เดโมแครตคุมสองสภา ไทยรับมือเศรษฐกิจโลก

การเมืองสหรัฐฯ ไม่ได้ส่งผลเฉพาะกับคนอเมริกันเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงถึงเศรษฐกิจทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยด้วย โดยเฉพาะกรณี เดโมแครตคุมสองสภา ซึ่งอาจทำให้ดุลอำนาจระหว่างฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ ประเด็นนี้จึงเป็นเรื่องที่ภาคธุรกิจ นักลงทุน และหน่วยงานรัฐควรติดตามอย่างใกล้ชิด

นายเผ่าภูมิ โรจนสกุล รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย และอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง มองว่า หากเดโมแครตได้เสียงข้างมากทั้งสองสภา การผลักดันนโยบายเศรษฐกิจของฝ่ายบริหารสหรัฐฯ จะต้องผ่านการเจรจาและการต่อรองมากขึ้น นั่นหมายความว่ามาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ การลดภาษี หรือการเพิ่มรายจ่ายภาครัฐอาจเดินหน้าได้ช้ากว่าเดิม

เดโมแครตคุมสองสภา กระทบนโยบายเศรษฐกิจโลกอย่างไร

เมื่อโครงสร้างอำนาจในสภาเปลี่ยนไป นโยบายด้านการคลังของสหรัฐฯ อาจมีข้อจำกัดมากขึ้น มาตรการที่เคยคาดว่าจะผ่านได้อย่างรวดเร็วอาจต้องใช้เวลาหารือยาวนาน หรือมีขนาดเล็กลงกว่าที่ประเมินไว้ ความไม่แน่นอนดังกล่าวอาจส่งผลต่อความเชื่อมั่นของตลาด รวมถึงการวางแผนลงทุนของภาคเอกชนทั่วโลก

ในมุมของเศรษฐกิจโลก ภาวะที่มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของสหรัฐฯ ชะลอตัว อาจทำให้อุปสงค์ภายในประเทศลดลงในระยะกลาง สินค้านำเข้าจากประเทศคู่ค้าอาจเติบโตไม่เต็มที่ ขณะเดียวกัน ตลาดการเงินก็อาจตอบสนองต่อความล่าช้าของนโยบายผ่านค่าเงิน อัตราผลตอบแทนพันธบัตร และการเคลื่อนย้ายเงินทุน

เดโมแครตคุมสองสภา กับทิศทางการค้าและภาษี

แม้การออกกฎหมายใหม่จะต้องเผชิญการตรวจสอบจากสภามากขึ้น แต่ฝ่ายบริหารสหรัฐฯ ยังสามารถใช้อำนาจตามกฎหมายเดิมในบางด้านได้ โดยเฉพาะมาตรการที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคง การตอบโต้การค้าที่ไม่เป็นธรรม และการปรับภาษีนำเข้าสินค้าบางประเภท ดังนั้น ผู้ประกอบการไทยจึงไม่ควรประเมินความเสี่ยงจากผลการเลือกตั้งเพียงด้านเดียว

มาตรการทางการค้าอาจขยายขอบเขตไปยังสินค้า อุตสาหกรรม หรือประเทศที่แตกต่างกัน การติดตามข่าวทั่วไปจึงอาจไม่เพียงพอ ภาคธุรกิจควรตรวจสอบรายละเอียดให้ลงลึกถึงระดับพิกัดศุลกากร แหล่งกำเนิดสินค้า เงื่อนไขการนำเข้า และข้อยกเว้นของแต่ละมาตรการ เพื่อเตรียมทางเลือกด้านซัพพลายเชนและตลาดส่งออกให้เหมาะสม

ไทยควรเตรียมแผนรับมืออย่างไร

ประเทศไทยในฐานะประเทศที่พึ่งพาการค้าและมีความเชื่อมโยงกับตลาดโลก ควรเตรียมแผนรับมือแบบแยกตามอุตสาหกรรม ไม่ควรใช้แนวทางเดียวกับทุกธุรกิจ เพราะผลกระทบจากนโยบายสหรัฐฯ อาจแตกต่างกันอย่างมาก สินค้าบางกลุ่มอาจได้รับผลกระทบจากภาษีโดยตรง ขณะที่บางกลุ่มอาจได้รับผลกระทบผ่านต้นทุนพลังงานหรือค่าเงิน

