ราคาน้ำมันไทยในอาเซียน: พยุงดีเซลต่ำกว่าตลาด

ราคาน้ำมันไทยในอาเซียน เป็นประเด็นที่หลายคนติดตามอย่างใกล้ชิด เพราะราคาดีเซลมีผลโดยตรงต่อค่าเดินทาง ค่าขนส่ง ราคาสินค้า และต้นทุนของผู้ประกอบการ รัฐบาลจึงเดินหน้าดูแลราคาน้ำมันดีเซลอย่างต่อเนื่องตลอดปี 2569 เพื่อไม่ให้ความผันผวนของตลาดพลังงานโลกส่งผ่านมายังประชาชนและภาคธุรกิจอย่างรวดเร็วเกินไป

กระทรวงพลังงานติดตามทั้งราคาน้ำมันดิบ ราคาน้ำมันสำเร็จรูป ค่าการกลั่น รวมถึงสถานะของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงอย่างใกล้ชิด พร้อมใช้หลายมาตรการร่วมกัน ทั้งการลดราคา ณ โรงกลั่นและการจ่ายเงินชดเชย เพื่อช่วยประคองราคาขายปลีกหน้าสถานีบริการให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม

ราคาน้ำมันไทยในอาเซียน และมาตรการพยุงดีเซล

มาตรการล่าสุดของคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน หรือ กบง. คือการปรับลดราคา ณ โรงกลั่นสำหรับน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว B0, B7 และ B20 จำนวน 4 บาทต่อลิตร โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 16 กันยายน ถึง 31 ตุลาคม 2569 มาตรการนี้มีเป้าหมายเพื่อลดแรงกดดันในโครงสร้างราคา และช่วยไม่ให้ราคาดีเซลหน้าปั๊มปรับตัวสูงขึ้นมากกว่าระดับปัจจุบัน

การลดราคาที่โรงกลั่นถือเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญ เพราะช่วยลดต้นทุนก่อนที่น้ำมันจะถูกส่งต่อไปยังสถานีบริการ ขณะเดียวกัน กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงยังเข้ามาช่วยชดเชยบางส่วน ทำให้ผู้บริโภคไม่ต้องรับภาระราคาตลาดโลกเต็มจำนวนในทันที

ราคาน้ำมันไทยในอาเซียนต่างจากราคาตลาดอย่างไร

ข้อมูลโครงสร้างราคาขายปลีกของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน หรือ สนพ. ณ วันที่ 18 กันยายน 2569 ระบุว่า น้ำมันดีเซลหมุนเร็วธรรมดามีส่วนลดราคา ณ โรงกลั่น 4 บาทต่อลิตร และได้รับเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงอีก 8.62 บาทต่อลิตร ส่งผลให้ราคาขายปลีกในกรุงเทพฯ และปริมณฑลอยู่ที่ 40.69 บาทต่อลิตร โดยยังไม่รวมภาษีบำรุงท้องถิ่น

หากสมมติว่าไม่มีส่วนลดราคา ณ โรงกลั่น แต่ส่วนประกอบอื่นยังเท่าเดิม ราคาขายปลีกจะมีแรงกดดันเพิ่มขึ้นประมาณ 4.28 บาทต่อลิตรเมื่อรวมภาษีมูลค่าเพิ่ม หรืออาจขยับจาก 40.69 บาท เป็นประมาณ 44.97 บาทต่อลิตร ส่วนกรณีที่ไม่มีทั้งส่วนลดจากโรงกลั่นและเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมัน ราคาจะมีแรงกดดันเพิ่มขึ้นรวมประมาณ 13.50 บาทต่อลิตร หรืออยู่ที่ประมาณ 54.19 บาทต่อลิตร

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นเพียงการคำนวณเชิงสมมติจากโครงสร้างราคาในวันที่ 18 กันยายน 2569 ไม่ใช่ราคาประกาศหรือการคาดการณ์ว่าดีเซลจะปรับขึ้นไปถึงระดับนั้นจริง เพราะหากนโยบายเปลี่ยนแปลง องค์ประกอบอื่น เช่น ราคาน้ำมันโลก ค่าการกลั่น ภาษี และอัตราแลกเปลี่ยน ก็อาจปรับตัวตามไปด้วย

