อนุทินสั่งตรวจงบการเงินทุกมูลนิธิทั่วประเทศ

รัฐบาลเดินหน้าจัดระเบียบมูลนิธิทั่วประเทศ หลังพบข้อเรียกร้องจากประชาชนให้เปิดเผยข้อมูลด้านการเงินและสถานะการดำเนินงานอย่างโปร่งใส โดยนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย มอบหมายให้กระทรวงมหาดไทยและกรมการปกครองเร่งตรวจสอบข้อมูลของมูลนิธิต่าง ๆ อย่างละเอียด ประเด็นสำคัญในครั้งนี้คือคำสั่ง อนุทินสั่งตรวจงบการเงินทุกมูลนิธิทั่วประเทศ เพื่อป้องกันการใช้เงินบริจาคผิดวัตถุประสงค์และลดความเสี่ยงที่ประชาชนจะตกเป็นเหยื่อของกลุ่มมิจฉาชีพ

อนุทินสั่งตรวจงบการเงินทุกมูลนิธิทั่วประเทศ

เมื่อวันที่ 10 พ.ย. 69 นายอนุทินเปิดเผยว่า ในช่วงบ่ายวันเดียวกัน นายพลพีร์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย จะเข้าร่วมประชุมหารือเกี่ยวกับแนวทางจัดระเบียบมูลนิธิ โดยมีกรมการปกครองในฐานะนายทะเบียนเข้าตรวจสอบรายละเอียดที่เกี่ยวข้อง ทั้งข้อมูลการจดทะเบียน การดำเนินกิจกรรม รายงานทางการเงิน และสถานะประจำปีของแต่ละมูลนิธิ

การตรวจสอบครั้งนี้ยังไม่ใช่การแก้ไขกฎหมายในทันที แต่ภาครัฐต้องการรวบรวมข้อเท็จจริงก่อนว่า มีมูลนิธิใดกระทำผิดหรือหลอกลวงประชาชนที่ร่วมบริจาคด้วยความศรัทธาหรือไม่ หากพบว่ามีการนำเงินเรี่ยไรไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตัว หรือใช้เงินไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้ ย่อมถือเป็นพฤติกรรมร้ายแรงและจำเป็นต้องดำเนินการตามกฎหมายอย่างจริงจัง

เหตุผลที่อนุทินสั่งตรวจงบการเงินทุกมูลนิธิทั่วประเทศ

ตามกฎหมาย มูลนิธิมีหน้าที่จัดทำและส่งรายงานการเงิน รวมถึงรายงานสถานะประจำปีให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องอยู่แล้ว ดังนั้น การตรวจสอบย้อนหลังจึงเป็นขั้นตอนสำคัญในการประเมินว่าแต่ละองค์กรยังดำเนินงานตามวัตถุประสงค์หรือไม่ มีการรายงานข้อมูลครบถ้วนหรือไม่ และมีการใช้เงินบริจาคอย่างโปร่งใสเพียงใด การตรวจสอบที่เป็นระบบยังช่วยให้เจ้าหน้าที่พบความผิดปกติได้เร็วขึ้น เช่น รายได้จากการบริจาคไม่สอดคล้องกับกิจกรรม รายจ่ายไม่มีหลักฐาน หรือมีการโอนเงินไปยังบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องกับภารกิจของมูลนิธิ

นายกรัฐมนตรีระบุว่า ได้กำชับให้อธิบดีกรมการปกครองกำกับดูแลมูลนิธิที่มีความเชื่อมโยงกับพื้นที่ชายแดนและงานด้านทหารเป็นพิเศษ เนื่องจากองค์กรลักษณะดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับการระดมทุนเพื่อช่วยเหลือประชาชน การสนับสนุนภารกิจสาธารณะ หรือการจัดหาสิ่งของให้หน่วยงานต่าง ๆ จึงควรมีระบบตรวจสอบที่รัดกุม เพื่อสร้างความมั่นใจว่าเงินทุกบาทถูกนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์

