กรมควบคุมมลพิษชี้ น้ำเน่าคลองรังสิตเกิดจากน้ำท่วม

กรณี กรมควบคุมมลพิษชี้ น้ำเน่าคลองรังสิตเกิดจากน้ำท่วม กลายเป็นประเด็นที่ประชาชนในพื้นที่ให้ความสนใจ หลังพบว่าน้ำในคลองรังสิตประยูรศักดิ์มีสีดำคล้ำ มีฟองสีขาวสะสมบริเวณประตูระบายน้ำ และมีกลิ่นเหม็นคล้ายกลิ่นน้ำเน่า เหตุการณ์ดังกล่าวสร้างความกังวลให้กับชุมชนที่อาศัยอยู่ใกล้คลอง โดยเฉพาะผู้ที่ต้องใช้เส้นทางริมคลองหรือมีบ้านเรือนอยู่ใกล้แหล่งน้ำ

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้สั่งการให้กรมควบคุมมลพิษเร่งตรวจสอบข้อเท็จจริง พร้อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อหาสาเหตุและลดผลกระทบต่อประชาชน เบื้องต้นเจ้าหน้าที่สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 6 จังหวัดนนทบุรี ลงพื้นที่เก็บข้อมูลและตรวจวัดคุณภาพน้ำในจุดสำคัญของคลองรังสิตประยูรศักดิ์จำนวน 3 จุด

กรมควบคุมมลพิษชี้ น้ำเน่าคลองรังสิตเกิดจากน้ำท่วม

จุดตรวจวัดประกอบด้วยบริเวณประตูระบายน้ำจุฬาลงกรณ์ ประตูระบายน้ำชุมชนสุขเกษม และสถานีสูบน้ำคลองเปรมใต้ ผลการสำรวจภาคสนามพบลักษณะน้ำสีดำคล้ำ มีฟองสีขาว และมีกลิ่นเหม็นในทุกจุด อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่ยังไม่พบปลาหรือสิ่งมีชีวิตในน้ำตาย ซึ่งถือเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการประเมินผลกระทบในระยะเริ่มต้น

ผลตรวจวัดค่าออกซิเจนละลายน้ำ หรือ DO พบว่ามีค่าอยู่ที่ประมาณ 1.18, 1.80 และ 1.50 มิลลิกรัมต่อลิตรตามลำดับ ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าน้ำมีออกซิเจนค่อนข้างจำกัด เมื่อออกซิเจนในน้ำลดลง สิ่งมีชีวิตที่ต้องพึ่งพาออกซิเจน เช่น ปลา กุ้ง และสัตว์น้ำขนาดเล็ก อาจได้รับผลกระทบ โดยเฉพาะหากสภาพน้ำเสื่อมโทรมต่อเนื่องเป็นเวลานาน

สาเหตุที่ทำให้น้ำในคลองรังสิตมีสีดำและเกิดฟอง

สำหรับสาเหตุเบื้องต้นที่ กรมควบคุมมลพิษชี้ น้ำเน่าคลองรังสิตเกิดจากน้ำท่วม คาดว่าเกี่ยวข้องกับน้ำท่วมขังในช่วงที่ผ่านมา น้ำที่ไหลผ่านชุมชนและพื้นที่โดยรอบอาจพาสารอินทรีย์จากเศษอาหาร ใบไม้ ขยะ และสิ่งปฏิกูล รวมถึงสารซักล้างจากครัวเรือนลงสู่คลอง เมื่อสารเหล่านี้สะสมและย่อยสลาย จะทำให้เกิดกลิ่นเหม็น สีของน้ำเปลี่ยนเป็นสีดำคล้ำ และทำให้ค่าออกซิเจนละลายน้ำลดลง

นอกจากนี้ เมื่อมีการใช้เครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่เพื่อเร่งระบายน้ำจากคลองลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา แรงดันและการกวนผสมระหว่างน้ำกับอากาศอาจทำให้สารอินทรีย์และสารซักล้างกระจายตัว จนเกิดฟองสีขาวคล้ายโฟมบริเวณหน้าประตูระบายน้ำ ฟองที่พบจึงอาจเกิดจากการรวมตัวของสารบางชนิดกับอากาศ ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นสารเคมีอันตรายชนิดใดชนิดหนึ่งโดยตรง ทั้งนี้ ยังจำเป็นต้องตรวจสอบในห้องปฏิบัติการเพื่อยืนยันแหล่งกำเนิดมลพิษอย่างละเอียด

