กมธ.ปปง.สอบเส้นทางสินค้ามาตรฐานต่ำ

ประเด็น กมธ.ปปง.สอบเส้นทางสินค้ามาตรฐานต่ำ กำลังได้รับความสนใจจากสังคม หลังพบข้อสงสัยว่าสินค้าที่สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ สมอ. ตรวจยึดและอายัดไว้ อาจสูญหายจากสถานที่เก็บรักษา และบางส่วนอาจกลับไปปรากฏบนแพลตฟอร์มออนไลน์อีกครั้ง เรื่องนี้ไม่ใช่เพียงปัญหาด้านการควบคุมสินค้าเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของผู้บริโภค การนำเข้าสินค้า การบังคับใช้กฎหมาย และความโปร่งใสของหน่วยงานที่รับผิดชอบ

เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2569 นายดาชัย เอกปฐพี สส.ลำปาง พรรคกล้าธรรม ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและยาเสพติด หรือ กมธ.ปปง. สภาผู้แทนราษฎร เปิดเผยหลังการประชุมว่า คณะกรรมาธิการได้เชิญ สมอ. กรมศุลกากร กรมการค้าภายใน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าชี้แจงกรณีการนำเข้าและจำหน่ายสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน โดยเฉพาะสินค้าที่ถูกตรวจยึดและอายัดไว้ก่อนหน้านี้

กมธ.ปปง.สอบเส้นทางสินค้ามาตรฐานต่ำ

จากข้อมูลเบื้องต้น พบว่าสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานมีจำนวนมากกว่า 1 ล้านชิ้น และเกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการมากกว่า 700 บริษัท คิดเป็นมูลค่าความเสียหายในระดับพันล้านบาท ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าปัญหาสินค้ามาตรฐานต่ำอาจมีขนาดใหญ่กว่าที่ประชาชนทั่วไปคาดคิด และอาจส่งผลกระทบต่อผู้บริโภคในหลายกลุ่ม ตั้งแต่เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์ในบ้าน ไปจนถึงสินค้าที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยโดยตรง

ข้อกังวลสำคัญคือ สินค้าที่ถูกอายัดบางส่วนยังคงอยู่ในโกดังของผู้ประกอบการเดิม ทั้งที่ตามหลักการควรมีระบบควบคุมและติดตามอย่างชัดเจน หากสินค้าบางรายการสูญหาย หรือถูกนำออกไปจำหน่ายผ่านช่องทางออนไลน์จริง ย่อมทำให้เกิดคำถามว่าใครเป็นผู้รับผิดชอบ และสินค้าดังกล่าวหลุดออกจากกระบวนการควบคุมได้อย่างไร

กมธ.ปปง.สอบเส้นทางสินค้ามาตรฐานต่ำและการสูญหาย

นายดาชัยระบุว่า คณะกรรมาธิการได้รับข้อมูลว่าสินค้าที่อายัดไว้ของหลายบริษัทมีจำนวนสูญหาย จึงจำเป็นต้องตรวจสอบตั้งแต่ขั้นตอนการตรวจยึด การจัดทำบัญชีของกลาง การขนส่ง การเก็บรักษา ไปจนถึงการทำลายสินค้า หากพบว่ามีการนำสินค้าออกไปขายโดยไม่ได้รับอนุญาต อาจต้องพิจารณาความรับผิดทั้งในทางวินัยและทางกฎหมายตามข้อเท็จจริง

การตรวจสอบครั้งนี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่แค่การนับจำนวนสินค้า แต่ต้องดูเอกสารประกอบทั้งหมด เช่น รายงานการตรวจยึด ภาพถ่ายสถานที่เก็บรักษา รายการสินค้า เลขที่คดี ใบรับส่งของกลาง และหลักฐานการทำลายสินค้า นอกจากนี้ยังควรตรวจสอบข้อมูลจากแพลตฟอร์มออนไลน์ เพื่อเปรียบเทียบว่าสินค้าที่ถูกอายัดมีลักษณะหรือหมายเลขตรงกับสินค้าที่นำไปประกาศขายหรือไม่

ตรวจสอบเส้นทางนำเข้าและช่องโหว่ศุลกากร

อีกประเด็นที่ กมธ.ปปง. ให้ความสำคัญคือเส้นทางการนำเข้าสินค้า หากสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานถูกนำเข้าจากต่างประเทศและผ่านพิธีการศุลกากรมาได้ ก่อนที่ สมอ. จะตรวจพบจากการล่อซื้อ ก็จำเป็นต้องตรวจสอบว่ามีช่องว่างใดในกระบวนการตรวจสอบ ตั้งแต่การสำแดงประเภทสินค้า การระบุพิกัดศุลกากร เอกสารรับรองมาตรฐาน ไปจนถึงผู้รับสินค้าและผู้กระจายสินค้าในประเทศ

การตรวจสอบควรครอบคลุมผู้เกี่ยวข้องทุกระดับ ไม่ว่าจะเป็นผู้นำเข้า เจ้าของโกดัง บริษัทขนส่ง ตัวแทนจำหน่าย นายหน้าทางธุรกิจ หรือผู้ที่ทำหน้าที่ถือครองทรัพย์สินแทนบุคคลอื่น เพราะหากมีการใช้ตัวแทนหรือนอมินีเพื่อปกปิดตัวตนของผู้ประกอบการที่แท้จริง การติดตามเส้นทางสินค้าและเส้นทางการเงินก็จะทำได้ยากขึ้น

