ทสจ.เลยจ่อเปิดแผนป้องกันไฟป่าและแก้ปัญหาช้างป่า

จังหวัดเลยเตรียมเดินหน้าแผนงานด้านสิ่งแวดล้อมครั้งสำคัญ โดยให้ความสำคัญทั้งการป้องกันไฟป่าและหมอกควันในฤดูแล้ง รวมถึงการแก้ไขปัญหาช้างป่าอย่างเป็นระบบ ภายใต้แนวคิดการทำงานร่วมกันของหน่วยงานรัฐ เจ้าหน้าที่ท้องถิ่น ชุมชน และประชาชนในพื้นที่ เพื่อดูแลทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดความสมดุลและสร้างความปลอดภัยให้กับทุกฝ่าย

จากการหารือระหว่างนายวิทยา ปัญจมาตย์ ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเลย พร้อมด้วยผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง กับนายชัยพจน์ จรูญพงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเลย มีการกำหนดแนวทางการทำงานใน 2 ประเด็นหลัก ได้แก่ การเตรียมกิจกรรมเปิดปฏิบัติการป้องกันไฟป่าและหมอกควัน และการวางแผนแก้ไขปัญหาช้างป่าในระยะยาว

ทสจ.เลยจ่อเปิดแผนป้องกันไฟป่าและแก้ปัญหาช้างป่า

สำหรับการป้องกันไฟป่าและหมอกควัน จังหวัดเลยเตรียมจัดกิจกรรม kick off ในวันที่ 24 พฤศจิกายน 2569 ณ สวนรุกขชาติปากปวน อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย กิจกรรมดังกล่าวจะเป็นจุดเริ่มต้นของการรณรงค์เชิงรุก เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจ และปลุกจิตสำนึกให้ทุกภาคส่วนเห็นความสำคัญของการลดความเสี่ยงจากไฟป่าในช่วงฤดูแล้ง

การทำงานครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเฉพาะการดับไฟเมื่อเกิดเหตุเท่านั้น แต่จะเน้นการป้องกันตั้งแต่ต้นทาง ทั้งการเฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยง การประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนงดการเผาในที่โล่ง การจัดเจ้าหน้าที่ลาดตระเวน และการประสานงานระหว่างหน่วยงานอย่างรวดเร็ว หากเกิดเหตุไฟป่าหรือมีจุดความร้อนในพื้นที่ เจ้าหน้าที่จะสามารถเข้าควบคุมสถานการณ์ได้ทันท่วงที ลดโอกาสที่ไฟจะลุกลามเป็นวงกว้าง

ทสจ.เลยจ่อเปิดแผนป้องกันไฟป่าและแก้ปัญหาช้างป่าแบบมีส่วนร่วม

หัวใจสำคัญของแผนงานคือการมีส่วนร่วมของคนในพื้นที่ เพราะชุมชนเป็นผู้ที่เข้าใจสภาพภูมิประเทศและปัญหาที่เกิดขึ้นจริงมากที่สุด การดูแลป่าไม่ควรเป็นหน้าที่ของเจ้าหน้าที่เพียงกลุ่มเดียว แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้นำชุมชน อาสาสมัคร หน่วยงานปกครอง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เกษตรกร และประชาชนทั่วไป

• เฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยง: จัดทีมติดตามสถานการณ์ไฟป่าและหมอกควันในจุดที่มีโอกาสเกิดไฟสูง
• ลดการเผาในที่โล่ง: สื่อสารทางเลือกในการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรและขอความร่วมมือจากชุมชน
• เพิ่มความรวดเร็วในการเข้าระงับเหตุ: เตรียมบุคลากร เครื่องมือ และช่องทางประสานงานให้พร้อมตลอดฤดูแล้ง
• สร้างความเข้าใจอย่างต่อเนื่อง: ให้ความรู้เรื่องผลกระทบของฝุ่นควันต่อสุขภาพ การท่องเที่ยว และเศรษฐกิจในพื้นที่

เป้าหมายของจังหวัดเลยคือการรักษาคุณภาพอากาศให้ดี เพื่อให้จังหวัดยังคงเป็นเมืองแห่งความสุขและเมืองท่องเที่ยวที่มีความยั่งยืน นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสธรรมชาติและอากาศที่เหมาะสม ขณะที่ประชาชนในพื้นที่ก็มีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

วางแนวทางแก้ปัญหาช้างป่าอย่างยั่งยืน

อีกหนึ่งประเด็นที่ต้องเร่งดำเนินการคือปัญหาช้างป่าในเขตป่าอนุรักษ์และพื้นที่รอบป่า จังหวัดเลยกำหนดประชุมคณะกรรมการแก้ไขปัญหาช้างป่าจังหวัดเลยในวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 เพื่อพิจารณาแนวทางดูแลปัญหาให้ครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ ไม่ใช่เพียงการผลักดันช้างกลับเข้าป่าเมื่อช้างออกมาสร้างความเดือดร้อนเท่านั้น

