จีนจ่อจำกัดส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ขั้นสูง

จีนกำลังพิจารณามาตรการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ขั้นสูง โดยให้เหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ ความเคลื่อนไหวครั้งนี้ได้รับความสนใจจากภาคพลังงานทั่วโลก เพราะจีนเป็นหนึ่งในศูนย์กลางสำคัญของอุตสาหกรรมแผงพลังงานแสงอาทิตย์ และมีบทบาทตั้งแต่การผลิตวัตถุดิบ อุปกรณ์ ไปจนถึงเทคโนโลยีสำหรับโรงงานผลิตเซลล์แสงอาทิตย์

กระทรวงพาณิชย์จีนเสนอเพิ่มเทคโนโลยี 12 รายการที่เกี่ยวข้องกับการผลิตอุปกรณ์พลังงานแสงอาทิตย์เข้าไปในบัญชีควบคุมการส่งออก มาตรการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการปรับปรุงกฎควบคุมเทคโนโลยีในวงกว้าง ซึ่งยังครอบคลุมเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีชีวภาพด้วย

จีนจ่อจำกัดส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ขั้นสูง

จีนระบุว่า เทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์ถูกนำไปใช้ในภาคส่วนที่มีความอ่อนไหวมากขึ้น ทั้งกิจการด้านอวกาศและการป้องกันประเทศ จึงจำเป็นต้องเพิ่มการกำกับดูแล เพื่อป้องกันไม่ให้เทคโนโลยีถูกนำไปใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม หรือถ่ายโอนไปยังหน่วยงานที่อยู่นอกเหนือการควบคุม

ก่อนหน้านี้ เมื่อเดือนเมษายน เจ้าหน้าที่จีนได้หารือเบื้องต้นกับผู้ผลิตเกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการจำกัดการส่งออกเทคโนโลยีขั้นสูงสำหรับการผลิตแผงโซลาร์เซลล์ หากข้อเสนอนี้มีผลบังคับใช้ บริษัทต่างชาติอาจต้องปรับแผนลงทุนและการขยายกำลังการผลิต โดยเฉพาะโครงการที่กำลังเตรียมสร้างโรงงานในสหรัฐ

ผลกระทบจากการจำกัดส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ขั้นสูง

หนึ่งในบริษัทที่อาจได้รับผลกระทบคือเทสลา ซึ่งมีแผนเกี่ยวข้องกับการขยายธุรกิจพลังงานและการผลิตอุปกรณ์โซลาร์เซลล์ในต่างประเทศ การควบคุมเทคโนโลยีอาจทำให้บริษัทต่าง ๆ ต้องมองหาแหล่งเทคโนโลยีใหม่ เพิ่มงบประมาณด้านการวิจัย หรือใช้เวลานานขึ้นในการพัฒนาโรงงานให้สามารถผลิตได้ด้วยตัวเอง

จีนยังเคยจำกัดการส่งออกเทคโนโลยีการผลิตอุปกรณ์พลังงานแสงอาทิตย์ไปยังอินเดียมาก่อน นักวิเคราะห์มองว่า รัฐบาลปักกิ่งต้องการรักษาความเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมนี้ ขณะที่อินเดียกำลังเร่งพัฒนาฐานการผลิตภายในประเทศ เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้าจากจีน

เทคโนโลยีที่อาจถูกควบคุมหรือห้ามส่งออกมีความสำคัญต่อห่วงโซ่อุปทานพลังงานแสงอาทิตย์ทั่วโลก โดยอาจรวมถึงกระบวนการผลิตแผ่นเวเฟอร์บางประเภท เซลล์แสงอาทิตย์ชนิดเพอรอฟสไกต์ เซลล์แบบแทนดัม และเทคโนโลยีผลิตโพลีซิลิคอนด้วยระบบฟลูอิไดซ์เบดขนาดใหญ่

• เทคโนโลยีเพอรอฟสไกต์: มีศักยภาพช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเปลี่ยนพลังงานแสงเป็นไฟฟ้า และอาจเป็นทางเลือกสำคัญของแผงรุ่นใหม่
• เซลล์แบบแทนดัม: ผสานชั้นเพอรอฟสไกต์เข้ากับซิลิคอน เพื่อรับพลังงานจากแสงอาทิตย์ได้ครอบคลุมช่วงสเปกตรัมมากขึ้น
• โพลีซิลิคอนระบบฟลูอิไดซ์เบด: เป็นกระบวนการผลิตวัตถุดิบที่มีต้นทุนต่ำกว่า และใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพเมื่อเทียบกับกระบวนการซีเมนส์
• เทคโนโลยี TOPCon, HJT และ XBC: อาจถูกจำกัดการส่งออก แต่ยังไม่ถึงขั้นห้ามส่งออกโดยสิ้นเชิง

กระทรวงพาณิชย์จีนยืนยันว่า เป้าหมายของการควบคุมการส่งออกคือการป้องกันไม่ให้เทคโนโลยีหลุดพ้นจากการกำกับดูแล หรือถูกเผยแพร่ไปใช้อย่างไม่เหมาะสม พร้อมย้ำว่ายังต้องการรักษาการแลกเปลี่ยนและความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกับนานาประเทศตามปกติ

ในช่วงที่บัญชีควบคุมการส่งออกฉบับใหม่ยังไม่มีผลบังคับใช้ ผู้ส่งออกจะต้องลงทะเบียนการถ่ายทอดเทคโนโลยีบางประเภทไปยังต่างประเทศ ขณะเดียวกัน จีนเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนต่อข้อเสนอดังกล่าวจนถึงวันที่ 15 พฤศจิกายน ก่อนพิจารณาขั้นตอนต่อไป

หากมาตรการนี้มีผลจริง ตลาดโซลาร์เซลล์อาจเผชิญการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ ทั้งด้านต้นทุน ระยะเวลาส่งมอบ และการกระจายฐานการผลิต หลายประเทศอาจเร่งลงทุนพัฒนาเทคโนโลยีภายในประเทศเพื่อสร้างความมั่นคงด้านพลังงานและลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาซัพพลายเออร์รายเดียว

โดยสรุป จีนจ่อจำกัดส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ขั้นสูงเพื่อดูแลความมั่นคงและรักษาการควบคุมเทคโนโลยีสำคัญ แต่ผลลัพธ์ของมาตรการนี้อาจสะเทือนไปถึงผู้ผลิตแผงโซลาร์เซลล์ นักลงทุน และนโยบายพลังงานสะอาดทั่วโลก ผู้ประกอบการจึงควรติดตามประกาศอย่างใกล้ชิด พร้อมเตรียมแผนจัดหาเทคโนโลยีและวัตถุดิบจากหลายแหล่งเพื่อรับมือกับความไม่แน่นอน

ที่มา – จีนจ่อจำกัดส่งออกจำกัดเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ขั้นสูง อ้างเรื่องความมั่นคง