ประชาชนควรตรวจสอบมูลนิธิก่อนบริจาคอย่างไร

แม้หน่วยงานรัฐจะเร่งตรวจสอบ แต่ประชาชนก็สามารถเพิ่มความระมัดระวังได้ด้วยตนเองก่อนตัดสินใจบริจาค โดยควรพิจารณาข้อมูลให้รอบด้าน ไม่ควรโอนเงินเพียงเพราะเห็นข้อความที่สร้างความสะเทือนใจหรือการเร่งรัดให้บริจาคภายในเวลาจำกัด แนวทางเบื้องต้นมีดังนี้

• ตรวจสอบชื่อมูลนิธิ เลขทะเบียน และที่ตั้งจากหน่วยงานราชการหรือช่องทางทางการ
• สอบถามว่ามูลนิธิมีการเผยแพร่รายงานการเงินและผลการดำเนินงานประจำปีหรือไม่
• ตรวจสอบบัญชีรับบริจาคว่าเป็นชื่อของมูลนิธิโดยตรง ไม่ใช่บัญชีบุคคลที่อ้างว่าเป็นตัวแทน
• พิจารณาวัตถุประสงค์ของการระดมทุนว่าเหมาะสม ชัดเจน และสามารถตรวจสอบผลลัพธ์ได้หรือไม่
• เก็บหลักฐานการโอนเงิน ข้อความประชาสัมพันธ์ และข้อมูลผู้รับบริจาคไว้ทุกครั้ง

หากพบพฤติกรรมต้องสงสัย เช่น ขอรับเงินโดยไม่แสดงเอกสาร ใช้ชื่อมูลนิธิที่ไม่ตรงกับข้อมูลทางราชการ หรือไม่สามารถชี้แจงการใช้เงินได้ ประชาชนควรหยุดโอนเงินและแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทันที การเปิดเผยข้อมูลอย่างมีความรับผิดชอบจะช่วยให้การตรวจสอบเป็นไปอย่างตรงจุด และช่วยป้องกันไม่ให้ผู้มีจิตศรัทธาต้องสูญเสียทรัพย์สิน

ผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการตรวจสอบ

หากการดำเนินการตามนโยบาย อนุทินสั่งตรวจงบการเงินทุกมูลนิธิทั่วประเทศ ทำได้อย่างต่อเนื่องและเปิดเผยตามหลักกฎหมาย จะช่วยยกระดับมาตรฐานการบริหารงานของมูลนิธิทั่วประเทศ องค์กรที่ทำงานอย่างสุจริตจะได้รับความเชื่อมั่นมากขึ้น ขณะที่องค์กรที่มีความผิดปกติจะถูกตรวจพบและดำเนินคดีอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ ยังช่วยสร้างบรรทัดฐานให้การรับบริจาคต้องมีหลักฐาน ตรวจสอบได้ และตอบคำถามต่อสาธารณะอย่างชัดเจน

อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบควรดำเนินการอย่างเป็นธรรม ไม่เหมารวมมูลนิธิทุกแห่งว่าเป็นปัญหา เพราะมีมูลนิธิจำนวนมากที่ทำงานช่วยเหลือสังคมอย่างจริงจัง สิ่งสำคัญคือการแยกแยะองค์กรที่ปฏิบัติตามกฎหมายออกจากกลุ่มที่ฉวยโอกาส และต้องคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของผู้บริจาคหรือผู้รับความช่วยเหลือควบคู่กันไป

ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมสร้างสังคมที่โปร่งใสได้ด้วยการเลือกบริจาคอย่างมีข้อมูล ตรวจสอบหลักฐานก่อนโอนเงิน และแจ้งเบาะแสเมื่อพบความผิดปกติ หากทุกฝ่ายร่วมมือกัน การกำกับดูแลมูลนิธิจะไม่ใช่เพียงมาตรการชั่วคราว แต่จะกลายเป็นระบบที่ช่วยคุ้มครองเงินบริจาคและรักษาความศรัทธาของสังคมในระยะยาว

ที่มา – ‘อนุทิน’สั่งมท.2 พร้อม’ปค.’ ไล่เช็ก’งบการเงิน’ สถานะทุกมูลนิธิทั่วประเทศ