เอกนิติเตือนภัย AI ปลอมหน้าชวนลงทุนและแอปเงินกู้
เอกนิติเตือนภัย AI ปลอมหน้าชวนลงทุนและแอปเงินกู้ หลังพบมิจฉาชีพนำเทคโนโลยีมาใช้สร้างโฆษณาปลอม โดยนำใบหน้าและเสียงของบุคคลที่มีชื่อเสียงไปดัดแปลง เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือและชักชวนประชาชนให้ลงทุนหรือสมัครสินเชื่อผ่านแอปพลิเคชันที่อ้างว่าได้รับการรับรองจากหน่วยงานรัฐ เรื่องนี้ไม่ใช่ภัยใกล้ตัวของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นความเสี่ยงที่ทุกคนสามารถพบได้จากการใช้งานโทรศัพท์มือถือและสื่อสังคมออนไลน์ในชีวิตประจำวัน
นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า ปัจจุบันการหลอกลวงด้านการเงินเกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก แม้ภาครัฐจะเดินหน้าปราบปรามบัญชีม้าและขบวนการหลอกโอนเงินอย่างต่อเนื่อง แต่เทคโนโลยีมีการพัฒนาอย่างรวดเร็ว ทำให้มิจฉาชีพปรับเปลี่ยนวิธีการได้ตลอดเวลา ทั้งการสร้างภาพบุคคลปลอม การเลียนแบบเสียง และการใช้วิดีโอที่ดูคล้ายบุคคลจริงจนยากต่อการแยกแยะ
เอกนิติเตือนภัย AI ปลอมหน้าชวนลงทุนและแอปเงินกู้
กรณีสำคัญที่ได้รับการยืนยันคือ มีการนำใบหน้าของนายเอกนิติไปใช้ในโฆษณาชักชวนประชาชนให้ร่วมลงทุน ทั้งที่ไม่เคยเชิญชวนหรือติดต่อให้ใครลงทุนในลักษณะดังกล่าว เจ้าตัวยอมรับว่าเมื่อเห็นโฆษณาครั้งแรกก็รู้สึกตกใจ เพราะภาพที่สร้างขึ้นมีความใกล้เคียงกับใบหน้าจริงมาก เทคโนโลยีประเภทนี้มักเรียกว่า Deepfake หรือการปลอมแปลงใบหน้าและเสียงด้วยปัญญาประดิษฐ์
นายเอกนิติย้ำว่า แม้โฆษณาจะใช้ภาพของบุคคลที่ประชาชนรู้จัก หรือมีการกล่าวอ้างชื่อกระทรวงการคลัง ก็ไม่ควรเชื่อทันที เพราะภาพและเสียงสามารถถูกสร้างขึ้นใหม่ได้อย่างแนบเนียน เจ้าตัวได้ดำเนินการแจ้งความแล้ว เนื่องจากการนำใบหน้าไปใช้สร้างความเข้าใจผิดอาจสร้างความเสียหายต่อทั้งประชาชนและเจ้าของภาพ
เอกนิติเตือนภัย AI ปลอมหน้าชวนลงทุน ต้องตรวจสอบก่อนเชื่อ
สำหรับแอปพลิเคชันกู้เงินที่อ้างว่าได้รับการรับรองจากกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังยืนยันว่าไม่ได้รับรองแอปพลิเคชันกู้เงินในลักษณะที่โฆษณาทั่วไป หากเป็นบริการทางการเงิน ผู้ให้บริการจะต้องผ่านการพิจารณาและอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของธนาคารแห่งประเทศไทย ส่วนกรณีที่เกี่ยวข้องกับใบอนุญาต จะต้องผ่านการตรวจสอบตามขั้นตอนของกระทรวงการคลังด้วย ดังนั้น ผู้ใช้งานควรตรวจสอบข้อมูลจากเว็บไซต์ทางการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดาวน์โหลดหรือกรอกข้อมูลส่วนตัว