เปรียบเทียบราคาดีเซลไทยกับประเทศอาเซียน

เมื่อพิจารณาข้อมูลราคาน้ำมันเฉลี่ยในอาเซียนของ สนพ. วันที่ 18 กันยายน 2569 พบว่า ราคาดีเซลไทยอยู่ต่ำกว่าราคาตลาดทั่วไปของมาเลเซียและอินโดนีเซียในช่วงเวลาที่เปรียบเทียบกัน นอกจากนี้ อัตราการเปลี่ยนแปลงของราคาดีเซลไทยอยู่ที่ 35.9% ขณะที่มาเลเซียอยู่ที่ 80.0% และอินโดนีเซียอยู่ที่ 77.4% ตามฐานและวิธีคำนวณของชุดข้อมูลดังกล่าว

ตัวเลขนี้สะท้อนว่า รัฐบาลไทยใช้มาตรการช่วยชะลอการส่งผ่านต้นทุนจากตลาดโลกมายังราคาหน้าปั๊มได้ในระดับหนึ่ง แต่การดูตัวเลขเพียงอย่างเดียวอาจทำให้เข้าใจภาพรวมคลาดเคลื่อนได้ เพราะแต่ละประเทศมีโครงสร้างราคาน้ำมันไม่เหมือนกัน

• อัตราภาษีและค่าธรรมเนียมของแต่ละประเทศแตกต่างกัน
• คุณภาพและมาตรฐานของน้ำมันอาจไม่เหมือนกัน
• อัตราแลกเปลี่ยนมีผลต่อราคานำเข้าและราคาขายปลีก
• บางประเทศมีโครงการเชื้อเพลิงราคาพิเศษสำหรับผู้มีสิทธิ
• ระบบอุดหนุนและการชดเชยราคามีเงื่อนไขแตกต่างกัน

ดังนั้น การเปรียบเทียบ ราคาน้ำมันไทยในอาเซียน ควรหมายถึงการเปรียบเทียบราคาตลาดทั่วไปตามชุดข้อมูลของ สนพ. ไม่ได้หมายความว่าน้ำมันดีเซลไทยมีราคาต่ำกว่าราคาพิเศษหรือราคาอุดหนุนทุกประเภทในมาเลเซียและอินโดนีเซีย

ผลต่อประชาชนและภาคธุรกิจ

มาตรการพยุงราคาดีเซลช่วยลดแรงกระแทกต่อผู้ใช้รถ โดยเฉพาะผู้ที่ต้องเดินทางเป็นประจำ รวมถึงผู้ประกอบการขนส่ง เกษตรกร และธุรกิจที่ใช้น้ำมันเป็นต้นทุนหลัก หากราคาดีเซลปรับสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ต้นทุนขนส่งก็มีโอกาสเพิ่มขึ้น และอาจส่งผลต่อราคาสินค้าในชีวิตประจำวันตามมา

ในอีกด้านหนึ่ง การอุดหนุนราคาน้ำมันย่อมมีต้นทุนต่อกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและภาครัฐ การดูแลราคาจึงต้องสร้างสมดุลระหว่างการช่วยเหลือประชาชนในระยะสั้นกับการรักษาเสถียรภาพทางการเงินและพลังงานในระยะยาว การติดตามราคาตลาดโลกและการปรับมาตรการให้เหมาะสมจึงเป็นเรื่องสำคัญ

สรุปแล้ว ราคาน้ำมันไทยในอาเซียน ไม่ได้สะท้อนเพียงราคาหน้าปั๊มเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับภาษี เงินอุดหนุน กองทุนน้ำมัน และนโยบายพลังงานของแต่ละประเทศ หากต้องการประเมินว่าราคาน้ำมันไทยเหมาะสมหรือไม่ ควรพิจารณาทั้งโครงสร้างราคาและภาระที่รัฐรับไว้ร่วมกันด้วย สำหรับผู้ใช้รถ การวางแผนการเดินทาง เปรียบเทียบราคาสถานีบริการ และติดตามประกาศของภาครัฐ จะช่วยบริหารค่าใช้จ่ายได้ดีขึ้นในช่วงที่ตลาดพลังงานยังผันผวน

มุมมองที่น่าสนใจคือ มาตรการพยุงราคาช่วยบรรเทาความเดือดร้อนได้ทันที แต่การลดการพึ่งพาน้ำมันและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานยังเป็นทางออกระยะยาวที่ทุกภาคส่วนควรให้ความสำคัญ

ที่มา – เปรียบเทียบราคาน้ำมันไทยในอาเซียน เปิดมาตรการพยุงดีเซลต่ำกว่าตลาด