เตือนฝนโอกาส 60-70% ไม่ต้องรอ 90%

เรื่องสภาพอากาศเป็นสิ่งที่ทุกคนควรติดตาม โดยเฉพาะในช่วงที่ประเทศไทยมีความเสี่ยงจากฝนตกหนัก พายุ และน้ำท่วมในหลายพื้นที่ ล่าสุด นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เปิดเผยว่า รัฐบาลยังไม่พอใจแนวทางการสื่อสารของกรมอุตุนิยมวิทยา และต้องการให้ปรับรูปแบบการแจ้งเตือนให้ประชาชนเข้าใจง่าย รวดเร็ว และนำไปใช้วางแผนชีวิตได้จริงมากขึ้น

แนวคิดสำคัญคือ เตือนฝนโอกาส 60-70% ไม่ต้องรอ 90% เพราะการรอให้ข้อมูลมีความแม่นยำสูงมากก่อนประกาศ อาจทำให้ประชาชนมีเวลาเตรียมตัวน้อยเกินไป หากเกิดฝนตกหนักหรือภัยพิบัติขึ้นจริง การแจ้งเตือนล่วงหน้าแม้ยังมีความไม่แน่นอนอยู่บ้าง ก็อาจช่วยลดความเสียหายต่อชีวิต ทรัพย์สิน และการเดินทางได้

เตือนฝนโอกาส 60-70% ไม่ต้องรอ 90%

นายไชยชนกกล่าวว่า กรมอุตุนิยมวิทยามีข้อมูลเกี่ยวกับฝนและพายุล่วงหน้าอยู่แล้ว แต่ที่ผ่านมาอาจเน้นรอความมั่นใจในระดับสูงก่อนจึงค่อยสื่อสารออกไป แนวทางใหม่จึงต้องการให้หน่วยงานพิจารณาความเสี่ยงควบคู่กับความแม่นยำ หากมีโอกาสเกิดเหตุการณ์มากกว่า 60-70% ก็ควรแจ้งประชาชนเพื่อให้แต่ละคนตัดสินใจได้ทันเวลา

การแจ้งเตือนลักษณะนี้ไม่ได้หมายความว่าฝนจะต้องตกหนักทุกครั้ง แต่เป็นการบอกให้ประชาชนรับรู้ความเสี่ยงและเตรียมความพร้อม เช่น ตรวจสอบเส้นทางก่อนเดินทาง เก็บของที่อาจเสียหายจากน้ำหรือแรงลม ย้ายรถไปอยู่ในพื้นที่ปลอดภัย และเตรียมอุปกรณ์จำเป็นสำหรับครอบครัว การมีข้อมูลเร็วขึ้นช่วยให้ทุกคนเลือกวิธีรับมือได้เหมาะสมกับสถานการณ์ของตัวเอง

เตือนฝนโอกาส 60-70% ไม่ต้องรอ 90% ช่วยวางแผนได้ทัน

สำหรับประชาชนทั่วไป คำเตือนที่เข้าใจง่ายควรระบุให้ชัดเจนว่า ฝนอาจเกิดขึ้นช่วงเวลาใด พื้นที่ใดมีความเสี่ยงมากที่สุด ปริมาณฝนอาจอยู่ในระดับไหน และประชาชนควรปฏิบัติตัวอย่างไร การรายงานด้วยตัวเลขเพียงอย่างเดียวอาจทำให้บางคนไม่เข้าใจความหมาย ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรสื่อสารทั้งตัวเลขและคำแนะนำที่นำไปใช้ได้จริง

• ตรวจสอบประกาศเตือนภัยจากช่องทางทางการอย่างสม่ำเสมอ
• หลีกเลี่ยงการเดินทางผ่านพื้นที่ลุ่มต่ำหรือจุดที่เคยเกิดน้ำท่วม
• เตรียมโทรศัพท์มือถือ แบตเตอรี่สำรอง ยาประจำตัว และเอกสารสำคัญ
• ติดตามระดับน้ำและประกาศจากหน่วยงานท้องถิ่นเมื่อมีฝนตกต่อเนื่อง
• ไม่ส่งต่อข่าวที่ยังไม่ตรวจสอบ เพราะอาจทำให้เกิดความสับสน

