สหรัฐเสนอฟื้นท่อก๊าซรัสเซียผ่านยูเครน
ประเด็นพลังงานยุโรปกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง หลังมีรายงานว่า สหรัฐเสนอฟื้นท่อก๊าซรัสเซียผ่านยูเครน เพื่อเปิดทางให้ก๊าซธรรมชาติจากรัสเซียกลับเข้าสู่ตลาดยุโรป โดยแนวคิดนี้เกิดขึ้นในช่วงที่หลายประเทศกำลังเผชิญแรงกดดันจากราคาพลังงานที่ผันผวน และความไม่แน่นอนของการจัดหาก๊าซธรรมชาติเหลว หรือแอลเอ็นจี
สหรัฐเสนอฟื้นท่อก๊าซรัสเซียผ่านยูเครน มีรายละเอียดอย่างไร
แหล่งข่าวระดับสูงในรัฐบาลวอชิงตันเปิดเผยว่า เจ้าหน้าที่สหรัฐกำลังผลักดันแนวคิดให้รัสเซียกลับมาส่งออกก๊าซธรรมชาติไปยังยุโรปผ่านท่อส่งก๊าซที่พาดผ่านยูเครน แนวทางดังกล่าวถูกนำเสนอระหว่างการเดินทางเยือนกรุงมอสโกและกรุงเคียฟของนายจาเร็ด คุชเนอร์ และนายสตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษของสหรัฐ เมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา
ตามข้อเสนอเบื้องต้น อาจมีคนกลางจากสหรัฐเข้ามาดำเนินการซื้อขายก๊าซธรรมชาติของรัสเซีย เพื่อช่วยหลีกเลี่ยงข้อจำกัดที่ยุโรปกำหนดต่อการนำเข้าพลังงานจากรัสเซีย กลไกนี้อาจทำให้การส่งผ่านพลังงานมีความยืดหยุ่นมากขึ้น แต่ก็ยังต้องพิจารณาทั้งด้านกฎหมาย การเมือง และความมั่นคงอย่างรอบคอบ
สหรัฐเสนอฟื้นท่อก๊าซรัสเซียผ่านยูเครน ท่ามกลางความตึงเครียด
อย่างไรก็ตาม แผนดังกล่าวยังไม่ได้เดินหน้าอย่างเต็มที่ และมีรายงานว่าถูกพักไว้ก่อน หลังยูเครนระงับการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียฝ่ายเดียวภายใต้แรงกดดันจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ ต่อมารัฐบาลเคียฟกลับมาโจมตีเป้าหมายดังกล่าวอีกครั้ง ส่งผลให้บรรยากาศระหว่างสหรัฐกับยูเครนมีความตึงเครียดมากขึ้น
ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศยังได้รับผลกระทบจากข้อตกลงด้านน้ำมันดีเซลระหว่างประธานาธิบดีทรัมป์กับประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย โดยสหรัฐจะไม่เพิ่มมาตรการคว่ำบาตรรัสเซีย แลกกับการที่รัสเซียจัดส่งน้ำมันดีเซลในปริมาณจำกัดเข้าสู่ตลาดโลก เพื่อช่วยชะลอการปรับตัวขึ้นของราคาพลังงาน
ผลกระทบต่อแผนพลังงานของสหภาพยุโรป
แนวคิดนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกับที่สหภาพยุโรปเตรียมทยอยยุติการนำเข้าก๊าซธรรมชาติจากรัสเซียในปีหน้า การดำเนินการดังกล่าวถือเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามลดการพึ่งพาพลังงานจากมอสโก หลังรัสเซียเคยเป็นผู้จัดหาก๊าซรายสำคัญของยุโรปมาเป็นเวลานาน
หากสหรัฐผลักดันแผนนี้จนเกิดขึ้นจริง ก็อาจสร้างความซับซ้อนให้กับนโยบายพลังงานของอียู เพราะประเทศสมาชิกจะต้องตัดสินใจว่าจะให้ความสำคัญกับความมั่นคงด้านพลังงาน ราคาที่ผู้บริโภคต้องจ่าย หรือเป้าหมายด้านภูมิรัฐศาสตร์และการคว่ำบาตรมากกว่ากัน