• ตรวจสอบเอกสารนำเข้าและข้อมูลการสำแดงสินค้ากับกรมศุลกากร
• เปรียบเทียบจำนวนสินค้าที่นำเข้า สินค้าที่ตรวจยึด และสินค้าที่เหลืออยู่จริง
• ตรวจสอบเจ้าของโกดังและผู้มีอำนาจควบคุมสินค้า
• ติดตามการโฆษณาและการจำหน่ายสินค้าผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์
• ตรวจสอบเส้นทางการเงินและความเชื่อมโยงระหว่างบริษัทที่เกี่ยวข้อง

ข้อสังเกตข้อมูลการตรวจยึดต้องพิสูจน์ด้วยเอกสาร

คณะกรรมาธิการยังตั้งข้อสังเกตถึงข้อมูลการตรวจยึดของ สมอ. ที่พบว่าหลายบริษัทมีตัวเลขคล้ายกัน เช่น ตรวจยึดจำนวน 200 ชิ้น และมีมูลค่า 100,000 บาท ตัวเลขที่เหมือนกันหลายรายการอาจเป็นความผิดปกติที่ควรตรวจสอบเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม ข้อสังเกตดังกล่าวยังไม่ใช่ข้อสรุปว่ามีการกระทำผิด จึงต้องอาศัยเอกสาร พยานหลักฐาน และการลงพื้นที่เพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงอย่างรอบด้าน

การทำงานของหน่วยงานรัฐควรมีข้อมูลที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ หากมีการลงพื้นที่จริง ควรมีบันทึกการตรวจ ภาพถ่าย พิกัดสถานที่ รายชื่อเจ้าหน้าที่ และรายละเอียดของกลางอย่างครบถ้วน ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้ประชาชนมั่นใจได้ว่าการตรวจยึดเป็นไปตามขั้นตอน และช่วยป้องกันไม่ให้เกิดข้อครหาว่าสินค้าถูกนำออกจากระบบโดยไม่มีผู้รับผิดชอบ

ผลกระทบต่อผู้บริโภคและแนวทางป้องกัน

สำหรับผู้บริโภค สินค้ามาตรฐานต่ำอาจสร้างความเสียหายตั้งแต่การใช้งานไม่ได้ตามที่โฆษณา การเกิดไฟฟ้าลัดวงจร การรั่วไหลของสารอันตราย ไปจนถึงอุบัติเหตุที่กระทบต่อชีวิตและทรัพย์สิน ผู้ซื้อจึงควรตรวจสอบข้อมูลสินค้าอย่างรอบคอบ โดยเฉพาะสินค้าที่มีราคาถูกผิดปกติ ไม่มีฉลากภาษาไทย ไม่มีข้อมูลผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า และไม่แสดงเครื่องหมายมาตรฐานที่ตรวจสอบได้

ก่อนซื้อสินค้าผ่านช่องทางออนไลน์ ควรอ่านรีวิวจากผู้ใช้หลายแหล่ง ตรวจสอบชื่อร้านค้าและนโยบายคืนสินค้า รวมถึงเก็บหลักฐานการสั่งซื้อ ใบเสร็จ และภาพสินค้าไว้เสมอ หากพบสินค้าน่าสงสัยหรือได้รับสินค้าไม่ตรงตามมาตรฐาน ผู้บริโภคควรร้องเรียนต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบและป้องกันไม่ให้สินค้าเดียวกันถูกส่งต่อไปยังผู้ซื้อรายอื่น

ในระยะต่อไป อนุกรรมาธิการที่จัดตั้งขึ้นจะศึกษาการบังคับใช้กฎหมายฟอกเงิน ผลกระทบต่อประชาชนจากการใช้ตัวแทนคนกลาง และการถือครองทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับการฟอกเงิน โดยเตรียมเชิญ สมอ. ปปง. กรมการค้าภายใน กรมศุลกากร รวมถึงผู้ประกอบการที่ถูกอายัดสินค้าเข้าชี้แจงในวันที่ 29 ตุลาคม เพื่อเร่งตรวจสอบจำนวนสินค้า วิธีเก็บรักษา การสูญหาย กำหนดการทำลาย และเส้นทางการเงิน

เรื่องนี้ควรติดตามอย่างใกล้ชิด เพราะความโปร่งใสของกระบวนการตรวจยึดและอายัดสินค้าเป็นหัวใจสำคัญในการคุ้มครองผู้บริโภค หากทุกหน่วยงานทำงานร่วมกัน เปิดเผยข้อมูลที่ตรวจสอบได้ และปิดช่องว่างตั้งแต่การนำเข้าไปจนถึงการขายออนไลน์ ก็จะช่วยลดโอกาสที่สินค้ามาตรฐานต่ำจะกลับเข้าสู่ตลาดได้อีก ความเห็นส่วนตัวคือผู้บริโภคไม่ควรละเลยสินค้าที่มีราคาถูกผิดปกติ และควรช่วยกันแจ้งเบาะแสเพื่อให้ตลาดไทยปลอดภัยมากขึ้น

ที่มา – ‘กมธ.ปปง.’ สอบเส้นทางสินค้ามาตรฐานต่ำ หลังพบของกลางอายัดสูญหาย –โผล่ขายออนไลน์