มิจฉาชีพมักใช้ข้อความที่กระตุ้นให้รีบตัดสินใจ เช่น อนุมัติเงินกู้ทันที ไม่ต้องมีหลักประกัน ดอกเบี้ยต่ำเป็นพิเศษ หรือรับผลตอบแทนสูงภายในเวลาอันสั้น บางรายอาจขอให้ผู้สมัครโอนค่าธรรมเนียม ค่าประกัน หรือค่าปลดล็อกบัญชีก่อน หากพบเงื่อนไขดังกล่าว ควรหยุดการติดต่อทันทีและอย่าโอนเงิน เพราะบริการที่ถูกกฎหมายจะมีรายละเอียดชัดเจน มีช่องทางติดต่อเป็นทางการ และไม่ควรใช้วิธีเร่งรัดจนผู้บริโภคไม่มีเวลาตรวจสอบ
วิธีรับมือโฆษณาปลอมและแอปกู้เงินที่น่าสงสัย
- ตรวจสอบชื่อบริษัท ใบอนุญาต และสถานะผู้ให้บริการผ่านเว็บไซต์ของธนาคารแห่งประเทศไทยหรือหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง
- อย่าเชื่อเพียงเพราะเห็นภาพหรือเสียงของนักการเมือง ดารา ผู้เชี่ยวชาญ หรือบุคคลมีชื่อเสียงในโฆษณา
- หลีกเลี่ยงการกดลิงก์จากข้อความที่ไม่รู้จัก และดาวน์โหลดแอปพลิเคชันจากแหล่งที่น่าเชื่อถือเท่านั้น
- ห้ามส่งรหัสผ่าน รหัส OTP เลขบัตรประชาชน หรือข้อมูลบัญชีธนาคารให้บุคคลที่อ้างตัวเป็นเจ้าหน้าที่โดยไม่มีการตรวจสอบ
- เก็บภาพหน้าจอ ลิงก์ เบอร์โทรศัพท์ และหลักฐานการสนทนาไว้ หากพบว่าอาจเป็นการหลอกลวง
- หากโอนเงินไปแล้ว ให้รีบติดต่อธนาคารและแจ้งเหตุผ่านช่องทางของตำรวจโดยเร็วที่สุด
สิ่งที่น่ากังวลคือเทคโนโลยี AI สามารถช่วยให้การหลอกลวงดูเป็นมืออาชีพมากขึ้น แต่ประชาชนยังลดความเสี่ยงได้ด้วยการไม่ตัดสินใจจากภาพหรือเสียงเพียงอย่างเดียว ควรตรวจสอบข้อมูลจากหลายแหล่ง โดยเฉพาะเมื่อเกี่ยวข้องกับเงิน การลงทุน หรือการกู้ยืม หากข้อเสนอใดดูดีเกินจริง มีการเร่งให้โอนเงิน หรือไม่สามารถตรวจสอบใบอนุญาตได้ ก็ควรสันนิษฐานไว้ก่อนว่าอาจเป็นกลโกง
หน่วยงานรัฐและภาคธนาคารจำเป็นต้องพัฒนาระบบตรวจจับและแจ้งเตือนให้ทันกับเทคโนโลยี ขณะเดียวกันประชาชนก็ต้องเพิ่มทักษะการรู้เท่าทันสื่อและการเงินไปพร้อมกัน เพราะแม้แต่บุคคลที่มีประสบการณ์หรือเป็นผู้บริหารระดับสูงก็ยังอาจถูกนำใบหน้าไปใช้ในโฆษณาปลอมได้ ดังนั้น อย่าเชื่อเพียงเพราะเห็นใบหน้าคุ้นเคย และควรตรวจสอบทุกครั้งก่อนลงทุน ดาวน์โหลดแอป หรือโอนเงิน
ความคิดเห็นส่วนตัวคือ การหยุดคิดสักไม่กี่นาทีก่อนทำธุรกรรม อาจช่วยป้องกันความเสียหายได้มากกว่าการพยายามติดตามเงินคืนภายหลัง หากพบโฆษณาปลอม อย่าแชร์ต่อโดยไม่ตรวจสอบ แต่ควรรายงานแพลตฟอร์มและแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยลดโอกาสที่คนอื่นจะตกเป็นเหยื่อ
ที่มา – ‘เอกนิติ’ โดนมากับตัว AI ปลอมหน้าชวนลงทุน เตือนภัยแอปเงินกู้แอบอ้าง