เลยประกาศเขตควบคุมไฟป่าทั่วทุกหมู่บ้าน
จังหวัดเลยเตรียมรับมือฤดูแล้งและปัญหามลพิษทางอากาศ ด้วยการประกาศให้พื้นที่ทุกหมู่บ้านในจังหวัดเป็น เขตควบคุมไฟป่า เพื่อป้องกันการเกิดไฟป่า ลดหมอกควัน และบรรเทาผลกระทบจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก หรือ PM 2.5 ที่อาจส่งผลต่อสุขภาพของประชาชนในวงกว้าง
เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม นายชัยพจน์ จรูญพงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเลย ได้ลงนามในประกาศจังหวัดเลย เรื่องการกำหนดเขตควบคุมไฟป่า และขอความร่วมมือในการป้องกันและดับไฟป่า เพื่อลดปัญหาหมอกควันและฝุ่นละอองขนาดเล็ก จังหวัดเลย ประจำปี พ.ศ. 2570 การประกาศครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อให้หน่วยงานและชุมชนเตรียมความพร้อมล่วงหน้า ก่อนเข้าสู่ช่วงที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดไฟป่าสูง
เลยประกาศเขตควบคุมไฟป่าทั่วทุกหมู่บ้าน
มาตรการดังกล่าวจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2569 ถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2570 ครอบคลุมพื้นที่ทุกหมู่บ้านในเขตจังหวัดเลย ถือเป็นการยกระดับการดูแลพื้นที่ป่าและพื้นที่ชุมชนให้มีแนวทางเดียวกัน โดยขอให้ประชาชนเพิ่มความระมัดระวังในการใช้ไฟทุกประเภท โดยเฉพาะการเผาในที่โล่ง การเผาเศษวัสดุทางการเกษตร และกิจกรรมที่อาจทำให้เกิดประกายไฟใกล้พื้นที่ป่า
เหตุผลที่เลยประกาศเขตควบคุมไฟป่าทั่วทุกหมู่บ้าน
จังหวัดเลยมีสภาพภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขาและมีพื้นที่ป่าไม้เป็นจำนวนมาก เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง อากาศจะมีความแห้งและลมสามารถพัดพาไฟให้ลุกลามได้อย่างรวดเร็ว หากเกิดไฟป่าในพื้นที่หนึ่ง ก็อาจขยายไปยังพื้นที่ใกล้เคียงและสร้างความเสียหายต่อทรัพยากรธรรมชาติ บ้านเรือน พื้นที่ทำกิน รวมถึงความปลอดภัยของประชาชนและเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน
นอกจากนี้ สถานการณ์เอลนีโญและสภาพอากาศที่แห้งแล้งยังเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดไฟป่าและหมอกควันมากขึ้น ข้อมูลในปี 2569 พบจังหวัดเลยมีจุดความร้อน หรือ Hotspot สูงถึง 3,404 จุด โดยเกิดขึ้นในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติและป่าอนุรักษ์รวมกันถึง 3,066 จุด สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าการป้องกันไฟป่าจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย ไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหาเมื่อเกิดเหตุแล้วเท่านั้น
ผลกระทบจากไฟป่ายังเชื่อมโยงกับคุณภาพอากาศโดยตรง เมื่อมีการเผาไหม้จะเกิดควันและฝุ่นละอองขนาดเล็กที่สามารถลอยอยู่ในอากาศได้นาน โดยในปีที่ผ่านมา ค่าฝุ่น PM 2.5 ในพื้นที่เคยเกินมาตรฐานต่อเนื่องถึง 14 วัน ส่งผลต่อกลุ่มเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจ และผู้ที่ต้องทำงานกลางแจ้ง รวมถึงกระทบต่อเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และภาพรวมของทรัพยากรธรรมชาติ
มาตรการสำคัญที่ประชาชนควรร่วมมือ
