ภูมะเขือ-ช่องบก-พื้นที่ปราสาทหิน สำคัญอย่างไร?

ภูมะเขือ-ช่องบก-พื้นที่ปราสาทหิน ความขัดแย้งบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชาที่จุดยุทธศาสตร์อย่างภูมะเขือและช่องบกยังคงเป็นประเด็นร้อนที่ต้องจับตา โดยทั้งสองฝ่ายต่างอ้างสิทธิ์และให้เหตุผลแตกต่างกันเกี่ยวกับการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงที่เกิดขึ้นซ้ำๆ ในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม 2568

การสู้รบในจุดยุทธศาสตร์สำคัญ

แม้จะมีข้อตกลงหยุดยิงทันทีในขณะที่บริเวณพื้นที่ปราสาทหินถูกคู่กรณีใช้เป็นจุดเริ่มต้นการยิงโจมตีหลายครั้ง ทั้งโดรนและปืนครก แต่ความตึงเครียดยังคงไม่คลี่คลาย ภายหลังกองทัพภาคทั้งสองฝ่ายรายงานการปะทะต่อเนื่องในหลายพื้นที่ เช่น ปราสาทตาควาย พื้นที่ซำแต และผามออีแดง โดยเฉพาะภูมะเขือที่เคยถูกยึดคืนโดยไทยเมื่อ 28 ก.ค. ซึ่งถือเป็นพื้นที่สูงข่มทางทหาร

เหตุผลทางยุทธศาสตร์:

• ภูมะเขือเป็นจุดสังเกตการณ์สำคัญที่มองเห็นการเคลื่อนไหวของฝ่ายตรงข้ามได้รอบทิศ
• ช่องบกอยู่ใกล้กับสามเหลี่ยมมรกต (Mombei) พื้นที่พิพาทที่ทั้งสองฝ่ายเตรียมยื่นศาลโลก

การวิเคราะห์จากสถาบัน ASPI ระบุว่ากิจกรรมทางทหารส่วนใหญ่เกิดขึ้นบริเวณที่อ้างสิทธิ์ร่วมกัน ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญอย่างพลโทพงศกร รอดชมภู ชี้ประเด็นสัญลักษณ์ โดยซูมเข้าประเด็นที่กัมพูชายึดมั่นว่าปราสาทหินทุกแห่งเป็นกรรมสิทธิ์ของตน

ผลกระทบต่อประชาชน

แม้การปะทะจะสั่นคลอนความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ แต่ชาวบ้านในพื้นที่กลับไม่ให้ความสนใจเท่าที่ควร สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี ชี้ว่าภูมะเขือไม่ได้มอบผลประโยชน์เชิงเศรษฐกิจใดๆ ให้ชุมชนท้องถิ่น จึงไม่น่าแปลกใจที่ประชาชนจะไม่แสดงความเห็นต่อข้อพิพาท

อย่างไรก็ตาม การปะทะส่งผลให้พลเรือนต้องอพยพ และสร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินของไทย ทั้งที่พักอาศัยและโครงสร้างพื้นฐาน เช่น โรงเรียนชั่วคราวบริเวณเขาพระวิหาร

แหล่งอ้างอิงทางข้อมูล:

• รายงานจากศูนย์เฉพาะกิจชายแดนไทย-กัมพูชา (ศบ.ทก.)
• Heat map จาก ASPI และบทสัมภาษณ์บุคคลระดับสูง

หากติดตามพัฒนาการจะพบว่าการช่วงชิงพื้นที่เหล่านี้ไม่ใช่เรื่องทรัพยากร แต่เกี่ยวกับความภูมิใจทางประวัติศาสตร์และเส้นทางความเมตตาแห่งผู้นำรัฐบาลกัมพูชาที่หวังสร้างอิทธิพลต่อเวทีระหว่างประเทศ

ท่ามกลางข้อสงสัยเกี่ยวกับการปฏิบัติตาม MoU 2543 และไม่มีข้อยุติทางกฎหมายยังคงมีเส้นทางหนึ่งที่ชัดเจน: แต่ละฝ่ายพยายามควบคุมพื้นที่มรดกทางวัฒนธรรมเพื่อใช้เป็นเครื่องมือต่อรองทางการเมืองระหว่างประเทศ

ที่มา – ภูมะเขือ-ช่องบก-พื้นที่ปราสาทหิน สำคัญอย่างไร เหตุใดทหารสองฝ่ายพยายามยึด