กมธ.ปภ. ติงเตือนภัยล่าช้า

การแจ้งเตือนภัยถือเป็นภารกิจสำคัญที่ช่วยลดความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน โดยเฉพาะในช่วงที่ประเทศไทยต้องเผชิญกับฝนตกหนัก น้ำท่วมฉับพลัน และการระบายน้ำจากเขื่อนที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ประเด็น กมธ.ปภ. ติงเตือนภัยล่าช้า จึงได้รับความสนใจ เพราะสะท้อนให้เห็นว่าระบบเตือนภัยของภาครัฐยังมีช่องว่างที่ต้องเร่งแก้ไข เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง รวดเร็ว และนำไปใช้เตรียมตัวได้จริง

นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย สภาผู้แทนราษฎร แถลงภายหลังการประชุมว่า หน่วยงานภาครัฐที่รับผิดชอบด้านน้ำและภัยพิบัติยังทำงานร่วมกันได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ การประสานงานเชิงรุกยังไม่เพียงพอ และการสื่อสารข้อมูลบางช่วงไม่สอดคล้องกับสถานการณ์จริง ส่งผลให้ประชาชนอาจไม่ได้รับคำเตือนในเวลาที่เหมาะสม

กมธ.ปภ. ติงเตือนภัยล่าช้า

คณะกรรมาธิการติดตามสถานการณ์การระบายน้ำบริเวณท้ายเขื่อนเจ้าพระยา ซึ่งมีการปรับเพิ่มขึ้นต่อเนื่องจนอยู่ที่ระดับประมาณ 2,500 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ตัวเลขดังกล่าวทำให้หลายพื้นที่มีความเสี่ยงได้รับผลกระทบจากน้ำเอ่อล้นหรือการระบายน้ำเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม การแจ้งข้อมูลต่อประชาชนจำเป็นต้องมีความชัดเจน ไม่สร้างความสับสน และควรแจ้งล่วงหน้าให้มากที่สุดเท่าที่ทำได้

กมธ.ปภ. ติงเตือนภัยล่าช้า สะท้อนช่องว่างของระบบ

ประเด็น กมธ.ปภ. ติงเตือนภัยล่าช้า ไม่ได้หมายถึงปัญหาของเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับกระบวนการตัดสินใจ การตรวจสอบข้อมูล และการส่งต่อข่าวสารระหว่างหน่วยงาน ตั้งแต่หน่วยงานพยากรณ์อากาศ หน่วยงานด้านน้ำ ศูนย์ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ไปจนถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หากข้อมูลไม่ถูกส่งต่ออย่างเป็นระบบ แม้จะมีระบบดิจิทัลที่ทันสมัย ก็อาจไม่สามารถช่วยประชาชนได้อย่างเต็มที่

อีกประเด็นที่คณะกรรมาธิการเสนอคือ การทบทวนตัวชี้วัดหรือ KPI ของระบบเตือนภัย โดยไม่ควรวัดเพียงจำนวนข้อความที่ระบบส่งออกไป หรือวัดจากการทำงานของหน่วยงานภายในเท่านั้น แต่ควรประเมินจากผลลัพธ์ที่ประชาชนได้รับจริง เช่น ผู้ที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงได้รับข้อความครบถ้วนหรือไม่ ได้รับก่อนเกิดเหตุเพียงพอหรือไม่ และสามารถเข้าใจคำแนะนำเพื่อนำไปปฏิบัติได้หรือเปล่า

• วัดความครอบคลุมของประชาชนในพื้นที่เสี่ยง
• วัดระยะเวลาตั้งแต่ตรวจพบความเสี่ยงจนถึงการแจ้งเตือน
• ตรวจสอบว่าข้อความมีเนื้อหาชัดเจนและเข้าใจง่ายหรือไม่
• ประเมินความแม่นยำของข้อมูลและการอัปเดตสถานการณ์
• สำรวจความคิดเห็นของประชาชนหลังได้รับการแจ้งเตือน