แนวทางที่วางไว้จะพิจารณาตามสภาพภูมิประเทศและบริบทของแต่ละชุมชน โดยอาจดำเนินการควบคู่กันหลายรูปแบบ เช่น การสร้างแหล่งปลูกพืชอาหารช้าง การจัดทำทุ่งหญ้าอาหารสัตว์ป่า การสร้างโป่งเทียมและแหล่งน้ำ รวมถึงการปลูกพืชเป็นแนวรั้วป้องกันช้าง การจัดทำคูกันช้าง และการติดตั้งรั้วไฟฟ้าในจุดที่เหมาะสม ทั้งหมดต้องดำเนินการอย่างรอบคอบ โดยคำนึงถึงความปลอดภัยของคนและการปกป้องชีวิตช้างป่าไปพร้อมกัน

การอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับช้างต้องใช้ความเข้าใจ

ปัญหาช้างป่าเกี่ยวข้องกับหลายมิติ ทั้งการสูญเสียแหล่งอาหารและแหล่งน้ำตามธรรมชาติ การขยายพื้นที่เกษตรเข้าใกล้แนวป่า และความกังวลของชาวบ้านเมื่อช้างเข้ามาทำลายพืชผล ดังนั้น การแก้ปัญหาจึงต้องมีมาตรการทั้งระยะสั้นและระยะยาว พร้อมเปิดโอกาสให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการออกแบบวิธีรับมือ

นอกจากมาตรการป้องกันแล้ว ยังมีการพูดถึงการเยียวยาและการจ่ายค่าชดเชยภัยพิบัติให้แก่ราษฎรที่ได้รับความเสียหายจากช้างป่าทำลายพืชผลทางการเกษตร การช่วยเหลือที่เหมาะสมจะช่วยลดภาระของประชาชนและสร้างความเชื่อมั่นว่าหน่วยงานภาครัฐไม่ได้ละเลยความเดือดร้อนของผู้ที่อาศัยอยู่รอบพื้นที่ป่าอนุรักษ์

อย่างไรก็ตาม การทำรั้วหรือสร้างสิ่งกีดขวางเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากไม่มีการดูแลรักษาและติดตามผลอย่างต่อเนื่อง จำเป็นต้องมีระบบแจ้งเตือน การลาดตระเวนร่วมกับชุมชน และการเก็บข้อมูลเส้นทางการเคลื่อนที่ของช้าง เพื่อปรับมาตรการให้เหมาะกับสถานการณ์จริง รวมถึงต้องสื่อสารกับประชาชนเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติเมื่อพบช้างป่า เพื่อป้องกันการเผชิญหน้าและลดความเสี่ยงต่อชีวิต

ความร่วมมือคือกุญแจสำคัญของการดูแลผืนป่า

ภาพรวมของ ทสจ.เลยจ่อเปิดแผนป้องกันไฟป่าและแก้ปัญหาช้างป่า สะท้อนว่าการจัดการทรัพยากรธรรมชาติจำเป็นต้องมองอย่างรอบด้าน ทั้งคุณภาพอากาศ ความปลอดภัยของประชาชน การอนุรักษ์สัตว์ป่า และการดูแลรายได้ของเกษตรกร การทำงานแบบบูรณาการจะช่วยให้แต่ละหน่วยงานใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่า และสามารถตอบสนองต่อปัญหาได้รวดเร็วขึ้น

ประชาชนเองก็มีส่วนช่วยได้ตั้งแต่การไม่เผาขยะหรือเศษวัสดุในที่โล่ง การแจ้งเบาะแสไฟป่า การปฏิบัติตามคำแนะนำเมื่อพบช้างป่า และการไม่เข้าใกล้หรือยั่วยุสัตว์ป่า หากทุกคนช่วยกันคนละเล็กละน้อย แผนงานของจังหวัดเลยจะมีโอกาสประสบความสำเร็จมากขึ้น ความร่วมมืออย่างต่อเนื่องจะช่วยให้คน ชุมชน และผืนป่าสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างปลอดภัยและยั่งยืน

ในมุมมองของผู้เขียน การป้องกันย่อมดีกว่าการแก้ไขเมื่อปัญหาเกิดขึ้นแล้ว จังหวัดเลยจึงควรเดินหน้าสร้างเครือข่ายชุมชนอย่างจริงจัง พร้อมติดตามผลและเปิดเผยข้อมูลให้ประชาชนรับทราบ การดูแลธรรมชาติจะเกิดผลได้ดีที่สุดเมื่อทุกคนรู้สึกว่าเป็นเจ้าของความรับผิดชอบร่วมกัน ขอเชิญชวนชาวเลยและผู้เกี่ยวข้องร่วมสนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อให้จังหวัดมีอากาศดี ป่าอุดมสมบูรณ์ และเป็นพื้นที่ที่คนกับช้างอยู่ร่วมกันได้อย่างยั่งยืน

ที่มา – ทสจ.เลย จ่อ kick off ป้องกันไฟป่าแก้หมอกควันฤดูแล้ง-แก้ปัญหาช้างป่าแบบยั่งยืน