เรื่องน่ารู้ : ยี่หร่า
ยี่หร่า (Fennel) เป็นพืชล้มลุกที่มีลักษณะเป็นไม้พุ่มเตี้ย สูงประมาณ 0.5-1 เมตร ลำต้นกลมสีน้ำตาลแก่ มักแตกกิ่งก้านสาขามาก ใบเป็นใบเดี่ยวออกตรงข้ามกันเป็นคู่ๆ ลักษณะใบเป็นรูปกลมรี โคนใบสอบ ปลายใบแหลม ขอบใบหยักแบบฟันเลื่อย ใบสีเขียวสด ผิวด้านบนมีสีสดกว่าด้านล่าง มีขนสีขาวเล็กๆ ปกคลุม ใบยี่หร่ามีกลิ่นหอมเฉพาะตัว ดอกเป็นช่อที่บริเวณปลายยอด จัดเป็นแบบ Spike-like raceme ดอกจะบานจากล่างขึ้นไปยังปลายช่อ โดยแต่ละช่อจะประกอบด้วยดอกย่อยขนาดเล็กประมาณ 50-100 ดอก
เรื่องน่ารู้ : ยี่หร่า กับสรรพคุณทางยา
ยี่หร่ามีสรรพคุณหลากหลายที่คุณอาจยังไม่รู้ โดยเฉพาะในด้านสุขภาพและยาสมุนไพร ยี่หร่าช่วยยับยั้งหรือชะลอการขยายตัวของเซลล์มะเร็งได้ ช่วยบำรุงธาตุในร่างกาย และยังมีส่วนช่วยในการขับเหงื่อซึ่งเป็นของเสียออกจากร่างกาย ใบยี่หร่าอุดมไปด้วยวิตามินซีและธาตุแคลเซียม
ประโยชน์ของยี่หร่าต่อสุขภาพ
- ช่วยแก้อาการคลื่นไส้ ด้วยการใช้ใบชงเป็นชาดื่ม
- แก้โรคเบื่ออาหารและช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดี
- รากแห้งช่วยขับลมในลำไส้
- น้ำมันหอมระเหยจากยี่หร่ามีฤทธิ์ระงับอาการหดเกร็งของไส้ และช่วยฆ่าเชื้อจุลินทรีย์
วิธีใช้ยี่หร่าเป็นยารักษาโรค สามารถใช้ผลแห้งประมาณ 3-5 กรัม ชงกับน้ำเดือด 1 ลิตร ทิ้งไว้สักครู่แล้วดื่มวันละ 3-4 ถ้วยตวง
ยี่หร่าในครัวไทย
นอกจากสรรพคุณทางยา เรื่องน่ารู้ : ยี่หร่า ยังเกี่ยวกับการใช้ในอาหารไทย ใบยี่หร่าใช้เป็นเครื่องปรุงหรือเป็นส่วนประกอบในอาหารหลายชนิด เช่น แกง ซุป ต้มยำ ช่วยดับกลิ่นคาวของเนื้อสัตว์ได้ดี นิยมใช้ยี่หร่าในการปรุงแต่งกลิ่นอาหาร หรือนำเมล็ดไปคั่วแล้วมาโขลกผสมกับเครื่องแกง ทำเป็นแกงเผ็ด แกงเขียวหวาน แกงกะหรี่ เป็นต้น เมล็ดยี่หร่ายังช่วยถนอมอาหารประเภทเนื้อสัตว์ โดยการนำมาป่นหรือตำผสมในเนื้อสัตว์เวลาหมัก
ข้อควรระวังในการบริโภคยี่หร่า
แม้ยี่หร่าจะมีประโยชน์มากมาย แต่การบริโภคมากเกินไปก็อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ที่มีอาการแพ้ อาจทำให้อาการแพ้กำเริบ เช่น มีผื่นลมพิษ ตาบวม ปากบวม อาเจียน หากพบอาการแพ้ควรหยุดรับประทานและพบแพทย์ทันที
ผู้ป่วยโรคเบาหวานควรระมัดระวังในการบริโภคยี่หร่า เพราะยี่หร่ามีส่วนช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด อาจทำให้ระดับน้ำตาลต่ำลงมากเกินไปหากใช้ร่วมกับยารักษาเบาหวาน ยี่หร่ามีฤทธิ์ทำให้ง่วงนอน จึงไม่ควรรับประทานยี่หร่าร่วมกับยารักษาโรคที่ทำให้ง่วงนอน เช่น ยาแก้แพ้ ยานอนหลับ เพราะอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพ และควรหยุดรับประทานยี่หร่าอย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนการผ่าตัด เนื่องจากมีผลต่อความดันโลหิตและมีฤทธิ์ป้องกันการแข็งตัวของเลือด
ยี่หร่าเป็นสมุนไพรที่มีประโยชน์และใช้กันมานานทั้งในด้านอาหารและสุขภาพ แต่การใช้อย่างถูกต้องและเหมาะสมจะทำให้ได้รับประโยชน์สูงสุดโดยไม่เกิดผลข้างเคียง
ที่มา – เรื่องน่ารู้ : ยี่หร่า