ค่าความเป็นกรดด่าง หรือ pH ที่ตรวจพบอยู่ระหว่าง 6.61–6.73 และค่าความเค็มอยู่ที่ประมาณ 0.2 พีพีที ขณะที่ผลประเมินเบื้องต้นจัดคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์แหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 5 การจัดประเภทดังกล่าวสะท้อนว่าน้ำมีคุณภาพต่ำและไม่เหมาะสำหรับการนำไปใช้ประโยชน์โดยตรง ประชาชนจึงควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำจนกว่าจะมีผลตรวจสอบที่ชัดเจน

แนวทางตรวจสอบและแก้ปัญหาน้ำเสีย

กรมควบคุมมลพิษเตรียมเก็บตัวอย่างน้ำเพิ่มเติม 3 จุด ได้แก่ บริเวณเหนือประตูระบายน้ำจุฬาลงกรณ์ บริเวณประตูระบายน้ำชุมชนสุขเกษมซึ่งพบฟองน้ำจำนวนมาก และบริเวณด้านล่างของสถานีสูบน้ำคลองเปรมใต้ ตัวอย่างน้ำจะถูกส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อวิเคราะห์คุณภาพน้ำอย่างละเอียด รวมถึงตรวจโลหะหนักและสารอินทรีย์ระเหยง่าย หรือ VOC ด้วยวิธีที่เหมาะสม

การตรวจสอบหลายจุดมีความสำคัญ เพราะช่วยเปรียบเทียบคุณภาพน้ำทั้งด้านเหนือและด้านล่างของประตูระบายน้ำ รวมถึงช่วยระบุว่ามลพิษมาจากพื้นที่ใด หากพบค่าผิดปกติในจุดใดเป็นพิเศษ เจ้าหน้าที่จะสามารถติดตามแหล่งกำเนิดและวางมาตรการแก้ไขได้ตรงจุดมากขึ้น นอกจากการเก็บตัวอย่างน้ำแล้ว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังเตรียมสนับสนุนการตรวจวัดเบื้องต้น แจกจ่ายน้ำหมักชีวภาพเพื่อช่วยลดกลิ่นเหม็น และจัดหาน้ำดื่มให้กับชุมชนที่ได้รับผลกระทบ

• หลีกเลี่ยงการลงเล่นหรือสัมผัสน้ำในคลองโดยตรง
• หากจำเป็นต้องเข้าใกล้บริเวณน้ำเสีย ควรสวมถุงมือ รองเท้าบูท และล้างมือหลังสัมผัสพื้นที่
• งดทิ้งขยะ เศษอาหาร น้ำมัน และสารซักล้างลงท่อหรือคลอง
• ช่วยสังเกตความผิดปกติของน้ำ เช่น สี กลิ่น ฟอง หรือสัตว์น้ำตาย แล้วแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
• ติดตามประกาศจากกรมควบคุมมลพิษและหน่วยงานท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง

สำหรับประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากน้ำเสียในช่วงอุทกภัย สามารถขอคำแนะนำหรือแจ้งเหตุได้ที่สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 6 จังหวัดนนทบุรี โทรศัพท์ 02-968-8065 หรือสายด่วนกรมควบคุมมลพิษ 1650 การแจ้งข้อมูลอย่างรวดเร็วจะช่วยให้เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบและควบคุมปัญหาได้ทันท่วงที

เหตุการณ์นี้สะท้อนให้เห็นว่าการจัดการน้ำท่วมไม่ได้จบลงเพียงการเร่งระบายน้ำ แต่ต้องควบคู่กับการดูแลคุณภาพน้ำและการควบคุมมลพิษจากชุมชนด้วย หากทุกฝ่ายลดการปล่อยน้ำเสีย คัดแยกขยะ และร่วมกันเฝ้าระวังคลองรังสิต ปัญหาน้ำดำ กลิ่นเหม็น และฟองสีขาวก็มีโอกาสลดลงได้อย่างยั่งยืน ดังนั้น ประชาชนควรติดตามผลตรวจอย่างใกล้ชิดและร่วมแจ้งเบาะแสเพื่อปกป้องสิ่งแวดล้อมของชุมชน

ที่มา – ‘กรมควบคุมมลพิษ’ ชี้ต้นตอน้ำเน่าสีดำฟองขาวคลองรังสิต คาดน้ำท่วมชะสารอินทรีย์–สารซักล้างลงคลอง