ยกเลิก CI หยุดจ่ายเงินรัฐบาลพม่า

ประเด็น ยกเลิก CI หยุดจ่ายเงินรัฐบาลพม่า กลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง หลังนายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน ตั้งคำถามถึงความเหมาะสมของศูนย์ CI หรือศูนย์ออกเอกสารรับรองบุคคลสำหรับแรงงานจากเมียนมา โดยมองว่าระบบดังกล่าวอาจไม่สามารถยืนยันสัญชาติได้อย่างสมบูรณ์ และยังเกี่ยวข้องกับการส่งเงินออกจากประเทศไทย

ยกเลิก CI หยุดจ่ายเงินรัฐบาลพม่า เพื่อรักษาอธิปไตย

นายสหัสวัตระบุว่า เอกสาร CI ไม่ใช่เอกสารที่ยืนยันสัญชาติเมียนมาได้อย่างสมบูรณ์ ตามข้อมูลที่สถานเอกอัครราชทูตเมียนมาเคยชี้แจงไว้ หากเอกสารดังกล่าวไม่สามารถพิสูจน์สัญชาติได้อย่างชัดเจน จึงเกิดคำถามว่าประเทศไทยจำเป็นต้องดำเนินการผ่านระบบนี้ต่อไปหรือไม่ เพราะนอกจากมีขั้นตอนซับซ้อนแล้ว ยังมีค่าใช้จ่ายและอาจสร้างภาระให้กับแรงงาน นายจ้าง รวมถึงหน่วยงานรัฐของไทย

ข้อเสนอ ยกเลิก CI หยุดจ่ายเงินรัฐบาลพม่า จึงไม่ได้หมายถึงการปล่อยให้แรงงานข้ามชาติอยู่นอกระบบ แต่เป็นการปรับมาใช้ระบบที่ประเทศไทยสามารถตรวจสอบและบริหารจัดการได้ด้วยตัวเอง โดยเฉพาะข้อมูลอัตลักษณ์บุคคล เช่น ลายนิ้วมือ ภาพใบหน้า และข้อมูลชีวมิติอื่น ๆ ซึ่งสามารถเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองได้

ยกเลิก CI หยุดจ่ายเงินรัฐบาลพม่า กับการจัดทำฐานข้อมูลแรงงาน

แนวคิดสำคัญคือการให้หน่วยงานไทยจัดทำฐานข้อมูลแรงงานข้ามชาติด้วยตนเอง หากแรงงานคนใดเคยมีประวัติอยู่ในระบบ มีนายจ้างชัดเจน และสามารถตรวจสอบตัวบุคคลได้ ก็จะช่วยให้การต่ออายุสถานะเป็นไปอย่างต่อเนื่องมากขึ้น ฐานข้อมูลชีวมิติยังช่วยป้องกันปัญหาการเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุลแล้วเดินทางกลับเข้าประเทศ เพราะเจ้าหน้าที่สามารถตรวจสอบตัวบุคคลจากข้อมูลเดิมได้

แนวทางนี้เคยเกิดขึ้นในประเทศไทยมาแล้ว โดยในปี 2547 ไทยเคยเปิดขึ้นทะเบียนแรงงานข้ามชาติครั้งใหญ่แบบฝ่ายเดียว และในปี 2557 มีการจัดตั้งศูนย์ One Stop Service เพื่อให้แรงงานขึ้นทะเบียน ทำประวัติ ตรวจสุขภาพ รับบัตรประจำตัว และขอใบอนุญาตทำงานชั่วคราวได้ โดยไม่ต้องรอการพิสูจน์สัญชาติจากประเทศต้นทาง ประสบการณ์ดังกล่าวสะท้อนว่าไทยมีศักยภาพในการวางระบบขึ้นทะเบียนแรงงานของตัวเอง

ข้อเสนอจัดการแรงงานข้ามชาติอย่างเป็นระบบ

ภายใต้กฎหมายไทยยังมีช่องทางรองรับการทำงานของคนต่างด้าว โดยพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 มาตรา 63/2 เปิดให้คณะรัฐมนตรีกำหนดแนวทางอนุญาตให้คนต่างด้าวบางกลุ่มทำงานได้ เมื่อได้รับอนุญาตให้พำนักหรือได้รับการยกเว้นตามกฎหมายคนเข้าเมือง ทั้งนี้ ใบอนุญาตทำงานสามารถมีอายุได้ไม่เกิน 2 ปี