• ตรวจสอบตลาดส่งออก: ประเมินสัดส่วนรายได้จากสหรัฐฯ และหาตลาดสำรองในกรณีคำสั่งซื้อชะลอตัว
• วิเคราะห์พิกัดสินค้า: ตรวจสอบว่าสินค้าแต่ละรายการอยู่ภายใต้มาตรการทางการค้าหรือไม่
• กระจายซัพพลายเชน: ลดการพึ่งพาวัตถุดิบหรือเส้นทางขนส่งจากแหล่งเดียว
• บริหารความเสี่ยงค่าเงิน: เตรียมเครื่องมือป้องกันความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
• ติดตามต้นทุนพลังงาน: ประเมินผลกระทบจากราคาน้ำมันและค่าขนส่งที่อาจเปลี่ยนแปลง

สำหรับนโยบายการเงิน ธนาคารกลางสหรัฐฯ หรือเฟดอาจยังคงระมัดระวังเรื่องเงินเฟ้อในระยะสั้น อย่างไรก็ตาม หากมาตรการด้านการคลังมีขนาดต่ำกว่าคาด อุปสงค์และแรงกดดันด้านราคาอาจอ่อนลงในระยะกลาง ซึ่งอาจเปิดทางให้เฟดพิจารณานโยบายที่ผ่อนคลายมากขึ้น แต่ยังมีปัจจัยเสี่ยงจากภาษีนำเข้า ราคาพลังงาน และสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างประเทศที่ต้องจับตา

นอกจากนี้ หากฝ่ายบริหารสหรัฐฯ ผลักดันวาระผ่านสภาได้ยากขึ้น อาจหันไปใช้เครื่องมือที่กฎหมายเปิดช่องให้ดำเนินการได้โดยตรงมากกว่าเดิม นโยบายบางเรื่องจึงอาจเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและคาดการณ์ได้ยาก ขณะที่มาตรการซึ่งต้องผ่านสภาอาจเผชิญการต่อรอง การถ่วงดุล หรือภาวะชะงักงัน

มุมมองต่อเดโมแครตคุมสองสภาและเศรษฐกิจไทย

สิ่งสำคัญสำหรับไทยคือการแยกให้ออกว่านโยบายใดมีฐานกฎหมายรองรับ นโยบายใดต้องผ่านการลงมติ และใครเป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจ เพราะข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ภาครัฐและเอกชนประเมินโอกาสเกิดขึ้นจริงได้แม่นยำขึ้น การวิเคราะห์ควรครอบคลุมผลกระทบต่อการค้า เงินเฟ้อ ดอกเบี้ย ค่าเงิน และการเคลื่อนย้ายเงินทุน

โดยสรุป เดโมแครตคุมสองสภา อาจทำให้นโยบายเศรษฐกิจสหรัฐฯ มีการต่อรองและใช้เวลามากขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าความเสี่ยงด้านการค้าและภาษีจะหายไป ไทยจึงควรติดตามสถานการณ์อย่างสม่ำเสมอ พร้อมจัดทำแผนสำรองที่ลงรายละเอียดถึงระดับสินค้าและอุตสาหกรรม ผู้ประกอบการที่เตรียมตัวเร็วจะมีโอกาสปรับตลาด ลดต้นทุน และรับมือความผันผวนได้ดีกว่า

ความเห็นส่วนตัวคือ ภาคธุรกิจไม่ควรรอให้มาตรการจากสหรัฐฯ ประกาศอย่างเป็นทางการแล้วจึงเริ่มวางแผน แต่ควรติดตามสัญญาณทางการเมืองและเศรษฐกิจล่วงหน้า หากต้องการลดความเสี่ยงในระยะยาว การกระจายตลาดและสร้างความยืดหยุ่นให้ซัพพลายเชนคือทางเลือกที่ควรเริ่มทำตั้งแต่วันนี้

ที่มา – ‘เผ่าภูมิ’ อ่านผลเลือกตั้งสหรัฐฯ มอง เดโมแครตคุมสองสภากระทบนโยบายเศรษฐกิจโลก แนะ ไทยเตรียมแผนรับ