- ด้านราคา: ก๊าซจากท่อส่งอาจช่วยเพิ่มปริมาณพลังงานและลดแรงกดดันต่อตลาดยุโรป
- ด้านความมั่นคง: การพึ่งพาเส้นทางเดิมอาจทำให้เกิดความเสี่ยง หากสถานการณ์ระหว่างรัสเซีย ยูเครน และยุโรปเปลี่ยนแปลง
- ด้านนโยบาย: แผนอาจสวนทางกับความพยายามของอียูในการลดความสัมพันธ์ด้านพลังงานกับรัสเซีย
- ด้านการเมือง: บทบาทของสหรัฐอาจเพิ่มขึ้นในการกำหนดทิศทางการซื้อขายพลังงานระหว่างรัสเซียกับยุโรป
ท่อก๊าซผ่านยูเครนยังใช้งานได้หรือไม่
ท่อส่งก๊าซธรรมชาติที่พาดผ่านยูเครนยังคงอยู่ในสภาพใช้งานได้ และสามารถกลับมาลำเลียงก๊าซได้อย่างรวดเร็วหากมีข้อตกลงทางการเมืองและธุรกิจที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม การเปิดใช้งานไม่ได้ขึ้นอยู่กับสภาพของท่อเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องมีการกำหนดผู้ซื้อ ผู้ขาย ผู้ดูแลระบบ และหลักประกันด้านความปลอดภัยตลอดเส้นทาง
การส่งออกก๊าซธรรมชาติของรัสเซียไปยังยุโรปผ่านยูเครนหยุดลงตั้งแต่ต้นปี 2568 หลังข้อตกลงการส่งผ่านก๊าซระหว่างสองประเทศสิ้นสุดลงเมื่อปลายปี 2567 และรัฐบาลเคียฟปฏิเสธการต่ออายุข้อตกลง เหตุการณ์นี้ทำให้ตลาดต้องเร่งหาแหล่งพลังงานใหม่ ทั้งจากแอลเอ็นจี นอร์เวย์ ตะวันออกกลาง และผู้ผลิตรายอื่น
ขณะเดียวกัน ราคาก๊าซธรรมชาติในยุโรปปรับตัวขึ้นสู่ระดับสูงสุดในรอบเกือบ 4 ปี ปัจจัยสำคัญส่วนหนึ่งมาจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ซึ่งทำให้แอลเอ็นจีเกือบหนึ่งในห้าของปริมาณส่งออกทั่วโลกหายไปจากตลาด เมื่ออุปทานลดลง ผู้ซื้อในยุโรปจึงต้องแข่งขันกันมากขึ้น และอาจส่งผลต่อค่าไฟฟ้า ต้นทุนภาคอุตสาหกรรม และค่าครองชีพของประชาชน
ในมุมหนึ่ง ข้อเสนอ สหรัฐเสนอฟื้นท่อก๊าซรัสเซียผ่านยูเครน อาจช่วยบรรเทาความกังวลเรื่องพลังงานระยะสั้น แต่ในอีกมุมหนึ่งก็อาจทำให้ยุโรปต้องทบทวนยุทธศาสตร์ระยะยาวอีกครั้ง เพราะการกลับไปใช้เส้นทางก๊าซเดิมอาจลดแรงจูงใจในการลงทุนพลังงานหมุนเวียนและการกระจายแหล่งนำเข้า
ท้ายที่สุด ความเป็นไปได้ของแผนนี้จะขึ้นอยู่กับการเจรจาระหว่างหลายฝ่าย ทั้งสหรัฐ รัสเซีย ยูเครน และสหภาพยุโรป ผู้ติดตามข่าวควรจับตาราคาก๊าซ เงื่อนไขการคว่ำบาตร และท่าทีของรัฐบาลยุโรปอย่างใกล้ชิด เพราะทุกปัจจัยล้วนส่งผลต่อทิศทางตลาดพลังงานโลก หากมองในเชิงเศรษฐกิจ การมีแหล่งก๊าซเพิ่มอาจเป็นผลดีต่อราคา แต่ความมั่นคงและความเชื่อมั่นทางการเมืองยังเป็นโจทย์ใหญ่ที่ทุกฝ่ายต้องตอบให้ได้
ติดตามข่าวพลังงานและความเคลื่อนไหวระหว่างประเทศอย่างต่อเนื่อง เพื่อประเมินว่าข้อเสนอนี้จะกลายเป็นข้อตกลงจริง หรือเป็นเพียงแนวคิดที่ยังต้องรอความพร้อมจากทุกฝ่าย
ที่มา – สหรัฐเสนอฟื้นท่อก๊าซรัสเซียผ่านยูเครน สวนทางแผนอียูตัดพลังงานมอสโก