การทูตไร้กระดูกสันหลัง ทิ้งคนไทยจริงหรือ

ประเด็น การทูตไร้กระดูกสันหลัง ทิ้งคนไทย กลายเป็นคำวิจารณ์ที่ถูกจับตามอง หลังมีการหารือความร่วมมือระหว่างไทยกับจีนเพื่อแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำโขง โดยมีข้อมูลว่าพบสารหนูและโลหะหนักในระดับสูงกว่าค่ามาตรฐานความปลอดภัย ประเด็นนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะเรื่องสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงความรับผิดชอบของรัฐบาลไทยต่อสุขภาพ ชีวิต และอนาคตของประชาชนในพื้นที่ภาคเหนือ

นายสรศักดิ์ สมไกรสรกิจ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน แสดงความคิดเห็นว่า ภาพความสัมพันธ์ไทย-จีนในฐานะประเทศพี่น้องอาจดูอบอุ่นและเป็นมิตร แต่ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศควรตั้งอยู่บนผลประโยชน์ของประชาชนและกติกาสากล ไม่ใช่เพียงถ้อยคำสวยหรูหรือพิธีการทางการทูต หากประชาชนไทยยังต้องใช้น้ำที่ปนเปื้อนสารพิษ คำถามสำคัญคือ รัฐบาลกำลังปกป้องประชาชนอย่างจริงจังเพียงใด

การทูตไร้กระดูกสันหลัง ทิ้งคนไทย หรือยังแก้ปัญหาไม่ตรงจุด

ข้อมูลที่ถูกนำเสนอระบุว่า แม่น้ำกกและแม่น้ำสายมีสารหนูสูงกว่าค่ามาตรฐานขององค์การอนามัยโลกหลายเท่า รวมถึงมีโลหะหนักตกค้างในระดับที่น่ากังวล สารปนเปื้อนเหล่านี้อาจส่งผลต่อระบบประสาท ไต ผิวหนัง และสุขภาพของประชาชนในระยะยาว โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่ต้องใช้น้ำจากแหล่งธรรมชาติในการดำรงชีวิต

ต้นตอของปัญหาถูกเชื่อมโยงกับการทำเหมืองแร่หายากในเมียนมา ซึ่งมีการใช้สารเคมีเพื่อสกัดแร่และนำไปใช้ในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี เช่น รถยนต์ไฟฟ้าและแผงโซลาร์เซลล์ เมื่อของเสียจากเหมืองไหลลงสู่ลำน้ำ ผลกระทบจึงไม่ได้หยุดอยู่แค่ในพื้นที่เหมือง แต่ขยายมายังแม่น้ำสาย แม่น้ำกก และแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำคัญของประชาชนหลายประเทศ

การทูตไร้กระดูกสันหลัง ทิ้งคนไทยจากการแก้ปัญหาสารพิษ

ข้อวิจารณ์ที่สำคัญคือ ผลลัพธ์จากการหารือไทย-จีนอาจยังจำกัดอยู่ที่การลงนามบันทึกความเข้าใจ หรือ MOU เพื่อจัดตั้งห้องทดลองตรวจสอบคุณภาพน้ำ แม้ห้องแล็บจะมีความจำเป็นต่อการเก็บข้อมูลและยืนยันระดับสารพิษ แต่ประชาชนจำนวนมากมองว่านี่เป็นเพียงขั้นตอนตรวจสอบ ไม่ใช่การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ

ชาวบ้านต้องการมากกว่าผลตรวจซ้ำว่ามีน้ำปนเปื้อนสารหนูในระดับใด พวกเขาต้องการมาตรการหยุดการไหลเข้าของสารพิษ การฟื้นฟูแหล่งน้ำ การจัดหาน้ำสะอาด และการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบอย่างเป็นรูปธรรม รัฐบาลจึงควรสื่อสารให้ชัดเจนว่า ห้องทดลองจะนำไปสู่การดำเนินการใด ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบ และประชาชนจะได้รับความช่วยเหลือเมื่อใด