• เปิดให้แรงงานที่อยู่ในระบบเดิมต่อสถานะได้ โดยตรวจสอบประวัติ นายจ้าง และตัวบุคคล
• นำระบบ One Stop Service กลับมาใช้ เพื่อให้แรงงานตรวจสุขภาพ ยืนยันตัวตน และรับเอกสารได้ในจุดเดียว
• อนุญาตให้ผู้ที่ยื่นเอกสารตามกำหนดทำงานต่อได้ระหว่างรอผล เพื่อไม่ให้กลายเป็นแรงงานผิดกฎหมายจากความล่าช้าของระบบ
• ปรับระบบผ่อนผันชั่วคราวให้เป็นการต่อสถานะอย่างต่อเนื่อง สำหรับผู้ที่มีนายจ้างถูกต้องและปฏิบัติตามเงื่อนไข

การมีระบบที่ชัดเจนจะช่วยลดปัญหาแรงงานขาดแคลน ลดช่องว่างการเรียกรับผลประโยชน์ และทำให้นายจ้างสามารถวางแผนการจ้างงานได้ดีขึ้น ขณะเดียวกันแรงงานก็จะมีสถานะถูกต้องและเข้าถึงสิทธิพื้นฐานตามกฎหมายไทยได้มากกว่าเดิม

อธิปไตยไทยกับเงินและภาษีของแรงงาน

อีกประเด็นที่ถูกตั้งคำถามคือการปล่อยให้หน่วยงานของรัฐบาลเมียนมาเข้ามาดำเนินการบนแผ่นดินไทย โดยที่หน่วยงานไทยอาจไม่ได้เข้าไปกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด หากเกิดการเรียกเก็บเงิน ข่มขู่ หรือปัญหาภายในศูนย์ CI ผู้ได้รับผลกระทบอาจไม่รู้ว่าจะร้องเรียนกับหน่วยงานใด ดังนั้น การบริหารจัดการควรอยู่ภายใต้การกำกับของไทยอย่างชัดเจน เพื่อรักษาอำนาจอธิปไตยและคุ้มครองแรงงานทุกคน

ด้านเศรษฐกิจ นายสหัสวัตคัดค้านแนวคิดการส่งเงินกลับ 25 เปอร์เซ็นต์ของรายได้ เพราะเห็นว่าเงินดังกล่าวควรหมุนเวียนอยู่ในระบบเศรษฐกิจไทย ซึ่งกำลังเผชิญภาวะชะลอตัว เงินที่แรงงานใช้จ่ายในประเทศช่วยสนับสนุนร้านค้า ชุมชน และธุรกิจท้องถิ่น นอกจากนี้ยังมีประเด็นเรื่องภาษีและอนุสัญญาป้องกันการเก็บภาษีซ้อนระหว่างไทยกับเมียนมา โดยหลักทั่วไป รายได้ที่เกิดจากการทำงานในประเทศใดควรอยู่ภายใต้กฎหมายและระบบภาษีของประเทศนั้น

โดยสรุป ข้อเสนอ ยกเลิก CI หยุดจ่ายเงินรัฐบาลพม่า มุ่งให้ไทยมีระบบบริหารแรงงานข้ามชาติที่เป็นอิสระ โปร่งใส และตรวจสอบได้ การเปลี่ยนแปลงควรดำเนินการอย่างรอบคอบ ไม่กระทบแรงงานที่อยู่ในระบบ และต้องมีมาตรการเปลี่ยนผ่านที่ชัดเจน ความเห็นต่างในเรื่องนี้ควรนำไปสู่การถกเถียงด้วยข้อมูล เพื่อให้ประเทศไทยรักษาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ความมั่นคง และอธิปไตยได้อย่างสมดุล

หากภาครัฐสามารถพัฒนาระบบขึ้นทะเบียนที่มีประสิทธิภาพ พร้อมคุ้มครองสิทธิแรงงานและควบคุมการจัดเก็บข้อมูลอย่างเหมาะสม ประเทศไทยก็จะลดการพึ่งพาหน่วยงานต่างชาติได้ในระยะยาว และสร้างระบบแรงงานที่เป็นธรรมต่อทุกฝ่าย

ที่มา – ‘สหัสวัต’ จี้ต้องยกเลิก CI หยุดจ่ายเงินรัฐบาลพม่า-รักษาอธิปไตยเศรษฐกิจ