กู้วิกฤตมันสำปะหลังไทย เร่งสกัดโรคใบด่าง

กู้วิกฤตมันสำปะหลังไทย เร่งสกัดโรคใบด่าง

ปัญหาโรคใบด่างมันสำปะหลังยังเป็นความท้าทายสำคัญของภาคการเกษตรไทย เพราะส่งผลกระทบต่อเกษตรกรและอุตสาหกรรมมันสำปะหลังอย่างต่อเนื่องยาวนานถึง 7 ปี โรคดังกล่าวทำให้ผลผลิตลดลง ต้นทุนการเพาะปลูกเพิ่มขึ้น และกระทบต่อรายได้ของครัวเรือนเกษตรในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะจังหวัดนครราชสีมา ศรีสะเกษ ชัยภูมิ และจังหวัดแหล่งผลิตอื่น ๆ รวมมากกว่า 30 จังหวัด

สถานการณ์นี้ไม่ได้กระทบเฉพาะเกษตรกรเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อผู้ประกอบการ โรงงานแป้งมัน ผู้ส่งออก และขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในตลาดโลก ดังนั้น การ กู้วิกฤตมันสำปะหลังไทย เร่งสกัดโรคใบด่าง จึงจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ตั้งแต่หน่วยงานรัฐ นักวิจัย เกษตรกร ชุมชน ไปจนถึงภาคเอกชน

แนวทางกู้วิกฤตมันสำปะหลังไทย เร่งสกัดโรคใบด่าง

นายจักรภพ เพ็ญแข สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย เปิดเผยว่า ได้ลงพื้นที่จังหวัดนครราชสีมาเพื่อรับฟังปัญหาจากเกษตรกร เกษตรจังหวัด นักวิจัย และผู้ประกอบการอุตสาหกรรมแป้งมันอย่างต่อเนื่อง พร้อมประสานงานกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในพื้นที่ เพื่อผลักดันมาตรการแก้ไขปัญหาให้เป็นระบบมากขึ้น

การหารือร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์นำไปสู่การกำหนดมาตรการฟื้นฟูอุตสาหกรรมมันสำปะหลัง โดยทุกฝ่ายเห็นตรงกันว่าต้องยอมรับข้อเท็จจริงของวิกฤต และลงมือแก้ไขอย่างจริงจัง ไม่ใช่เพียงการช่วยเหลือเฉพาะหน้า แต่ต้องวางระบบป้องกันโรคและสร้างความยั่งยืนให้กับการผลิตในอนาคต

โครงการ Sandbox ทดลองควบคุมโรคใน 3 จังหวัด

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เห็นชอบการขับเคลื่อนโครงการ Sandbox นำร่องใน 3 จังหวัด ได้แก่ นครราชสีมา ศรีสะเกษ และกาญจนบุรี เพื่อทดลองแนวทางควบคุมโรคใบด่างมันสำปะหลัง หรือ CMD อย่างเป็นระบบ โดยมุ่งนำเทคโนโลยีและองค์ความรู้ด้านการเกษตรมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับพื้นที่

• ใช้ระบบเกษตรแม่นยำเพื่อวางแผนการเพาะปลูกและติดตามแปลง
• ส่งเสริมระบบน้ำหยดเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ
• ใช้ปุ๋ยสั่งตัดให้เหมาะกับสภาพดินและความต้องการของพืช
• นำสารชีวภัณฑ์มาใช้ร่วมกับการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน
• พัฒนาเทคโนโลยีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและแปลงขยายพันธุ์ปลอดโรค

คณะทำงานจะเร่งนำผลการทดสอบจากพื้นที่ Sandbox ไปปรับใช้ในพื้นที่อื่น เพื่อให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงแนวทางป้องกันและควบคุมโรคที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น การทดลองในพื้นที่จริงยังช่วยให้หน่วยงานเข้าใจข้อจำกัดของเกษตรกร และสามารถออกแบบมาตรการที่เหมาะกับสภาพเศรษฐกิจและภูมิประเทศของแต่ละจังหวัด

4C for CMD Model กับการป้องกันโรคระยะยาว

อีกหนึ่งแนวทางสำคัญคือยุทธศาสตร์ 4C for CMD Model ซึ่งประกอบด้วย Clean, Control, Community และ Cooperate โดยแต่ละองค์ประกอบมีบทบาทเชื่อมโยงกันเพื่อช่วยลดการแพร่ระบาดของโรคใบด่างอย่างยั่งยืน