สำหรับระบบ Cell Broadcast ซึ่งเป็นช่องทางสำคัญในการส่งข้อความเตือนภัยไปยังโทรศัพท์มือถือของประชาชน ยังพบข้อสังเกตเรื่องความล่าช้าเมื่อเทียบกับเหตุการณ์จริง รัฐบาลจึงควรเร่งปรับปรุงทั้งระบบหลังบ้าน ฐานข้อมูลพื้นที่เสี่ยง และแนวทางการอนุมัติข้อความ เพื่อให้การแจ้งเตือนสามารถส่งถึงประชาชนได้อย่างรวดเร็วที่สุด นอกจากนี้ ควรมีการซ้อมแผนและทดสอบระบบเป็นประจำ เพื่อค้นหาจุดติดขัดก่อนเกิดเหตุฉุกเฉิน

การช่วยเหลือผู้ประสบภัยก็เป็นอีกเรื่องที่ต้องดำเนินการควบคู่กัน ภาครัฐควรทำให้ประชาชนเข้าถึงเงินทดรองราชการ งบกลาง และประกันภัยพิบัติแห่งชาติได้รวดเร็วขึ้น เงื่อนไขและเอกสารรับรองที่ซับซ้อนอาจทำให้ผู้ได้รับความเสียหายต้องใช้เวลานานกว่าจะได้รับความช่วยเหลือ ดังนั้น การลดขั้นตอน ใช้ฐานข้อมูลร่วมกัน และเปิดช่องทางยื่นคำร้องแบบออนไลน์ จึงเป็นแนวทางที่ช่วยเพิ่มความคล่องตัวและลดภาระของประชาชน

ในมุมของประชาชน การติดตามข่าวสารจากช่องทางทางการยังเป็นสิ่งจำเป็น โดยควรตรวจสอบข้อมูลจากหน่วยงานที่น่าเชื่อถือ ไม่ส่งต่อข่าวที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน และเตรียมแผนอพยพของครอบครัวไว้ล่วงหน้า อย่างไรก็ตาม ความรับผิดชอบหลักในการเตือนภัยยังต้องอยู่ที่ภาครัฐ เพราะหน่วยงานมีข้อมูล เครื่องมือ และอำนาจในการประเมินความเสี่ยงที่ครบถ้วนกว่า

คณะกรรมาธิการมีกำหนดประชุมนัดถัดไปในวันที่ 8 ตุลาคม 2569 เวลา 09.30 น. โดยจะเชิญผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กรมอุตุนิยมวิทยา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาหารือ เพื่อสรุปบทเรียนและกำหนดแนวทางจัดการสาธารณภัยในพื้นที่กรุงเทพมหานคร การประชุมครั้งนี้จึงอาจเป็นโอกาสสำคัญในการผลักดันให้การทำงานของทุกหน่วยงานเป็นไปในทิศทางเดียวกัน

ท้ายที่สุด ประเด็น กมธ.ปภ. ติงเตือนภัยล่าช้า ควรถูกนำไปสู่การปรับปรุงที่เห็นผลจริง ไม่ใช่เพียงการแลกเปลี่ยนข้อกังวลในที่ประชุมเท่านั้น ระบบเตือนภัยที่ดีต้องเข้าถึงคนทุกกลุ่ม แจ้งข้อมูลตรงเวลา และช่วยให้ประชาชนตัดสินใจได้อย่างปลอดภัย หากภาครัฐปรับ KPI ให้สะท้อนประสบการณ์ของประชาชน พร้อมเปิดเผยผลการประเมินอย่างโปร่งใส ก็จะช่วยสร้างความเชื่อมั่นและลดความสูญเสียจากภัยพิบัติได้ในระยะยาว ติดตามข้อมูลจากหน่วยงานทางการและเตรียมพร้อมตั้งแต่วันนี้ เพื่อความปลอดภัยของทุกคนในครอบครัว

ที่มา – ‘กมธ.ปภ.’ ติงเตือนภัยล่าช้า เสนอปรับ KPI วัดผลจากความทั่วถึง – ประสิทธิภาพ ที่ประชาชนได้รับจริง