มทร.น่านเป็นมหาวิทยาลัยแห่งนวัตกรรม
แนวคิด มทร.น่านเป็นมหาวิทยาลัยแห่งนวัตกรรม กำลังได้รับความสนใจ หลังนายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เปิดเผยว่า เตรียมนำร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยน่านเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี หลังจากจัดทำร่างกฎหมายแล้วเสร็จ และเคยขออนุมัติหลักการจาก ครม. มาแล้วหนึ่งรอบ
การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อยกระดับหน่วยงานเดิม ซึ่งคือมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาน่าน ให้กลายเป็นสถาบันอุดมศึกษาที่ตอบโจทย์จังหวัดน่านและพื้นที่ใกล้เคียงมากขึ้น โดยวางภาพให้เป็น Innovation Sandbox University หรือมหาวิทยาลัยต้นแบบด้านนวัตกรรมที่สามารถทดลองแนวทางการเรียนรู้ งานวิจัย และการพัฒนาท้องถิ่นได้อย่างยืดหยุ่น
มทร.น่านเป็นมหาวิทยาลัยแห่งนวัตกรรม
หัวใจสำคัญของ มทร.น่านเป็นมหาวิทยาลัยแห่งนวัตกรรม คือการสร้างมหาวิทยาลัยขนาดไม่ใหญ่ แต่มีคุณภาพสูงและใกล้ชิดกับชุมชน แนวคิดนี้ไม่ได้มองมหาวิทยาลัยเป็นเพียงสถานที่สำหรับการเรียนระดับปริญญาเท่านั้น แต่ต้องเป็นพื้นที่ที่คนทุกช่วงวัยสามารถเข้ามาเรียนรู้ พัฒนาทักษะ และสร้างรายได้ให้เหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและเศรษฐกิจ
มหาวิทยาลัยน่านจะเน้นการดูแลสังคมควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจ โดยเชื่อมโยงองค์ความรู้จากภาคการศึกษาเข้ากับปัญหาจริงของพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นการจัดการป่าไม้ การแก้ไขปัญหาไฟป่าและฝุ่น PM 2.5 การเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตร ตลอดจนการส่งเสริมการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมของจังหวัดน่าน
เป้าหมายของมทร.น่านเป็นมหาวิทยาลัยแห่งนวัตกรรม
แนวทางการพัฒนามหาวิทยาลัยน่านถูกวางไว้บนยุทธศาสตร์หลัก 5 ด้าน เพื่อให้สถาบันสามารถทำหน้าที่เป็นกำลังสำคัญของพื้นที่ได้อย่างเป็นรูปธรรม ดังนี้
- พัฒนากำลังคนและการเรียนรู้ตลอดชีวิต: เปิดโอกาสให้ประชาชนทุกวัยสามารถกลับมาเรียนรู้ทักษะใหม่ ทั้งทักษะดิจิทัล ทักษะอาชีพ และความรู้ที่จำเป็นต่อการทำงานในอนาคต
- พัฒนางานวิจัยและนวัตกรรม: มุ่งสร้างงานวิจัยที่ตอบโจทย์ประเทศและชุมชน โดยเฉพาะการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ การแก้ปัญหาไฟป่าและ PM 2.5 รวมถึงการต่อยอดเศรษฐกิจสีเขียวและเศรษฐกิจพลังงานแสงอาทิตย์
- บริการวิชาการแก่ท้องถิ่น: สนับสนุนการยกระดับอาชีพ รายได้ และคุณภาพชีวิตของประชาชน พร้อมผลักดันสังคมคาร์บอนต่ำให้เกิดขึ้นจริงในระดับชุมชน
- สร้างมูลค่าเพิ่มจากเศรษฐกิจสร้างสรรค์: นำทุนทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และเอกลักษณ์ของจังหวัดน่านมาต่อยอดเป็นสินค้า บริการ และกิจกรรมทางเศรษฐกิจรูปแบบใหม่
