การค้าชายแดนและผ่านแดนโตแรง 9 เดือน 1.76 ล้านล้าน

การค้าชายแดนและผ่านแดนของไทยส่งสัญญาณเติบโตอย่างโดดเด่น หลังกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยตัวเลขการค้าในเดือนกันยายน 2569 ขยายตัวถึง 50.8% มีมูลค่ารวมมากกว่า 2.2 แสนล้านบาท ส่งผลให้ภาพรวมช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 หรือระหว่างเดือนมกราคมถึงกันยายน มีมูลค่าการค้ารวมแตะ 1.76 ล้านล้านบาท

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนบทบาทของไทยในฐานะศูนย์กลางการค้าและโลจิสติกส์ของภูมิภาค โดยเฉพาะการเชื่อมโยงสินค้ากับประเทศเพื่อนบ้านและประเทศที่สาม แม้เศรษฐกิจโลกยังมีความผันผวน แต่ผู้ประกอบการไทยสามารถใช้ประโยชน์จากเส้นทางการค้าใหม่ ความต้องการสินค้าเทคโนโลยี และการขยายตัวของห่วงโซ่อุปทานในเอเชียได้อย่างต่อเนื่อง

การค้าชายแดนและผ่านแดน

ข้อมูลเดือนกันยายน 2569 ระบุว่า การค้าผ่านแดนไปยังประเทศที่สามเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญ โดยมีมูลค่ารวม 140,167 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 71.7% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน แบ่งเป็นการส่งออก 70,698 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 79.7% และการนำเข้า 69,468 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 64.4% ขณะที่ภาพรวม 9 เดือนแรก การค้าผ่านแดนมีมูลค่ารวม 1,092,189 ล้านบาท ขยายตัว 39.3%

การเติบโตของการค้าผ่านแดนส่วนหนึ่งมาจากสินค้ากลุ่มอิเล็กทรอนิกส์ อุปกรณ์เทคโนโลยี และสินค้าที่เกี่ยวข้องกับภาคการผลิตสมัยใหม่ โดยมีตลาดสำคัญอย่างสิงคโปร์ เวียดนาม และจีนเข้ามาช่วยเพิ่มความต้องการสินค้าไทย เส้นทางเหล่านี้ยังมีความสำคัญต่อการกระจายสินค้าไปยังตลาดปลายทางในภูมิภาค ทำให้ไทยมีโอกาสพัฒนาบริการขนส่ง คลังสินค้า และระบบศุลกากรให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

การค้าชายแดนและผ่านแดนโตจากสินค้าเทคโนโลยี

เมื่อพิจารณาโครงสร้างสินค้า จะเห็นว่ากลุ่มอิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยีมีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน สินค้าเหล่านี้มีความต้องการสูงจากภาคธุรกิจและผู้บริโภคทั่วเอเชีย ทั้งยังเกี่ยวข้องกับการลงทุนในศูนย์ข้อมูล ระบบสื่อสาร อุตสาหกรรมดิจิทัล และการผลิตอัจฉริยะ การที่ไทยสามารถส่งออกสินค้าไปยังประเทศที่สามผ่านเส้นทางชายแดน จึงช่วยลดข้อจำกัดด้านระยะทางและเพิ่มทางเลือกให้กับผู้ประกอบการ

นอกจากนี้ การเติบโตของการค้าผ่านแดนยังสะท้อนความสำคัญของการเชื่อมต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน โดยผู้ประกอบการสามารถใช้ไทยเป็นจุดพักสินค้า จุดเปลี่ยนถ่ายสินค้า หรือศูนย์กลางกระจายสินค้าสำหรับตลาดในอาเซียน การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานบริเวณด่านชายแดน การเพิ่มประสิทธิภาพระบบเอกสาร และการใช้เทคโนโลยีติดตามสินค้า จะช่วยให้การขนส่งมีความรวดเร็วและลดต้นทุนในระยะยาว

