมดาฮิยา ซึ่งตั้งชื่อตามย่านดาฮิยา ชานกรุงเบรุตของเลบานอน พื้นที่ดังกล่าวได้รับความเสียหายอย่างหนักในสงครามระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์เมื่อปี 2549 หลักนิยมนี้เน้นการใช้กำลังอย่างรุนแรงต่อพื้นที่และโครงสร้างพื้นฐานที่กลุ่มติดอาวุธใช้เป็นฐานปฏิบัติการ

แม้แนวคิดดังกล่าวสะท้อนจุดยืนด้านความมั่นคงที่แข็งกร้าว แต่ก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างต่อเนื่องจากผลกระทบต่อประชาชนและพื้นที่พลเรือน ดังนั้น ไอเซนคอตจึงต้องสร้างสมดุลระหว่างภาพลักษณ์อดีตนายทหารผู้มีความเด็ดขาด กับบทบาทนักการเมืองที่จำเป็นต้องประนีประนอมและรับฟังความคิดเห็นจากหลายฝ่าย

ความหมายต่ออนาคตของอิสราเอล

ไอเซนคอตมองว่าผลการเลือกตั้งสะท้อนความต้องการเปลี่ยนแปลงของประชาชน และเป็นสัญญาณว่าหลายคนไม่ยอมรับการบริหารประเทศภายใต้เนทันยาฮูอีกต่อไป เขายังเตือนว่าอิสราเอลกำลังสูญเสียความเชื่อมั่นจากประเทศพันธมิตรและมิตรประเทศในระดับที่น่ากังวล

หากไอเซนคอตสามารถจัดตั้งรัฐบาลได้สำเร็จ รัฐบาลชุดใหม่อาจนำเสนอแนวนโยบายที่แตกต่างจากรัฐบาลเดิม ทั้งด้านการบริหารสงคราม ความสัมพันธ์กับพันธมิตร การฟื้นฟูความเชื่อมั่นของสังคม และการแก้ปัญหาความขัดแย้งภายในประเทศ แต่รัฐบาลผสมที่รวมพรรคการเมืองหลายแนวคิดก็อาจเผชิญความเปราะบางตั้งแต่วันแรก

ขณะเดียวกัน หน่วยข่าวกรองชินเบตกำลังตรวจสอบข้อสงสัยเกี่ยวกับการแทรกแซงการเลือกตั้งจากต่างประเทศ แม้คณะกรรมการการเลือกตั้งกลางและประธานาธิบดีจะยืนยันว่าการเลือกตั้งเป็นไปอย่างชอบธรรม และยังไม่มีหลักฐานว่าความผิดปกติใดส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลคะแนน แต่ประเด็นนี้ยังอาจกลายเป็นแรงกดดันทางการเมืองในระยะต่อไป

โดยสรุป การที่ ไอเซนคอตคว้าโอกาสตั้งรัฐบาล ท้าทายเนทันยาฮู ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการเมืองอิสราเอล แต่ชัยชนะในขั้นตอนแรกยังไม่ใช่บทสรุป เขาต้องเปลี่ยนเสียงเสนอชื่อให้กลายเป็นเสียงสนับสนุนรัฐบาลจริง พร้อมรับมือกับความเห็นต่างเรื่องความมั่นคง พรรคการเมืองอาหรับ และทิศทางประเทศในช่วงสงคราม ช่วงเวลาหลายสัปดาห์ต่อจากนี้จึงจะเป็นบททดสอบว่าอดีตนายพลผู้นี้จะสร้างแนวร่วมใหม่ได้หรือไม่

สำหรับผู้ติดตามข่าวต่างประเทศ ประเด็นนี้ควรจับตาอย่างใกล้ชิด เพราะผลการเจรจาไม่ได้ส่งผลเฉพาะต่อเก้าอี้นายกรัฐมนตรีเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับเสถียรภาพของอิสราเอล ความสัมพันธ์ในตะวันออกกลาง และท่าทีของประเทศพันธมิตรทั่วโลก การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการเมืองยุคใหม่ หรืออาจนำไปสู่การเลือกตั้งซ้ำและภาวะชะงักงันที่ยืดเยื้อก็ได้

ที่มา – “ไอเซนคอต” คว้าโอกาสแรกตั้งรัฐบาลอิสราเอล เปิดเกมท้าทาย “เนทันยาฮู”