การประกาศเขตควบคุมไฟป่าไม่ได้เป็นเพียงหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐ แต่ต้องการให้ประชาชนและชุมชนช่วยกันเฝ้าระวังตั้งแต่ต้นทาง ทุกคนสามารถมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงได้ด้วยการใช้ไฟอย่างรอบคอบ และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่อาจทำให้เกิดไฟลุกลาม โดยแนวทางสำคัญมีดังนี้
- งดการเผาในที่โล่งโดยไม่จำเป็น โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศแห้ง ลมแรง หรือมีประกาศแจ้งเตือนความเสี่ยงไฟป่า
- ตรวจสอบพื้นที่ก่อนออกจากจุดก่อไฟ หากมีการประกอบอาหารหรือใช้ไฟ ควรดับไฟให้สนิทและไม่ทิ้งก้นบุหรี่ วัสดุติดไฟ หรือถ่านร้อนไว้ใกล้พื้นที่ป่า
- ช่วยกันสอดส่องจุดเสี่ยง หากพบควันไฟหรือเหตุผิดปกติ ควรรีบแจ้งผู้นำชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยเร็ว
- ไม่เข้าไปดับไฟเพียงลำพัง เพราะไฟป่าอาจเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็ว ควรแจ้งเจ้าหน้าที่และปฏิบัติตามคำแนะนำเพื่อความปลอดภัย
- ดูแลสุขภาพในวันที่ค่าฝุ่นสูง ประชาชนควรติดตามประกาศคุณภาพอากาศ ลดกิจกรรมกลางแจ้ง และสวมหน้ากากที่เหมาะสมเมื่อจำเป็นต้องออกนอกอาคาร
บทบาทของผู้นำชุมชนและหน่วยงานท้องถิ่น
จังหวัดเลยกำชับให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และผู้นำชุมชน ช่วยกันสอดส่องดูแลพื้นที่ รวมถึงบังคับใช้กฎหมายกับผู้กระทำผิดอย่างเคร่งครัดและเด็ดขาด หน่วยงานในพื้นที่ควรประชาสัมพันธ์ข้อมูลให้ประชาชนเข้าใจตรงกัน จัดระบบแจ้งเหตุ และประสานกำลังเจ้าหน้าที่เพื่อเข้าระงับเหตุอย่างรวดเร็วเมื่อพบไฟป่า
การทำงานเชิงรุกยังควรครอบคลุมการสำรวจพื้นที่เสี่ยง การเตรียมอุปกรณ์ดับไฟ การวางแผนเส้นทางเข้าถึงพื้นที่ และการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับผลกระทบของการเผาในชุมชน หากทุกหมู่บ้านมีผู้รับผิดชอบและมีช่องทางสื่อสารที่ชัดเจน การแจ้งเตือนก็จะทำได้เร็วขึ้น ช่วยลดโอกาสที่ไฟจะขยายวงกว้าง
สำหรับประชาชนที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ควรติดตามประกาศของจังหวัดและหน่วยงานท้องถิ่นก่อนจัดการเศษวัสดุทางการเกษตร พร้อมพิจารณาวิธีอื่นที่ลดการเผา เช่น การนำวัสดุไปทำปุ๋ยหมัก การไถกลบ หรือการรวบรวมไปใช้ประโยชน์ วิธีเหล่านี้ช่วยลดควัน ลดฝุ่น และยังช่วยเพิ่มคุณภาพดินในระยะยาวได้อีกด้วย
การที่ เลยประกาศเขตควบคุมไฟป่าทั่วทุกหมู่บ้าน จึงเป็นสัญญาณสำคัญให้ทุกคนเตรียมตัวรับมือฤดูแล้งอย่างจริงจัง ความสำเร็จของมาตรการไม่ได้วัดจากจำนวนประกาศเท่านั้น แต่ขึ้นอยู่กับการปฏิบัติจริงของประชาชน หน่วยงานรัฐ และผู้นำชุมชน หากทุกฝ่ายช่วยกันป้องกันตั้งแต่ก่อนเกิดเหตุ ก็จะลดความเสียหายต่อป่า อากาศ สุขภาพ และเศรษฐกิจของจังหวัดได้อย่างเป็นรูปธรรม
ประชาชนควรติดตามข่าวสารจากทางราชการอย่างต่อเนื่อง และร่วมกันเป็นหูเป็นตาให้กับชุมชน เพราะการหยุดไฟป่าเริ่มต้นได้จากความรับผิดชอบเล็ก ๆ ของทุกคน วันนี้อาจเป็นเพียงการดับไฟให้สนิทหรือแจ้งเหตุให้เร็ว แต่การกระทำเหล่านี้อาจช่วยรักษาผืนป่าและอากาศสะอาดให้จังหวัดเลยได้ในระยะยาว
ที่มา – ‘เลย’ ประกาศ ‘เขตควบคุมไฟป่า’ ทั่วทุกหมู่บ้าน บังคับใช้ 1 ธ.ค. 69 – 31 พ.ค. 70
