เกาะบอร์เนียวพึ่งถังออกซิเจนฝ่าวิกฤติหมอกควันไฟป่า

เกาะบอร์เนียวพึ่งถังออกซิเจนฝ่าวิกฤติหมอกควันไฟป่า

สถานการณ์ไฟป่าในอินโดนีเซียกำลังสร้างความกังวลอย่างหนัก โดยเฉพาะจังหวัดกาลีมันตันทางตะวันตกบนเกาะบอร์เนียว ซึ่งมีเมืองปอนติอานักเป็นศูนย์กลาง พื้นที่แห่งนี้กำลังเผชิญหมอกควันหนาทึบและมลพิษทางอากาศในระดับอันตราย หลังเกิดไฟป่ารุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งในรอบ 11 ปี สภาพอากาศแบบซูเปอร์เอลนีโญทำให้อุณหภูมิสูงขึ้น ฝนตกน้อย และเกิดภัยแล้งต่อเนื่อง จนเชื้อเพลิงในป่าและพื้นที่เกษตรแห้งอย่างรวดเร็ว

สำหรับชาวบ้านในพื้นที่ การใช้ชีวิตประจำวันไม่ง่ายเหมือนเดิม หลายคนต้องปิดประตูหน้าต่าง สวมหน้ากากอนามัย และหลีกเลี่ยงการออกจากบ้าน แม้จะป้องกันตัวเองแล้ว แต่หมอกควันก็ยังแทรกซึมเข้ามาและทำให้รู้สึกแสบคอ ไอ แน่นหน้าอก หรือหายใจลำบาก ผู้ที่มีโรคประจำตัว เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจถือเป็นกลุ่มที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

เกาะบอร์เนียวพึ่งถังออกซิเจนฝ่าวิกฤติหมอกควันไฟป่า

ท่ามกลางวิกฤติที่รุนแรงขึ้น กลุ่มอาสาสมัครในจังหวัดกาลีมันตันได้จัดโครงการ “Rumah Oksigen” หรือ “บ้านออกซิเจน” เพื่อช่วยเหลือประชาชนและนักผจญเพลิง ทีมงานเดินทางไปตามชุมชนต่าง ๆ พร้อมเคาะประตูบ้าน แจกจ่ายถังออกซิเจน และให้คำแนะนำเบื้องต้นแก่ผู้ที่มีอาการหายใจไม่สะดวก โครงการนี้สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาหมอกควันไม่ได้เป็นเพียงเรื่องสิ่งแวดล้อม แต่กลายเป็นวิกฤติด้านสุขภาพที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย

อาสาสมัครเปิดเผยว่า ผู้คนจำนวนมากเริ่มมีอาการหายใจติดขัด โดยเฉพาะในช่วงที่ค่ามลพิษพุ่งสูง การมีถังออกซิเจนสำรองช่วยให้ผู้ป่วยสามารถประคองอาการระหว่างรอการรักษาหรือการส่งตัวไปโรงพยาบาลได้ อย่างไรก็ตาม ออกซิเจนไม่ใช่สิ่งทดแทนการพบแพทย์ หากมีอาการหอบเหนื่อยมาก เจ็บหน้าอก ปากหรือปลายมือเขียว ควรรีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที

หมอกควันข้ามพรมแดนกระทบหลายประเทศ

ผลกระทบจากไฟป่าไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะในอินโดนีเซียเท่านั้น เพราะกระแสลมพัดพาหมอกควันข้ามพรมแดนไปยังมาเลเซียและสิงคโปร์ ทำให้คุณภาพอากาศในประเทศเพื่อนบ้านแย่ลง ประชาชนในหลายเมืองต้องติดตามค่าฝุ่นละอองอย่างใกล้ชิด และลดกิจกรรมกลางแจ้งเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพ เหตุการณ์ลักษณะนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นของความร่วมมือระดับภูมิภาค ทั้งเรื่องการป้องกันไฟ การแลกเปลี่ยนข้อมูล และการจัดการพื้นที่เสี่ยงอย่างจริงจัง

ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขอินโดนีเซียระบุว่า หมอกควันใน 7 จังหวัดบนเกาะบอร์เนียวและเกาะสุมาตราส่งผลกระทบต่อประชาชนมากกว่า 12.5 ล้านคน ตัวเลขผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจที่เกี่ยวข้องกับไฟป่าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยอยู่ที่ 113,336 ราย ณ วันที่ 9 กันยายน จากเดิม 50,891 รายเมื่อวันที่ 1 กันยายน นั่นหมายความว่าจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าภายในเวลาเพียงไม่นาน

สถานการณ์ในคลินิกหลายแห่งก็สะท้อนความรุนแรงได้ชัดเจน คลินิกของนายโซลิฮัตรักษาผู้ป่วยที่มีอาการหายใจลำบาก 187 รายในช่วง 11 วันแรกของเดือนกันยายน เมื่อเทียบกับผู้ป่วย 422 รายตลอดเดือนสิงหาคม ปัจจุบันจำนวนผู้เข้ารับบริการต่อวันอาจสูงถึง 80-120 ราย ทำให้บุคลากรทางการแพทย์ต้องทำงานหนักขึ้น และต้องเตรียมอุปกรณ์ช่วยหายใจให้เพียงพอต่อความต้องการ

วิธีดูแลสุขภาพในช่วงหมอกควัน

ประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ได้รับผลกระทบควรติดตามประกาศคุณภาพอากาศจากหน่วยงานทางการอย่างสม่ำเสมอ หากค่าฝุ่นอยู่ในระดับสูง ควรลดเวลานอกอาคารและปิดช่องทางที่อากาศภายนอกจะเข้ามาในบ้าน นอกจากนี้ การดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวันสามารถทำได้ดังนี้

• สวมหน้ากากที่ช่วยกรองฝุ่นละอองขนาดเล็ก เช่น หน้ากาก N95 เมื่อจำเป็นต้องออกนอกบ้าน
• หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายกลางแจ้งในช่วงที่หมอกควันหนาแน่น
• ดื่มน้ำให้เพียงพอและพักผ่อนมากขึ้น หากมีอาการระคายคอหรือไอ
• ดูแลเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยโรคหอบหืดอย่างใกล้ชิด
• รีบพบแพทย์เมื่อมีอาการหายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีด หรือแน่นหน้าอก

วิกฤติครั้งนี้เป็นเครื่องเตือนใจว่าไฟป่าและหมอกควันสามารถส่งผลกระทบต่อผู้คนหลายล้านคนได้อย่างรวดเร็ว การแก้ปัญหาในระยะยาวต้องทำควบคู่กันทั้งการควบคุมต้นเหตุไฟป่า การฟื้นฟูป่า การเตือนภัยที่แม่นยำ และการเตรียมระบบสาธารณสุขให้พร้อม หากทุกภาคส่วนร่วมมือกันอย่างจริงจัง ชุมชนจะมีโอกาสลดความสูญเสียและรับมือกับวิกฤติสิ่งแวดล้อมในอนาคตได้ดีขึ้น

ข้อคิดสำคัญ: หากคุณหรือคนใกล้ตัวอยู่ในพื้นที่หมอกควัน ควรเช็กคุณภาพอากาศทุกวัน เตรียมหน้ากากและอุปกรณ์จำเป็นไว้ล่วงหน้า และอย่ามองข้ามอาการผิดปกติของระบบทางเดินหายใจ เพราะการป้องกันตั้งแต่เนิ่น ๆ อาจช่วยลดความเสี่ยงต่อสุขภาพได้

ที่มา – ผู้คนบนเกาะบอร์เนียวต้องพึ่งพาถังออกซิเจน ท่ามกลางวิกฤติหมอกควันไฟป่าในอินโดนีเซีย