สถานการณ์ที่ต้องจับตาคือหย่อมความกดอากาศต่ำบริเวณอ่าวไทย ซึ่งอาจส่งผลต่อพื้นที่ชายฝั่งและพื้นที่ที่เคยประสบปัญหาน้ำท่วม การเตรียมพร้อมจึงควรทำตั้งแต่ยังไม่มีเหตุรุนแรง โดยเฉพาะบ้านเรือนที่อยู่ใกล้ทางน้ำ พื้นที่ลุ่ม และชุมชนที่มีผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ป่วยที่ต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษ

นอกจากการปรับวิธีสื่อสารแล้ว รัฐบาลยังเร่งบูรณาการข้อมูลกับหน่วยงานต่าง ๆ เช่น สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และกรมชลประทาน ผ่านโครงการวัน แมพ เพื่อให้ข้อมูลด้านสภาพอากาศ น้ำ และพื้นที่เสี่ยงถูกนำมาวิเคราะห์ร่วมกันมากขึ้น การมีข้อมูลจากหลายหน่วยงานในระบบเดียวจะช่วยให้การประเมินสถานการณ์มีความรอบด้านและตอบสนองได้เร็วกว่าเดิม

อีกเทคโนโลยีที่อยู่ระหว่างการศึกษา คือระบบพยากรณ์อากาศ Tomorrow.io ซึ่งใช้เทคโนโลยีดาวเทียมวงโคจรต่ำและไมโครเวฟซาวน์เดอร์ สามารถตรวจวัดข้อมูลผ่านชั้นเมฆและประเมินปริมาณน้ำฝนเป็นรายชั่วโมง จุดเด่นของระบบคืออาจช่วยติดตามฝนตกหนักหรือฝนแบบเรนบอมบ์ได้ใกล้เคียงแบบเรียลไทม์ ทำให้หน่วยงานมีข้อมูลประกอบการแจ้งเตือนที่ละเอียดขึ้น

อย่างไรก็ตาม โครงการดังกล่าวยังอยู่ในขั้นตอนศึกษาเปรียบเทียบเทคโนโลยีและความคุ้มค่า โดยเป็นรูปแบบการจ่ายค่าบริการรายปี ไม่ใช่การซื้อระบบแบบขาดตัว ขณะเดียวกันมีผู้ให้บริการเทคโนโลยีลักษณะนี้อยู่จำกัด รัฐบาลจึงต้องเปิดโอกาสให้บริษัทอื่นที่มีระบบใกล้เคียงเข้ามานำเสนอ เพื่อสร้างความโปร่งใส ป้องกันข้อครหาเรื่องการล็อกสเปก และทำให้การพิจารณาใช้งบประมาณเป็นไปอย่างรอบคอบ

สำหรับประชาชน สิ่งที่สำคัญไม่แพ้เทคโนโลยีคือความน่าเชื่อถือและความเข้าใจง่ายของข้อความแจ้งเตือน หากมีการเตือนเร็วแต่ใช้ภาษาซับซ้อน คนในพื้นที่อาจไม่รู้ว่าต้องทำอะไรต่อไป ดังนั้น การสื่อสารควรแบ่งระดับความรุนแรงให้ชัดเจน ใช้ภาษาที่ตรงไปตรงมา และมีคำแนะนำที่เหมาะกับกลุ่มคนต่าง ๆ เช่น ผู้ขับขี่ คนทำงานกลางแจ้ง เกษตรกร และผู้ที่อาศัยในพื้นที่เสี่ยง

โดยสรุป แนวทาง เตือนฝนโอกาส 60-70% ไม่ต้องรอ 90% เป็นการเปลี่ยนจากการรอความแน่นอนสูงสุด ไปสู่การบริหารความเสี่ยงเชิงรุก แม้คำพยากรณ์จะมีโอกาสคลาดเคลื่อนได้ แต่การได้รับข้อมูลเร็วก็เปิดโอกาสให้ประชาชนเตรียมตัวและลดความสูญเสียได้มากขึ้น ความเห็นส่วนตัวคือระบบเตือนภัยที่ดีควรยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง พร้อมบอกทั้งความเสี่ยงและวิธีรับมืออย่างชัดเจน ทุกคนควรติดตามข้อมูลจากหน่วยงานทางการและเตรียมแผนฉุกเฉินไว้เสมอ เพราะการเตรียมพร้อมก่อนฝนมา ย่อมดีกว่าการรอให้สถานการณ์รุนแรงแล้วค่อยแก้ไข

ที่มา – ‘ไชยชนก’ ยังไม่พอใจกรมอุตุฯ ต่อไปโอกาสเกิดฝน 60-70% เตือนได้เลย ไม่ต้องรอ 90%