ศาลปกครองชี้แบน‘พาราควอต’ ชอบด้วยกฎหมาย
เชื่อว่าเพื่อนๆ เกษตรกรหรือคนที่ติดตามข่าวสารการเกษตรน่าจะเคยได้ยินข่าวคราวเกี่ยวกับการแบนสารเคมีอันตรายอย่างพาราควอตกันมาบ้างแล้วนะครับ วันนี้เรามีอัปเดตล่าสุดที่น่าสนใจจากทางศาลปกครอง เกี่ยวกับประเด็น ศาลปกครองชี้แบน‘พาราควอต’ ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งส่งผลกระทบต่อวงการผู้ผลิตและนำเข้าสารเคมีโดยตรง โดยเฉพาะในประเด็นการจัดการภาระค่าใช้จ่ายในการทำลายสารเคมีที่ตกค้างอยู่ในระบบ
ศาลปกครองชี้แบน‘พาราควอต’ ชอบด้วยกฎหมาย
เหตุการณ์เริ่มต้นจากการที่บริษัท ซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น จำกัด ได้ยื่นฟ้องหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง กรณีการประกาศห้ามใช้สารอันตราย โดยศาลได้พิจารณาและมีคำพิพากษาออกมาแล้วว่า การที่กระทรวงอุตสาหกรรมและคณะกรรมการวัตถุอันตรายตัดสินใจแบนสารพาราควอตและคลอร์ไพริฟอส เพื่อป้องกันอันตรายต่อสุขภาพของประชาชนและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนนั้น เป็นการใช้ดุลพินิจที่เหมาะสมและชอบด้วยกฎหมายแล้วครับ
ประเด็นสำคัญ: การสั่งเพิกถอนคำสั่งโยนภาระค่านำทำลายให้เอกชน
แม้ว่าการแบนสารเคมีจะชอบด้วยกฎหมาย แต่ ศาลปกครองชี้แบน‘พาราควอต’ ชอบด้วยกฎหมาย ในอีกประเด็นสำคัญคือเรื่องการจัดการสารที่เหลืออยู่ โดยศาลมองว่าคำสั่งเดิมของกรมวิชาการเกษตรที่ผลักภาระให้เอกชนต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษาและทำลายวัตถุอันตรายทั้งหมดไว้ที่บริษัทเพียงฝ่ายเดียวนั้น เป็นการสร้างภาระเกินสมควร
- ศาลสั่งเพิกถอนคำสั่งกรมวิชาการเกษตรที่ 750/2563 ในส่วนที่ผลักภาระให้เอกชนจ่ายค่าทำลาย
- ศาลให้เหตุผลว่าหน่วยงานรัฐไม่มีการกำหนดมาตรการช่วยเหลือ ซึ่งถือเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ
- มีการสั่งให้กรมวิชาการเกษตรชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินจำนวนกว่า 116 ล้านบาทให้แก่เอกชนผู้ฟ้องคดี
ผลกระทบที่เกิดขึ้น:
คำพิพากษานี้ถือเป็นบรรทัดฐานสำคัญสำหรับหน่วยงานรัฐในการออกระเบียบหรือมาตรการต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อเอกชนในอนาคต การดำเนินการใดๆ แม้จะเป็นไปเพื่อประโยชน์สาธารณะ แต่ก็ต้องคำนึงถึงความเป็นธรรมและไม่สร้างภาระให้ผู้อื่นเกินกว่าเหตุ รวมถึงต้องมีการเยียวยาหรือกำหนดมาตรการสนับสนุนที่ชัดเจน ไม่ใช่การโยนภาระให้ใครฝ่ายหนึ่งฝ่ายเดียวรับไปทั้งหมดครับ
ในมุมมองของผม กรณีศึกษาเรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่าในโลกธุรกิจเกษตร ความชัดเจนของข้อกฎหมายสำคัญมากครับ การที่รัฐจะทำประโยชน์เพื่อสิ่งแวดล้อมนั้นเป็นสิ่งที่ถูกแล้ว แต่กระบวนการปฏิบัติงานต้องไม่ละเลยสิทธิและความเป็นธรรมของผู้ประกอบการด้วย หวังว่าทางหน่วยงานรัฐจะนำเคสนี้ไปเป็นบทเรียนเพื่อพัฒนาระเบียบปฏิบัติให้มีความรัดกุมและยุติธรรมกับทุกฝ่ายมากขึ้นในอนาคตนะครับ
ที่มา – ศาลปกครองชี้แบน‘พาราควอต’ ชอบด้วยกฎหมาย สั่งเพิกถอนคำสั่งโยนภาระค่านำทำลายให้เอกชน