- บริหารจัดการด้วยระบบดิจิทัล: พัฒนาไปสู่ Digital University ที่ใช้เทคโนโลยีช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน มีความโปร่งใส และยึดหลักธรรมาภิบาล
5 คณะใหม่ที่ตอบโจทย์อนาคต
โครงสร้างการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัยน่านจะประกอบด้วย 5 คณะสำคัญ ซึ่งออกแบบให้สอดคล้องกับศักยภาพของพื้นที่และทิศทางการเปลี่ยนแปลงของโลก
1. คณะนวัตกรรมวนเกษตร คณะนี้จะช่วยเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร พร้อมฟื้นฟูพื้นที่ทำกินและพื้นที่ป่าร่วมกัน โดยประสานความร่วมมือกับหน่วยงานด้านป่าไม้และมูลนิธิที่ทำงานอนุรักษ์ป่าน่าน แนวทางดังกล่าวจะช่วยให้การเกษตรกับการรักษาป่าเดินหน้าไปด้วยกัน
2. คณะเศรษฐกิจสุขภาวะ เป็นคณะที่เน้นหลักสูตรใหม่เกี่ยวกับสุขภาพ คุณภาพชีวิต และเศรษฐกิจที่เกิดจากการดูแลผู้คน การเปิดสาขาที่หลากหลายจะช่วยดึงดูดผู้เรียนและบุคลากรที่มีศักยภาพให้เข้ามาร่วมพัฒนาจังหวัด
3. คณะวิศวกรรมเศรษฐกิจใหม่ รองรับอุตสาหกรรมและอาชีพแห่งอนาคต เช่น ยานยนต์สะอาด ระบบดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ และเทคโนโลยีสมัยใหม่ โดยใช้แนวคิด Living Lab ให้นักศึกษาได้ทดลองแก้ปัญหาจากสถานการณ์จริง
4. คณะแพทยศาสตร์ มุ่งเตรียมบุคลากรด้านสุขภาพเพื่อรองรับสังคมสูงวัยในจังหวัดน่านและพื้นที่ภาคเหนือ การมีบุคลากรทางการแพทย์ที่เข้าใจบริบทของท้องถิ่นจะช่วยเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชน
5. คณะบริหารธุรกิจและสหวิทยาการ ทำหน้าที่รองรับการเปลี่ยนผ่านของคนกลุ่มเดิมให้สามารถทำงานร่วมกับคณะและอุตสาหกรรมใหม่ได้ โดยคำนึงถึงผู้เรียน บุคลากร และเครือข่ายที่มีอยู่เดิม เพื่อให้การปรับเปลี่ยนเกิดขึ้นอย่างราบรื่น
สิ่งที่น่าจับตาคือบทบาทของมหาวิทยาลัยในฐานะศูนย์กลางการพัฒนาจังหวัด เพราะการศึกษา งานวิจัย และการบริการวิชาการจะไม่แยกออกจากชีวิตประจำวันของประชาชนอีกต่อไป นักศึกษาอาจได้เรียนรู้จากปัญหาจริงของชุมชน ขณะที่ชาวบ้านก็สามารถเข้าถึงองค์ความรู้ เทคโนโลยี และคำปรึกษาที่นำไปใช้สร้างอาชีพได้
หากดำเนินการได้ตามเป้าหมาย มทร.น่านเป็นมหาวิทยาลัยแห่งนวัตกรรม จะเป็นตัวอย่างของมหาวิทยาลัยขนาดเล็กที่ใช้จุดแข็งของท้องถิ่นมาออกแบบการศึกษาอย่างสร้างสรรค์ ไม่จำเป็นต้องแข่งขันด้วยขนาด แต่แข่งขันด้วยคุณภาพ ความคล่องตัว และผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกับสังคม
สำหรับคนในจังหวัดน่านและพื้นที่ใกล้เคียง การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ถือเป็นโอกาสสำคัญในการเข้าถึงการศึกษาและเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์อนาคต ทุกภาคส่วนควรร่วมกันติดตาม สนับสนุน และเสนอความคิดเห็น เพื่อให้มหาวิทยาลัยน่านเติบโตเป็นมหาวิทยาลัยของสังคมอย่างแท้จริง
ที่มา – ‘ยศชนัน’เสนอครม.ยกระดับ’มทร.น่าน’ เป็นมหาวิทยาลัยแห่งนวัตกรรม