ตัวเลขการค้าชายแดนกับ 4 ประเทศเพื่อนบ้าน

สำหรับการค้าชายแดนที่ติดกับประเทศเพื่อนบ้าน 4 ประเทศ ในเดือนกันยายน 2569 มีมูลค่ารวม 80,741 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 24.4% แบ่งเป็นการส่งออก 43,072 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 21.0% และการนำเข้า 37,669 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 28.5% ทำให้ไทยได้ดุลการค้า 5,403 ล้านบาท ตัวเลขนี้แสดงให้เห็นว่าความต้องการสินค้าไทยในประเทศรอบข้างยังคงมีอยู่ โดยเฉพาะสินค้าอุปโภคบริโภค วัตถุดิบ สินค้าเกษตร และผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ชีวิตประจำวัน

ตลาดชายแดนมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากตลาดส่งออกทั่วไป เพราะความสัมพันธ์ระหว่างผู้ค้าและผู้บริโภคมีความใกล้ชิด การขนส่งใช้เวลาน้อย และสามารถตอบสนองความต้องการสินค้าได้รวดเร็ว ผู้ประกอบการรายเล็กจึงมีโอกาสเข้าถึงตลาดได้ง่ายขึ้น อย่างไรก็ตาม การแข่งขันก็สูงขึ้นเช่นกัน ธุรกิจจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพสินค้า ราคา บรรจุภัณฑ์ มาตรฐานการนำเข้า และการทำความเข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภคของแต่ละประเทศ

โอกาสของผู้ประกอบการจากการค้าชายแดนและผ่านแดน

• ขยายตลาดได้กว้างขึ้น: ผู้ประกอบการสามารถใช้ด่านชายแดนและเส้นทางผ่านแดนเป็นช่องทางเข้าสู่ตลาดอาเซียนและจีน
• เพิ่มความหลากหลายของสินค้า: สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ เทคโนโลยี อาหาร และสินค้าเกษตรแปรรูปยังมีโอกาสเติบโต
• ลดการพึ่งพาตลาดเดียว: การกระจายสินค้าไปหลายประเทศช่วยลดความเสี่ยงจากเศรษฐกิจหรือมาตรการทางการค้าของตลาดใดตลาดหนึ่ง
• พัฒนาธุรกิจโลจิสติกส์: ความต้องการขนส่งและคลังสินค้าที่เพิ่มขึ้นเปิดโอกาสให้เกิดบริการใหม่ในพื้นที่ชายแดน
• ใช้ดิจิทัลเพิ่มประสิทธิภาพ: ระบบติดตามสินค้า การชำระเงินออนไลน์ และการทำตลาดผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลช่วยให้การค้าคล่องตัวกว่าเดิม

อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการควรติดตามกฎระเบียบของแต่ละประเทศอย่างใกล้ชิด เพราะข้อกำหนดด้านภาษี ศุลกากร มาตรฐานสินค้า และเอกสารนำเข้าอาจแตกต่างกัน การเตรียมข้อมูลให้ครบถ้วนและทำงานร่วมกับตัวแทนขนส่งที่มีประสบการณ์จะช่วยลดความล่าช้าและค่าใช้จ่ายที่ไม่คาดคิดได้

ภาพรวมของ การค้าชายแดนและผ่านแดนในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 จึงถือเป็นสัญญาณบวกต่อเศรษฐกิจไทย โดยมูลค่ารวม 1.76 ล้านล้านบาทและการได้ดุลการค้ากว่า 1.91 แสนล้านบาท แสดงให้เห็นว่าการเชื่อมโยงทางการค้ากับประเทศเพื่อนบ้านและประเทศที่สามยังมีพลังมาก หากภาครัฐเดินหน้าปรับปรุงด่านชายแดน ระบบขนส่ง และกฎระเบียบให้ทันสมัย ขณะที่ภาคเอกชนพัฒนาสินค้าให้ตรงกับความต้องการของตลาด การเติบโตนี้ก็มีโอกาสขยายตัวต่อไป

สำหรับธุรกิจที่กำลังมองหาตลาดใหม่ นี่คือช่วงเวลาที่ควรศึกษาเส้นทางการค้าและสำรวจโอกาสในภูมิภาคอย่างจริงจัง การเริ่มต้นจากตลาดชายแดนและต่อยอดสู่การค้าผ่านแดนอาจเป็นกลยุทธ์สำคัญที่ช่วยให้ธุรกิจไทยเติบโตได้อย่างมั่นคงในอนาคต

ที่มา – การค้าชายแดน-ผ่านแดน พุ่งแรง 9 เดือนทะลุ 1.76 ล้านล้านบาท