• Clean: จัดการท่อนพันธุ์สะอาด แบ่งเขตพื้นที่ และหลีกเลี่ยงการนำท่อนพันธุ์จากแหล่งเสี่ยงมาใช้
• Control: ควบคุมพื้นที่ระบาดตามระดับความรุนแรง พร้อมใช้มาตรการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน
• Community: จัดตั้งธนาคารท่อนพันธุ์ในชุมชน เพื่อให้เกษตรกรมีแหล่งพันธุ์ที่ปลอดภัยและตรวจสอบได้
• Cooperate: สร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน นักวิจัย และเกษตรกร

นอกจากนี้ ยังมีการคุมเข้มการซื้อขายท่อนพันธุ์ที่ติดโรคผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ รวมถึงการลักลอบจัดส่งผ่านไปรษณีย์หรือบริษัทขนส่งเอกชน เป้าหมายสำคัญคือการเปลี่ยนผ่านจากการใช้พันธุ์ทนทานไปสู่การใช้พันธุ์ต้านทานโรคอย่างทั่วถึง เพื่อลดโอกาสการระบาดในระยะยาว

มาตรการช่วยเหลือและสนับสนุนเกษตรกร

กรมส่งเสริมการเกษตรอยู่ระหว่างเสนอขอใช้งบกลางจำนวน 664.794 ล้านบาทต่อคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการมันสำปะหลัง เพื่อดำเนินโครงการบริหารจัดการท่อนพันธุ์สะอาดและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต โครงการครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 100,000 ไร่ โดยตั้งเป้าผลิตท่อนพันธุ์ทนทาน 160 ล้านลำ และท่อนพันธุ์ต้านทาน 4.48 ล้านลำ เพื่อกระจายให้เกษตรกรในพื้นที่ได้รับผลกระทบ

ขณะเดียวกัน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์อนุมัติงบกองทุนสงเคราะห์เกษตรกรจำนวน 154.485 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนสินเชื่อดอกเบี้ย 0% ระยะเวลา 3 ปี รายละไม่เกิน 50,000 บาท สำหรับติดตั้งระบบน้ำหยด มาตรการนี้ช่วยลดภาระต้นทุนและเพิ่มโอกาสให้เกษตรกรปรับปรุงระบบการผลิตได้จริง

ภาคเอกชน เช่น สมาคมแป้งมันสำปะหลังไทย และมูลนิธิสถาบันพัฒนามันสำปะหลัง ยังร่วมสนับสนุนนวัตกรรมตัดท่อนพันธุ์สั้นขนาด 8–10 เซนติเมตร ซึ่งช่วยเพิ่มอัตราการขยายพันธุ์ได้สูงสุดถึง 10 เท่า พร้อมกระจายท่อนพันธุ์ต้านทานให้เกษตรกรแล้วกว่า 5 ล้านลำ ความร่วมมือดังกล่าวถือเป็นตัวอย่างของการแก้ปัญหาที่ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม

ฟื้นความเชื่อมั่นให้อุตสาหกรรมมันสำปะหลังไทย

นอกเหนือจากการควบคุมโรคและช่วยเหลือเกษตรกรแล้ว ยังมีการเร่งปรับปรุงพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เพื่อคุ้มครองสิทธิของนักวิจัยไทยและสนับสนุนการพัฒนาพันธุ์มันสำปะหลังที่มีคุณภาพ รวมถึงสร้างความร่วมมือด้านความมั่นคงทางอาหารกับประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียน

การ กู้วิกฤตมันสำปะหลังไทย เร่งสกัดโรคใบด่าง จะประสบความสำเร็จได้เมื่อมาตรการต่าง ๆ เดินหน้าอย่างต่อเนื่อง โปร่งใส และเข้าถึงเกษตรกรจริง หากทุกฝ่ายร่วมกันใช้ท่อนพันธุ์สะอาด เฝ้าระวังโรค และนำเทคโนโลยีมาปรับใช้กับพื้นที่ เชื่อว่าอุตสาหกรรมมันสำปะหลังไทยจะกลับมาแข็งแรง และรักษาความเป็นผู้นำการส่งออกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังในตลาดโลกได้อีกครั้ง

มุมมองส่งท้าย: เกษตรกรควรติดตามข่าวสารจากหน่วยงานรัฐอย่างใกล้ชิด ตรวจสอบแหล่งท่อนพันธุ์ก่อนซื้อ และแจ้งเจ้าหน้าที่ทันทีเมื่อพบต้นมันสำปะหลังมีอาการผิดปกติ เพราะการป้องกันตั้งแต่ต้นทางคือกุญแจสำคัญในการหยุดการแพร่ระบาด

ที่มา – จับมือกระทรวงเกษตรฯ เดินหน้า กู้วิกฤตมันสำปะหลังไทย เร่งสกัดโรคใบด่าง