เมืองน่านเปิด “ห้องเรียนที่มีชีวิต” ปลูกฝังภูมิปัญญา 6 ด้าน

เมืองน่านเปิด “ห้องเรียนที่มีชีวิต” ปลูกฝังภูมิปัญญา 6 ด้าน จากอนุบาลถึงมหาวิทยาลัย

กระแสการอนุรักษ์วัฒนธรรมกำลังเข้มข้นขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะที่จังหวัดน่าน ที่ล่าสุดได้มีการนำเอาภูมิปัญญาท้องถิ่นมาบูรณาการเข้ากับระบบการศึกษาอย่างเต็มรูปแบบ จนเกิดเป็นโครงการที่เรียกว่า “เมืองน่านเปิด “ห้องเรียนที่มีชีวิต” ปลูกฝังภูมิปัญญา 6 ด้าน จากอนุบาลถึงมหาวิทยาลัย” เพื่อสร้างรากฐานที่แข็งแกร่งให้กับคนรุ่นใหม่ โดยเป็นการดึงเอาอัตลักษณ์ของเมืองน่านมาถ่ายทอดตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนถึงมหาวิทยาลัยอย่างเป็นระบบ

ในระดับอนุบาลและประถมศึกษา สถานศึกษากว่าร้อยละ 50 ได้นำวิถีชีวิตดั้งเดิม เช่น การทอผ้า งานหัตถกรรมพื้นบ้าน และการทำตุง มาเป็นส่วนหนึ่งของบทเรียน ยกตัวอย่างเช่น โรงเรียนดรุณวิทยาที่เปิดสอนวิชา “ผ้าน่าน” ให้นักเรียนได้ลองสร้างสมุดบันทึกลายผ้า ซึ่งเป็นการปลูกฝังความภาคภูมิใจตั้งแต่ยังเล็ก เพื่อให้เด็กๆ ได้ซึมซับคุณค่าของงานฝีมือในท้องถิ่นตัวเอง

ทำความรู้จักกับการต่อยอดความรู้ในระดับที่สูงขึ้น

เมื่อเข้าสู่ระดับมัธยมศึกษา ทางสถานศึกษาได้บวกความรู้ด้านการตลาดออนไลน์และเทคโนโลยีเข้าไป เช่น โรงเรียนมัธยมป่ากลางที่มีการพัฒนากระเป๋าผ้าเขียนเทียนเพื่อจำหน่ายออนไลน์ หรือในระดับอาชีวศึกษาและมหาวิทยาลัย ก็มีการเปิดหลักสูตรระยะสั้นที่เข้มข้นขึ้น อาทิ ผลิตภัณฑ์จากตอกไม้ไผ่ และจิตรกรรมฝาผนังสกุลช่างน่าน ที่เปิดสอนที่วิทยาลัยชุมชนน่าน โดยมีผู้เรียนจบหลักสูตรไปแล้วกว่า 688 คน ซึ่งหลักสูตรเหล่านี้คือหัวใจสำคัญของ เมืองน่านเปิด “ห้องเรียนที่มีชีวิต” ปลูกฝังภูมิปัญญา 6 ด้าน จากอนุบาลถึงมหาวิทยาลัย ที่ช่วยเปลี่ยนความรู้ให้กลายเป็นอาชีพที่มั่นคง

นอกจากนี้ ยังมีหลักสูตรน่านศึกษา 4 ชุดความรู้สำคัญที่ครอบคลุมถึง:

• ภูมิทัศน์และวัฒนธรรมน่าน
• ประวัติศาสตร์และมรดกน่านศึกษา
• น่านเมืองสร้างสรรค์
• การปลูกฝังภูมิปัญญา 6 ด้าน (เครื่องปั้นดินเผา, เครื่องเงิน, ผ้าทอ, จักสาน, จิตรกรรม, แกะสลัก)

การผลักดันให้เกิดพื้นที่สร้างสรรค์อย่าง Nan Creative Hub ยังถือเป็นกุญแจสำคัญที่เชื่อมโยงปราชญ์ท้องถิ่น ศิลปิน และคนรุ่นใหม่เข้าด้วยกัน เพื่อให้งานหัตถกรรมของน่านไม่ถูกลืมเลือนไปตามกาลเวลา การกระทำนี้ถือเป็นแบบอย่างที่ดีในการจัดการศึกษาที่ยึดโยงกับวิถีชีวิตชุมชนจริงๆ

การที่น่านให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ ไม่เพียงแต่จะช่วยรักษาวัฒนธรรมไว้ให้ลูกหลานเท่านั้น แต่ยังพิสูจน์ให้เห็นว่าการศึกษาเชิงสร้างสรรค์สามารถสร้างอาชีพและรายได้จริงให้กับคนในจังหวัด นับเป็นโมเดลที่น่ายกย่องและน่าศึกษาเป็นอย่างยิ่งสำหรับเมืองอื่นๆ ที่มีทุนทางวัฒนธรรมเช่นกัน หากเราช่วยกันปลูกฝังความรู้เหล่านี้ไปพร้อมกับการปรับตัวให้ทันโลก น่านจะยังคงเป็นเมืองที่เต็มไปด้วยชีวิตชีวาและเสน่ห์ของภูมิปัญญาอย่างยั่งยืนแน่นอน

ที่มา – เมืองน่านเปิด “ห้องเรียนที่มีชีวิต” ปลูกฝังภูมิปัญญา 6 ด้าน จากอนุบาลถึงมหาวิทยาลัย