ในวันที่ตัดสินไม่ตรงกัน ประชาชนควรเชื่อใคร

ในวันที่ตัดสินไม่ตรงกัน ประชาชนควรเชื่อใคร? นี่คือคำถามที่หลายคนกำลังสงสัย โดยเฉพาะกรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญและ ป.ป.ช. ให้คำวินิจฉัยต่างกัน ผศ.ดร.นพดล กรรณิกา กรรมการนโยบายตำรวจแห่งชาติ (ก.ต.ช.) ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้แทนภาคประชาชน และอดีตที่ปรึกษาผู้ตรวจการแผ่นดิน ได้ให้มุมมองที่น่าสนใจ

ในวันที่ตัดสินไม่ตรงกัน ประชาชนควรเชื่อใคร

คำถามนี้ดูเหมือนง่าย แต่จริงๆ แล้วสะท้อนความไม่สบายใจของสังคมไทยทั้งประเทศ ในระบบกฎหมาย องค์กรแต่ละแห่งมีหน้าที่แตกต่างกัน ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาคุณสมบัติในการดำรงตำแหน่ง ส่วน ป.ป.ช. ตรวจสอบความผิดทางจริยธรรมและการยื่นบัญชีทรัพย์สิน แม้เรื่องเดียวกัน แต่เป็นคำถามทางกฎหมายที่ต่างกัน เหมือนนักวิจัยศึกษาหัวข้อเดียวแต่ตั้งคำถามวิจัยต่างกัน

เปรียบเทียบง่ายๆ ราวกับหมอสองคนตรวจคนไข้คนเดียวกัน คนหนึ่งเช็คว่าร่างกายป่วยไหม อีกคนดูว่าปกปิดข้อมูลสุขภาพหรือไม่ คำถามต่าง วิธีตรวจต่าง คำตอบจึงอาจไม่เหมือนกัน แต่ไม่ใช่ใครผิด

ปัญหาหลักคืออะไร ในวันที่ตัดสินไม่ตรงกัน ประชาชนควรเชื่อใคร

ปัญหาไม่ใช่คำตัดสิน แต่ประชาชนไม่เห็นกระบวนการภายใน ไม่รู้บทบาทหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญกับ ป.ป.ช. แตกต่างอย่างไร หลักฐานอะไร เกณฑ์อะไร ทำไมสรุปแบบนั้น

สิ่งที่ ป.ป.ช. ต้องทำทันทีคือการสื่อสารเชิงยุทธศาสตร์ ไม่ใช่ยืนยันว่าถูก แต่ต้องให้คนเห็นกระบวนการ โดยทำ “3 เปิด”:

• เปิดเหตุผล (Explain Decision): ไม่ใช่เอกสารกฎหมาย แต่ใช้ภาษาประชาชน
• เปิดข้อมูล (Transparency): แสดงหลักฐาน ข้อเท็จจริง
• เปิดให้ตรวจสอบ (Accountability): ยิ่งถูกถาม ยิ่งเปิด

ป.ป.ช. ต้องประกาศจุดยืนชัด ไม่เอาใจใคร แต่รักษาความถูกต้องของระบบ แม้คำตัดสินไม่ถูกใจคนจำนวนมาก

กลยุทธ์สื่อสารเพื่อสร้างความเชื่อมั่น

เปลี่ยนกรอบคิดจาก “ใครผิดใครถูก” เป็น “ป.ป.ช. กับประชาชนร่วมปกป้องความยุติธรรม” ใช้การสื่อสารเข้าถึงหัวใจ:

1. เริ่มจาก “ความรู้สึก” ไม่ใช่กฎหมายยาวๆ พูดว่าเข้าใจความกังวลของประชาชน
2. ใช้ “ภาพชีวิตจริง” เช่น คนสุจริตต้องไม่รู้สึกว่าระบบไม่ยุติธรรม
3. กล้ายอมรับ “ความไม่สมบูรณ์” เพื่อแสดงความจริงใจ

ความรู้สึกนี้สำคัญ ถ้าคนดีไม่มั่นใจ ประเทศอ่อนแอ ป.ป.ช. ไม่ทำให้ทุกคนพอใจ แต่ทำให้ความยุติธรรมยืนได้และประชาชน “เห็น”

เราจะไม่ขอให้เชื่อ แต่ทำให้ “ตรวจสอบได้” เปิดเหตุผล กระบวนการ และตรวจสอบมากขึ้น

ความยุติธรรมต้องทำให้คนธรรมดา “รู้สึกได้” จากประสบการณ์ทำงานใกล้ชิดกลไกตรวจสอบ ความยุติธรรมเกิดจากระบบเชื่อมโยง:

• ศาล: ตีความกฎหมาย
• องค์กรตรวจสอบ: ตรวจพฤติกรรม
• กลไกรับร้องเรียน: สะท้อนเสียงประชาชน

แต่ละส่วนตอบ “คำถามต่างกัน” ช่องว่างใหญ่คือระหว่างกระบวนการรัฐกับความเข้าใจประชาชน หากปิดช่องว่างนี้ได้ ความศรัทธาจะกลับมา

ประเทศไทยต้องการระบบโปร่งใส อธิบายชัด ความยุติธรรมเข้าถึงได้ เมื่อเข้าใจความแตกต่างระหว่างศาลรัฐธรรมนูญกับ ป.ป.ช. ความเชื่อมั่นจะเกิด

ในระบบกฎหมายทุกประเทศ องค์กรมีหน้าที่ต่าง คำวินิจฉัยต่างเพราะคำถามต่าง นี่คือกลไกครบมิติ

ข้อคิดท้ายบท: ในวันที่ตัดสินไม่ตรงกัน ประชาชนควรเชื่อใคร? เชื่อระบบที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ ลองติดตามและมีส่วนร่วมสร้างความยุติธรรมไปด้วยกัน

ที่มา – ในวันที่ตัดสินไม่ตรงกัน ประชาชนควรเชื่อใคร