ป.ป.ท.ตรวจสอบมูลนิธิที่มีเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวข้อง
กรณีการใช้เงินของมูลนิธิไม่ตรงตามวัตถุประสงค์กำลังได้รับความสนใจจากสังคม หลังมีการตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับการดำเนินงานของมูลนิธิบางแห่งที่อาจเกี่ยวข้องกับเจ้าหน้าที่รัฐ นายภูมิวิศาล เกษมศุข เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ หรือ ป.ป.ท. เปิดเผยว่า หน่วยงานพร้อมเข้าตรวจสอบทันที หากพบเจ้าหน้าที่รัฐเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินงานที่อาจไม่เป็นไปตามกฎหมาย
โดยทั่วไป มูลนิธิถือเป็นหน่วยงานของภาคเอกชน การกำกับดูแลและการบังคับใช้กฎหมายจึงอยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง อย่างไรก็ตาม หากพบว่ามีเจ้าหน้าที่ของรัฐเข้าไปเกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ การใช้อำนาจโดยมิชอบ หรือการไม่ปฏิบัติตามกฎระเบียบ ป.ป.ท. ก็มีอำนาจเข้าไปตรวจสอบในส่วนที่เกี่ยวข้องได้
ป.ป.ท.ตรวจสอบมูลนิธิที่มีเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวข้อง
นายภูมิวิศาลกล่าวภายหลังเข้าพบนายภราดร ปริศนานันทกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีว่า การหารือครั้งนี้เป็นการรับนโยบายเกี่ยวกับมูลนิธิต่าง ๆ ที่กำลังเป็นประเด็น โดยหากตรวจพบว่ามีเจ้าหน้าที่รัฐเข้าไปเกี่ยวข้อง จะต้องดำเนินการอย่างจริงจังและเด็ดขาด พร้อมย้ำว่าทุกขั้นตอนควรเป็นไปด้วยความรวดเร็ว โปร่งใส และตรวจสอบได้
การจัดตั้งมูลนิธิไม่ได้สิ้นสุดเพียงการยื่นขออนุมัติเท่านั้น แต่ยังมีขั้นตอนหลังจากนั้นที่ต้องติดตาม ทั้งการบริหารเงิน การดำเนินกิจกรรมให้ตรงตามวัตถุประสงค์ การจัดทำบัญชี และการปฏิบัติตามข้อบังคับ หากกระบวนการเหล่านี้มีเจ้าหน้าที่รัฐเข้ามาเกี่ยวข้อง ป.ป.ท.จะพิจารณาว่ามีการละเว้นหน้าที่หรือฝ่าฝืนระเบียบราชการหรือไม่
ป.ป.ท.ตรวจสอบมูลนิธิที่มีเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวข้องอย่างไร
สำหรับบทบาทของกระทรวงมหาดไทยนั้น นายภูมิวิศาลระบุว่า กระทรวงมหาดไทยจะเป็นหน่วยงานหลักในการรับเรื่องไปดำเนินการ เนื่องจากมีหน้าที่กำกับดูแลและบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับมูลนิธิ ขณะที่ ป.ป.ท.จะพิจารณาเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐ เพื่อให้การตรวจสอบเป็นไปตามขอบเขตอำนาจและไม่ซ้ำซ้อนกัน
ประเด็นสำคัญที่ประชาชนควรติดตามมีหลายด้าน ได้แก่
- มูลนิธิใช้เงินตรงตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้หรือไม่
- มีการจัดทำบัญชีและเปิดเผยข้อมูลอย่างถูกต้องหรือไม่
- เจ้าหน้าที่รัฐมีส่วนในการอนุมัติหรืออำนวยความสะดวกโดยไม่ชอบหรือไม่
- หน่วยงานที่เกี่ยวข้องปฏิบัติตามขั้นตอนการกำกับดูแลครบถ้วนหรือไม่
- มีการละเว้นหน้าที่หรือเพิกเฉยต่อข้อร้องเรียนหรือไม่
การตรวจสอบครั้งนี้จึงไม่ได้หมายความว่ามูลนิธิทุกแห่งมีความผิด แต่เป็นการแยกแยะให้ชัดเจนว่าเรื่องใดอยู่ในความรับผิดชอบของภาคเอกชน และเรื่องใดเข้าข่ายการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐ หากพบหลักฐานชัดเจน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรดำเนินการตามกฎหมายอย่างตรงไปตรงมา เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริจาคและประชาชน
ความโปร่งใสของมูลนิธิเป็นเรื่องที่มีผลต่อความศรัทธาของสังคม เพราะเงินบริจาคจำนวนมากมาจากความตั้งใจช่วยเหลือผู้อื่น การตรวจสอบที่รวดเร็วและเป็นกลางจะช่วยป้องกันไม่ให้เงินถูกนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ ขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่รัฐทุกระดับควรตระหนักว่าการเข้าไปเกี่ยวข้องกับองค์กรใดต้องอยู่ภายใต้กฎหมายและหลักธรรมาภิบาล
ข้อคิดเห็น: การดำเนินการของหน่วยงานรัฐควรเปิดเผยความคืบหน้าในระดับที่ไม่กระทบต่อการสอบสวน เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังและแจ้งเบาะแส หากพบความผิดจริง การลงโทษอย่างเหมาะสมจะช่วยยกระดับมาตรฐานการบริหารมูลนิธิและสร้างความมั่นใจให้กับสังคมในระยะยาว
ที่มา – ‘ภูมิวิศาล’เผย’ป.ป.ท.’ เตรียมตรวจสอบมูลนิธิ ที่มี’เจ้าหน้าที่รัฐ’เกี่ยวข้อง