การทูตไร้กระดูกสันหลัง ทิ้งคนไทย ไม่ควรเป็นเพียงวาทกรรมทางการเมือง แต่ควรเป็นคำเตือนให้รัฐบาลทบทวนท่าทีในการเจรจาระหว่างประเทศ ประเทศไทยจำเป็นต้องรักษาความสัมพันธ์กับจีนและประเทศเพื่อนบ้าน แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องกล้าปกป้องสิทธิของประชาชนอย่างตรงไปตรงมา การเป็นมิตรที่ดีไม่ได้หมายถึงการยอมรับทุกเงื่อนไข หรือหลีกเลี่ยงคำถามที่อาจกระทบความสัมพันธ์

แนวทางที่รัฐบาลควรเร่งดำเนินการ

การแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำจำเป็นต้องทำหลายด้านพร้อมกัน ไม่ใช่พึ่งพาการตรวจวัดเพียงอย่างเดียว แนวทางสำคัญที่ควรดำเนินการ ได้แก่

• ตรวจสอบต้นตออย่างเป็นอิสระ: เปิดเผยข้อมูลแหล่งกำเนิดสารพิษและเส้นทางการปนเปื้อนต่อสาธารณะ
• เจรจากับจีนและเมียนมาอย่างจริงจัง: ขอให้ควบคุมบริษัท กลุ่มทุน และการส่งออกสารเคมีที่เกี่ยวข้องกับเหมืองผิดกฎหมาย
• ใช้หลักผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่าย: ผลักดันให้ผู้ที่สร้างความเสียหายรับผิดชอบค่าเยียวยาและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม
• ดูแลสุขภาพประชาชน: ตรวจสุขภาพกลุ่มเสี่ยง จัดหาน้ำสะอาด และติดตามผลกระทบระยะยาว
• เปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใส: รายงานผลตรวจคุณภาพน้ำและความคืบหน้าการเจรจาให้ประชาชนเข้าถึงได้

นอกจากนี้ รัฐบาลควรตั้งคณะทำงานร่วมที่มีนักวิทยาศาสตร์ นักกฎหมาย ตัวแทนชุมชน และหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมเข้าร่วมอย่างแท้จริง การตัดสินใจที่เกี่ยวข้องกับลุ่มน้ำข้ามพรมแดนควรมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์และรับฟังเสียงของคนในพื้นที่ ไม่ควรปล่อยให้ประชาชนเป็นเพียงผู้รอรับผลกระทบจากข้อตกลงที่พวกเขาไม่มีส่วนร่วม

ความสัมพันธ์ไทย-จีนจะยั่งยืนได้ก็ต่อเมื่อความร่วมมือนั้นสร้างประโยชน์อย่างสมดุล หากฝ่ายหนึ่งได้รับวัตถุดิบและผลกำไร แต่อีกฝ่ายต้องรับสารพิษและความเสี่ยงด้านสุขภาพ ย่อมไม่ใช่ความร่วมมือที่เป็นธรรม รัฐบาลไทยจึงต้องแสดงจุดยืนที่ชัดเจนว่า สิ่งแวดล้อมและชีวิตประชาชนไม่ควรถูกใช้เป็นต้นทุนของการพัฒนาเศรษฐกิจหรือการรักษาภาพลักษณ์ทางการทูต

ท้ายที่สุด ประชาชนควรติดตามผลการตรวจคุณภาพน้ำและการเจรจาระหว่างประเทศอย่างใกล้ชิด พร้อมเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐเปิดเผยข้อมูลที่ตรวจสอบได้ การแก้ปัญหาครั้งนี้จะสะท้อนว่ารัฐบาลไทยเลือกยืนอยู่ข้างความปลอดภัยของประชาชน หรือเลือกเพียงรักษาคำพูดที่สวยงามบนเวทีระหว่างประเทศ ถึงเวลาแล้วที่การทูตไทยต้องมีจุดยืน ปกป้องคนไทย และทำให้ผู้ก่อมลพิษรับผิดชอบอย่างแท้จริง

ที่มา – สส.ส้ม ซัด การทูตไร้กระดูกสันหลัง ทิ้งคนไทย หารือไทย-จีน แก้สารพิษ ได้แค่ตั้งแลปร่วม