“เนติวิทย์”เสี่ยงคุก ศาลรธน.ยัน พรบ.ทหารไม่ขัดรธน
ข่าวใหญ่ในวงการกฎหมายและการเมืองไทย เมื่อ “เนติวิทย์”เสี่ยงคุก หลังศาลรธน.มีมติเอกฉันท์’พ.ร.บ.รับราชการทหาร’ไม่ขัดรธน.” คำวินิจฉัยนี้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2569 โดยศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์ว่ามาตรา 27 และมาตรา 45 ของ พ.ร.บ.รับราชการทหาร พ.ศ. 2567 ไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 วรรคหนึ่ง และมาตรา 31 ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคดีของนายเนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล นักกิจกรรมชื่อดัง
“เนติวิทย์”เสี่ยงคุก หลังศาลรธน.มีมติเอกฉันท์’พ.ร.บ.รับราชการทหาร’ไม่ขัดรธน.
เหตุการณ์นี้สืบเนื่องจากคดีหมายเลขดำที่ อ.3118/2568 ที่ศาลแขวงสมุทรปราการ เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2567 นายเนติวิทย์เดินทางไปยังเทศบาลบางปู จังหวัดสมุทรปราการ เพื่อเข้ารับการตรวจเลือกทหารกองเกิน แต่เขาเลือกที่จะอ่านแถลงการณ์อารยะขัดขืน โดยยืนยันว่าการเกณฑ์ทหารแบบบังคับขัดหลักสิทธิมนุษยชน สร้างความเหลื่อมล้ำ และไม่ส่งเสริมความเสมอภาคของพลเมืองไทย ทุกคนควรมีสิทธิเลือกว่าจะรับราชการทหารหรือไม่
พื้นหลังคดีและการส่งเรื่องสู่ศาลรธน.
หลังจากนั้น ศาลแขวงสมุทรปราการสืบพยานเสร็จสิ้นเมื่อ 11 กันยายน 2568 นายเนติวิทย์ยื่นคำร้องขอให้ศาลส่งประเด็นกฎหมายไปยังศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า มาตรา 27 และ 45 ของ พ.ร.บ.รับราชการทหาร (ซึ่งกำหนดให้ชายไทยอายุ 18 ปีขึ้นไปต้องมาตรวจเลือก และกำหนดโทษหากหลีกเลี่ยง) ขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่ คำวินิจฉัยล่าสุดยืนยันว่าไม่ขัด ทำให้คดีเดินหน้าต่อ และนายเนติวิทย์เสี่ยงรับโทษจำคุก
รายละเอียดมาตรา 27 และมาตรา 45 ใน พ.ร.บ.รับราชการทหาร พ.ศ. 2567
มาตรา 27 กำหนดให้ทหารกองเกินที่ถูกเรียกต้องมารับการตรวจเลือก โดยนำใบสำคัญทหาร บัตรประชาชน และหลักฐานการศึกษามา หากไม่มา ไม่เข้ารับการตรวจ หรือไม่อยู่จนจบ ถือว่าหลีกเลี่ยง เว้นแต่กรณีดังนี้:
- (1) ข้าราชการที่ได้รับคำสั่งราชการสำคัญหรือต่างประเทศ
- (2) นักเรียนศึกษาต่างประเทศตามกฎกระทรวง
- (3) ผู้ปฏิบัติงานในสถานที่ราชการหรือโรงงานที่เกี่ยวข้องกับการรบ
- (4) ผู้ปฏิบัติงานร่วมกับหน่วยทหารในราชการสนาม
- (5) เหตุสุดวิสัย
- (6) ไปตรวจเลือกที่อื่น
- (7) ป่วย โดยมีผู้ใหญ่เชื่อถือได้แจ้งแทน กรณี (1)-(4) ต้องได้รับผ่อนผันจาก รมว.มหาดไทย
ส่วนมาตรา 45 ระบุโทษสำหรับผู้หลีกเลี่ยง ขัดขืนไม่มาตรวจเลือก หรือไม่เข้ารับราชการทหารกองประจำการ รวมถึงผู้ที่รับราชการแทนผู้อื่น หรือรับสินบนช่วยเหลือให้หลีกเลี่ยง โดยต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี
คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญนี้ยืนยันความชอบธรรมของกฎหมายเกณฑ์ทหาร ซึ่งเป็นหน้าที่พลเมืองตามประเพณีไทยมานาน แม้จะมีเสียงวิจารณ์เรื่องสิทธเสรีภาพ แต่ศาลเห็นว่าสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญที่สมดุลระหว่างสิทธิส่วนบุคคลและหน้าที่สาธารณะ
สำหรับ “เนติวิทย์”เสี่ยงคุก หลังศาลรธน.มีมติเอกฉันท์’พ.ร.บ.รับราชการทหาร’ไม่ขัดรธน.” นี่อาจเป็นจุดเปลี่ยนในการเคลื่อนไหวต่อต้านเกณฑ์ทหารของเขา ในอนาคต นักกิจกรรมอาจหาทางอื่น เช่น ล็อบบี้แก้กฎหมายให้สมัครใจมากขึ้น
ความเห็นส่วนตัว: การเกณฑ์ทหารยังจำเป็นในฐานะการฝึกวินัยและสามัคคีชาติ แต่ควรปรับปรุงให้ลดความเหลื่อมล้ำ เช่น เพิ่มทางเลือกบริการชาติแทน หากคุณเป็นชายไทยวัยเกณฑ์ ควรศึกษากฎหมายให้ดีและเตรียมตัวให้พร้อม เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาแบบนี้ อ่านข่าวกฎหมายเพิ่มเติมได้ที่บล็อกเรา!
ที่มา – “เนติวิทย์”เสี่ยงคุก หลังศาลรธน.มีมติเอกฉันท์’พ.ร.บ.รับราชการทหาร’ไม่ขัดรธน.